کنار هم زندگی کردن، مسئلهی همزیستی است؛ کنار هم یاد گرفتن، مسئلهی رشد مشترک.
جامعهی بالغ فقط جامعهای نیست که در آن انسانها مزاحم یکدیگر نمیشوند؛ جامعهای است که در آن حضور یکدیگر، ظرفیت یادگیریشان را افزایش میدهد.
برای رسیدن به آن، چند تغییر بنیادین لازم است:
۱. اختلاف را تهدید نبینیم؛ منبع اطلاعات ببینیم.
اگر من و تو متفاوت میبینیم، یکی از ما الزاماً اشتباه نمیکند. ممکن است هرکدام بخشی از واقعیت را ببینیم.
پس به جای: «چه کسی درست میگوید؟» اول بپرسیم: «این اختلاف چه اطلاعاتی درباره واقعیت به ما میدهد؟»
۲. «نمیدانم» را از شکست به سرمایه تبدیل کنیم
یادگیری جمعی زمانی آغاز میشود که آدمها بتوانند بدون از دست دادن شأن خود بگویند: نمیدانم و حتی مهمتر بتوانند بگویند: اشتباه کردم.
اگر اعتراف به ندانستن هزینه اجتماعی داشته باشد، افراد بهجای یادگیری، تظاهر به دانایی میکنند.
۳. تجربهها را به دانش مشترک تبدیل کنیم
هرکس در زندگی خود سرمایهای از تجربه دارد؛ اما تجربه تا زمانی که توصیف، مقایسه و به اشتراک گذاشته نشود، عمدتاً سرمایهای شخصی باقی میماند.
۴. حافظه جمعی بسازیم
یکی از فقرهای جوامع این است که هر نسل اشتباهات نسل قبلی را دوباره تجربه میکند. باید بتوانیم ثبت کنیم:
چه کردیم؟
چه میخواستیم؟
چه اتفاقی افتاد؟
کجا اشتباه کردیم؟
چه چیزی یاد گرفتیم؟
دفعه بعد چه چیزی را متفاوت انجام میدهیم؟
۵. یادگیری را فقط در مدرسه جستوجو نکنیم
خانواده، محل کار، بازار، دوستی، شهر و حتی اختلافات اجتماعی میتوانند محیط یادگیری باشند. در چنین جامعهای، پرسش مهم در پایان یک تعامل فقط این نیست: «چه کسی برنده شد؟» بلکه:
«از این تعامل چه چیزی یاد گرفتیم که قبل نمی دانستیم.
خلاصه کلام اینکه جامعه یادگیرنده جامعهای نیست که همه در آن مثل هم فکر میکنند؛ جامعهای است که اختلافهایش را به ظرفیت فهمیدن تبدیل میکند.
شما چه روشهایی برای تبدیل کنار هم زندگی کردن به کنار هم یاد گرفتن پیشنهاد میدهید؟
.