با نزدیک شدن به انتخاب ریاست جمهوری ۱۴۰۰ گمانه زنی هایی جهت شرکت بعضی از فرماندهان سپاه مطرح گردیده که موافقان و مخالفانی بهمراه داشته است در این یادداشت سعی گردیده ضمن اشاره به تعدادی از دلایل موافقان به نقد آنها پرداخته شود :
۱- حاکمیت ایران در تقابل آشکار با آمریکاست، نیاز به یک جنگجو در جامه ریاست جمهوری دارد و به قدرت رسیدن یک نظامی میتواند تضمین کننده حفظ میراث انقلاب باشد.
این نظریه قبل از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و در حالی مطرح گردید که نظرسنجی ها شانس انتخاب مجدد ترامپ را بیشتر می دانستند و با توجه به سیاستهای ترامپ امکان هرگونه رویارویی نظامی بین آمریکاو ایران وجود داشت که این تهدیدات و همچنین اهمیت این فرضیه با شکست ترامپ و انتخاب جوبایدن تا حدود زیادی فروکش کرد .

۲- سعید لیلاز از آنجا که در حال حاضر مشکل جامعه ایران را«فساد»، «ناکارآمدی» و «عدم انسجام» می داند راهکار و گذار ایران از شرایط نابسامان فعلی و رسیدن به ساحل امن را حضور یک رئیسجمهور نظامی برای مدت ۵ تا ۱۰ سال می داند.
لیلاز با ارجاع به تاریخ موفق زمامداری رضاشاه پهلوی و ناپلئون بناپارت و همچنین همراهی بخشی از معترضان ۹۶ و ۹۸ که شعار" رضا شاه روحت شاد" سر می دادند نتیجه می گیرد که جامعه ایران در حال حاضر آمادگی پذیرش یک رئیس جمهور نظامی را دارد و معتقد است که از هم گسستگی فعلی ایران تنها با حضور یک رئیسجمهور نظامی درمان می شود.

تاریخ یکصد سال اخیر کشورهایی که تجربه زمامداران نظامی را داشته اند نشان می دهد که حداقل به دلایل زیر فرجام خوبی نداشته اند:
الف- نظامیان با تکیه به قدرت نظامی و اشرافیات اطلاعاتی می توانند احزاب و تشکلهای سیاسی مخالف را به راحتی سرکوب نمایند و درصورتیکه نظارت و کنترلی بر قدرت آنها نباشد، زمامداری آنها منجر به انسداد سیاسی و بسط دیکتاتوری درجامعه خواهدشد .
ب- درصورتیکه فرمانده نظامی با تکیه بر قابلیت های فردی بتواند بعنوان زمامدار خوبی مطرح شوند هیچ تضمینی وجود ندارد که جانشینان نظامی ایشان نیز بتوانند این تجربه موفق را داشته باشند و با توجه به روحیه حاکم بر نظامیان و ساختار سلسه مراتبی بودن و فرمانبری از مقام ارشد بعلت تفاوت با ساختار سیاسی امکان بوجود آمدن تعارضات و اختلافات در جامعه بیشتر خواهد شد .
لذاچنانچه نظامیانی هستند که توانایی ریاست جمهوری را در خود می بیینند پیشنهاد می شود که بطور کامل و واقعی برای همیشه فارغ از نتیجه انتخابات با قطع همکاری نظامی از کسوت نظامیگری خارج و پا در صحنه فعالیت های سیاسی بگذارند .
۳- احمد زید آبادی معتقد است باتوجه به پشت پرده قدرت در ایران هر کسی در مقام ریاستجمهوری قرار بگیرد چنانچه حمایت نظامیها را نداشته باشد، هیچکاری نمیتواند انجام دهد بنابراین بهتر است که این قدرت از رو باشد تا پشت پرده و از آنجا که قدرت واقعی در نهادهای نظامی می باشد پس باید ریاست جمهوری را به سپاه داد تا قدرت از حالت پنهان خارج شود و مسئولیت اقدامات را قبول کند .
تجربه دولت احمدی نژاد و قرارگرفتن فرماندهان سپاه درکسوت وزرا و استانداران نشان داد که با توجه به اینکه مستقیما به نام و عنوان نظامی مسئولیت نمی گیرند و برای مدتی با پوشیدن لباس شخصی عنوان عوض می کنند نمی توان انتظار قبول مسئولیت از آنها را داشت.
۳- با توجه به اینکه قوه قضاییه و مقننه در دست اصولگرایان می باشد با ریاست جمهوری فرماندهی سپاهی حاکمیت یکدست شده و شاهد اختلافات حزبی نخواهیم بود.
این نظریه موجب تنزل دادن جایگاه سپاه به یک حزب سیاسی می شود درصورتیکه نیروهای نظامی وظیفه حفظ و حراست از امنیت و مرزهای کشور را دارند و وارد شدن آنها به بازیهای سیاسی موجب افتراق و تضعیف آنها می گردد و بهمین خاطر است که در تمام کشورهای دموکراتیک دنیا دخالت نیروهای نظامی در امورسیاسی ممنوع شده است و حضور آنها در انتخابات موجب چند دستگی در بین خود نیروهای نظامی و همچنین اختلاف با بخشی از جامعه خواهد شد.
منبع : روزنامه سازندگی مورخ ۹۹.۱۰.۱۸