در حسابداری، هیچ رویداد مالی بدون طبقهبندی ثبت نمیشود. برای داراییها، بدهیها، درآمدها و هزینهها سرفصلهای مشخصی وجود دارد و هر رویداد مالی در حساب مربوط به خود ثبت میشود. سپس در یک افق زمانی مشخص، مجموعه این ثبتها در قالب صورتهای مالی به ما میگوید که در یک دوره سود کردهایم یا زیان.
ما نیز در زندگی، کموبیش چنین حسابداریای داریم؛ با این تفاوت که بسیاری از سرفصلهای آن را خودمان ساختهایم، بیآنکه همیشه از وجودشان آگاه باشیم.
هر اتفاقی که برای ما رخ میدهد، در ذهنمان در یک سرفصل ثبت میشود:
موفقیت یا شکست، سود یا زیان، پیشرفت یا عقبماندگی، احترام یا بیاحترامی، فرصت یا تهدید، دوست داشتن یا از دست دادن.
اما مسئله مهم اینجاست که سرفصلها و برچسبها واقعیت را برای ما تفسیر میکنند.
ممکن است یک رویداد در یک سرفصل «زیان» ثبت شود و در سرفصلی دیگر «آموزش».
یک شکست میتواند در حساب «شکستهای زندگی» ثبت شود یا در حساب «هزینهی یادگیری».
از دست دادن یک فرصت میتواند «ضرر» تلقی شود یا «آزاد شدن منابع برای فرصتی دیگر».
حتی افق زمانی حسابداری نیز اهمیت دارد. ممکن است چیزی امروز در صورت سود و زیان زندگی ما هزینه به نظر برسد، اما در افق پنجساله به یکی از سودآورترین سرمایهگذاریهای زندگی تبدیل شود. برعکس، چیزی که امروز سود بزرگی به نظر میرسد، ممکن است در افق بلندمدت هزینهای سنگین داشته باشد.
بنابراین بخشی از شادی و رنج ما نه فقط از آنچه اتفاق افتاده، بلکه از نحوه ثبت آن اتفاق در حسابداری ذهن ما ناشی میشود.
اگر سرفصلها را بد تعریف کنیم، رویدادها را نادرست برچسب بزنیم یا افق زمانی مناسبی برای ارزیابی نداشته باشیم، ممکن است در حالی که واقعاً در حال ساختن ارزش هستیم، احساس زیان کنیم؛ یا در حالی که مشغول مصرف سرمایههای آیندهایم، احساس سود و موفقیت داشته باشیم.
شاید یکی از مهارتهای مهم زندگی این باشد که هر از گاهی دفتر حسابداری ذهن خود را بازبینی کنیم:
چه سرفصلهایی ساختهام؟
چه چیزی را سود محسوب میکنم و چه چیزی را زیان؟
رویدادها را با چه برچسبهایی ثبت میکنم؟
و سود و زیان زندگیام را در چه افق زمانی محاسبه میکنم؟
گاهی برای تغییر احساسمان نسبت به زندگی، لازم نیست واقعیت را تغییر دهیم؛
کافی است ببینیم آن را در کدام سرفصل ثبت کردهایم، با چه برچسبی ثبت کردهایم و در پایان کدام دوره قرار است صورتحسابش را ببینیم.
.