(این نوشته پیشتر به شکل رشته توییت نوشته شده بوده و سپس در ویرگول رونوشت شده)
به بهانهی این یادداشت از شکلگیری تیمها در کافه بازار، کمی به نقد قلمروها و مرزهای تیمها بپردازیم.
مثلا گفته شده «توی فرهنگ کافه بازار فقط زمانی میشه از تیمی توقع مسولیتی رو داشت که اون تیم قدرت و اختیار تمام و کمال روی اون موضوع داشته باشه. ما نمیتونیم از تیمی توقع داشته باشیم که دسترسپذیری و کارایی یک سرویس رو بهتر کنه در حالیکه تیم دیگهای کدش رو توسعه داده.»، ولی این نگاه کارآمدی نیست. اگر بنده این رو برای تیمهای فعلیمون تجسم کنم، باید بگم بیشتر کارهای خفنی که شده (از جمله در همین دسترسیپذیری و کارایی)، انجام نمیشد. مثلا خودم بارها در بقیهی سیستمها دست بردم و (تعریف از خود) بارها منجر به سودآوری میلیونی برای سازمان شده. بقیه هم مدام در سرویس ما دست میبرند و ما فقط تغییراتشون رو بازبینی (review) میکنیم. فقط اگر از یک حدی بزرگتر باشه قبلش با تیم میزبان جلسه میذارن و هماهنگ میکنن.
یا مثلا این که گفته شده تیمهای محصول به حرف تیم زیرساخت که «باید در برابر خطای یک node مقاوم باشید» گوش نمیکنن و به جاش تیم زیرساخت آشوبهای کوچک و عمدی ایجاد میکنه و محیط رو طوری میکنه که اون تیمها تشویق بشن، باز سخنی از همون جنسه. نهایتا همهی تیمهای محصول و زیرساخت، دارن برای یک هدف---اعتلای شرکت---کار میکنن، نه اعتلا یا راحتی تیم خودشون. رسیدن به نتیجهی مشترک بین تیمهای مختلف، دست کم در مثالهای زده شده، نباید خیلی سخت باشه؛ همه مهندسان نرمافزار آگاه و کاربلد هستن.
در گپ و گفتها با همکاران در بازار ایران، یکی از پرتکرارترین موضوعها اینه که در شرکت شما (ما) «برای فلان و فلان، کی تصمیم نهایی رو میگیره»، در حالی که تصمیمها بیشتر جمعی گرفته میشه و تک و توک به «کی حرف آخرو میزنه» یا به ارجاع به بالا میرسه. سوال، از نگاه قلمروی میآد. اضافه کنم که در شرکتهای دیگری که در خارج از ایران بودم هم همینطور بوده (حتی نگاه قلمروی و «به کدهای من دست نزن» در سطح فرد بود چه برسه به تیم) و فقط شرکت کنونی اوضاع بهتره.
یک رویکرد اینه که در چنین محیطی، بهترین تقسیم بندی چیه (مثل نوشتهی بردیا). یک رویکرد اینه که اصلا همین محیط رو باید عوض کرد. البته در مقام حرف آسونه که «چه طوری باید باشه» ولی اصل مسال «چه طوری به اونجا برسیم» است و باید دربارهش صحبت بشه و طبیعتا کارِ توییت نیست. مثلا «نفع سازمان» از محورهای ارزیابی افراده، همینطور در ارزیابی که افراد از مدیرشون میکنن. یا «این برای سازمان خوبه» ورد زبون همه در جلسههاست (حتی نمایشی، ولی تکرارش مهمه). معنی «صاحب سرویس» این نیست که فقط ما حق داریم درش دست ببریم.
مسلما برای ما هم گل و بلبل نیست و اختلاف نظرهای بین تیمی که ماهها طول میکشن کم نداریم و اذیتها شدیم، ولی تلاش میکنیم تا اولا فقط به طور موردی باشه و دوما با گفتگوهای حرفهای و نه از جنس «مال ماست». وگرنه خیلی خیلی عقبتر از الان میبودیم. هدف تعریف نیست بلکه جا انداختن مطلبه.
نهایتا بگم که این مطلب دربارهی برداشتِ شاید نادقیق بنده از نوشتار بالا (که باز خودش برداشت و خلاصهی شاید نادقیقی از محیط کافه بازاره) بود، نه دربارهی خود کافه بازار. از پیش میدونم که این شرکت تیم فنی و فرهنگ سازمانی خیلی قوی داره.
(این یادداشت از توییتر به ویرگول منتقل شده. برای بحثها، زیر توییتها رو ببینید.)
پ.ن. از نکتههای اصلی یادداشت کافه بازار، فرهنگ «باز» بودن و انتشار تجربههاست که گویا این شرکت داره و خیلی خوب و شایان تقدیره. اسرار تجاری به جای خود، ولی با انتشار تجربههای عمومی، کل زیستبوم (ecosystem) سود میبره و امیدوارم فراگیر بشه.