جزء کدام دستهایم؟
یا
فروید جایی میگوید:
اکثر مردم واقعا خواهان آزادی نیستند، چون آزادی پای مسئولیتپذیری را وسط میکشد، و اکثر مردم از مسئولیتپذیری میهراسند.
من از افراد زیادی شنیدهام که مدیرشان آنها را به روش «مدیریت میکروسکوپی» نظارت میکند و دست آنها را در فرایندهای تصمیمسازی و انتخاب روش اجرای تسکهایشان باز نمیگذارد. در غلبهی این مدلِ مدیریتی بر بخش بزرگی از فضای کسبوکار در ایران و حتی جهان شکی نیست، اما مسئله این است که آیا حاضریم مسئولیت «آزادی» در محیط کار را بپذیریم؟
یکی از دوستانم در شرکتی کار میکند که به دلیل همهگیری ویروس کووید-۱۹، همهی کارکنان مشغول دورکاری هستند. مدیریت این مجموعه، از نرمافزاری استفاده میکند تا بر حضور و غیاب کارکنان پشت سیستمهایشان در خانه نظارت کند. من اما در تیمی کار میکنم که در روزهای دورکاری، نظارتی بر حضور و غیاب من پشت سیستم انجام نمیشود. آیا من کارمند خوشاقبالتری نسبت به دوستم هستم؟
در نگاه نخست، بسیاری از افراد به پیشباز این مدل مدیریتی میروند که نظارتی مستقیم بر آنها وجود نداشته باشد. اما چیزی که در این میان فراموش میشود، آن است که در این مدل، کارمند همزمان خوشحالتر اما «مسئولتر» است، در نسبت با کارمندی که نظارت همیشگی بر جزئیات کار او وجود دارد.
فردی که فقط امور محوله را انجام میدهد، نقشی در تصمیمسازیهای تیم ندارد و بر کار او مستقیماً نظارت میشود، فشار بالایی متحمل میشود، اما بهسادگی میتواند از مسئولیتِ خطاها و نتایج منفی شانه خالی کند.
جملهی فروید را بر محیط کار این چنین منطبق میکنم که: اکثر ما از «مدیریت میکروسکوپی» اعلام نارضایتی میکنیم، اما جایی در عمق ذهنمان به دنبال فردی ناظر بر اعمالمان میگردیم، چون آزادی و کارکردن بهشکل خودگردان (Autonomy) ما را مجبور به پذیرش خطاها و نتایج منفی تصمیمهایمان میکند، و بسیاری از ما از پذیرش مسئولیت کارهایمان گریزانیم.
