چه چیزی مرا به مشاوره روانشناسی ترغیب کرده است؟
پیش از هر چیز باید به این سؤال پاسخ دهید. پاسخ این پرسش ممکن است مسیر مشاوره را تغییر دهد:
آیا فکر میکنم مشاور میتواند معجزه کند؟
آیا فکر میکنم با مراجعه به مرکز روانشناسی میتوانم تمام مشکلاتم را ساده و زود حل کنم؟
آیا فکر میکنم امروزه مراجعه به مشاور یکی از نشانههای فرهیختگی و نزاکت است؟
آیا میخواهم صرفا با یکی درددل کنم؟
آیا میخواهم با مراجعه به مشاور، دهان اطرافیانم را ببندم تا دیگر به من پیله نکنند؟
آیا واقعا از مسئلهای که برایم پیش آمده، آزرده و پریشان شدهام؟ اگر بله، آیا واقعا حاضرم برای برای بهبود وضع فعلی خود تلاش کنم؟
آیا حاضرم برای حل مشکلات خود، مسئولیتپذیری و آگاهی بیشتری بهدست بیاورم؟
آیا شجاعتِ تصمیمگیری و رویارویی با ترسهای خودم را دارم یا اینکه بدون میل به دانستن واقعیت، تنها میخواهم از مشاور برای پاککردن صورتمسئله تأیید بگیرم؟
و… .
اگر انگیزه و انتظارات خود را نشناسید، به احتمال بسیار زیاد جلسات مشاوره بینتیجه خواهد بود؛ حتی ممکن است نتیجهی معکوس بگیرید.
امروزه بازار توصیههای موفقیت و سمینارهای انگیزشی داغ است. نباید به این سادگی سرنوشت و آیندهی خود را در اختیار اینوآن قرار داد. کار عاقلانه این است که قبل از سرسپردگی و دنبالهروی، از صلاحیت و شایستگی مشاور خود تقریبا مطمئن شوید. برایناساس، اگر پس از واکاویِ انگیزههای خود به این نتیجه رسیدید که میخواهید برای حل مشکلاتتان از مشاور کمک بگیرید، باید به چند نکتهی مهم توجه کنید:
آیا مشاور مدنظرتان سایت، کانال یا صفحهای در شبکههای اجتماعی دارد؟
آیا در نشریه یا پایگاهی اینترنتی فعالیت میکند؟
آیا بهعنوان کارشناس، سابقهی حضور در رسانههای عمومی، مثل تلویزیون، رادیو و… را دارد؟
آیا در دانشگاه تدریس میکند؟
آیا سِمت اجرایی و مدیریتی دارد؟
در چه زمینه و تا چه مقطعی تحصیل کرده است؟
تخصص او چیست؟ یعنی در چه موضوع و چه شاخهای تجربه و تبحر دارد؟ (برخی زمینههای بسیار مهم و تخصصی مشاوره عبارتاند از: ازدواج، خانواده، کودک و نوجوان، اعتیاد، تغذیه، ورزش، شغل و اقتصاد، تحصیل، حقوق و….)
با چه نهادهایی همکاری کرده است؟ چند سال؟ (بهزیستی، کمیتهی امداد، دادگستری، سازمان زندانها و…)
دیگران، بهخصوص دیگر مراجعان، درمورد او چه میگویند؟
مشاور را چه کسی به شما معرفی کرده است؟ خودِ شخص معرف چند وقت از خدمات مشاور مذکور استفاده کرده است؟
فرد معرف، چقدر در حل مشکلات خودش موفق عمل کرده است؟ آیا نتیجهی حاصل پایدار و مانا بوده است؟
اگر نتیجه مطلوب نبوده است، قصور و کمکاری از طرف چه کسی بوده است؟ مراجعهکننده یا مشاور؟
و… .
به چه شیوهای، از مشاوره استفاده کنم؟
بهنظر میرسد بهترین شکل مشاوره، گفتوگوی رودررو و حضوری است. در این حالت فرصت دارید مسئلهی خود را کاملتر و با آسایش خاطر بیشتری مطرح کنید. مشاور هم اگر در دریافت برخی نکات نیاز به توضیحات بیشتر داشته باشد، میتواند فورا از شما سؤال کند. در ضمن، مشاور با دیدن چهره و بدن شما، میتواند از روی زبان بدن و لحن صدایتان اطلاعات بیشتر و موثقتری بهدست آورد، اطلاعاتی که شاید بهتنهایی از گفتار و کلام شما دریافت نشود.
در این خصوص جالب است بدانید که ۵۵درصدِ مفاهیم ارتباطی از طریق زبان بدن، ۳۸درصد از طریق لحن و تنها ۷درصد از طریق کلام بین دو یا چند نفر ردوبدل میشود. (منبع) به این نکته اضافه کنید: ضعف بسیاری از ما در تکلم، جملهبندی، استفادهی صحیح از لغات، ناتوانی در بهیادآوردن برخی کلمات، و دیگر مواردی که در صورت حضورینبودن دیدار با مشاور، هریک از آنها مانعی برای انتقال و دریافت مطالب محسوب میشود.
در ضمن شاید به جلسات متعدد مشاوره نیاز داشته باشید تا بتوانید در فرایند حل مسئله توفیق بیشتری بهدست آورید. بعید بهنظر میرسد در چند دقیقه مشاورهی تلفنی یا چند خط پرسش مکتوب بتوانید به چنین توفیقی برسید.
مشاورهی تلفنی
توصیه میکنیم فقط در شرایط اضطراری از مشاورهی تلفنی استفاده کنید. در شرایط عادی، هدف این است که برای انتقال مطلب خود به مشاور به بهترین وجه، و دریافت راهنماییهای لازم از او، فرصت کافی داشته باشید. یکی از منابع بسیار خوبِ مشاورهی شنیداری، سامانهی صدای مشاور با شمارهتماس ۱۴۸۰ است.
مشاورهی مکتوب
در این زمینه میتوانید به پایگاههای متفاوتی ایمیل بزنید یا با پرکردن فرم درخواست مشاوره، بهصورت نوشتاری مطلب خود را بنویسید. در همین قالب هم میتوانید پاسخ خود را دریافت کنید. در صورت استفاده از چنین سرویسهایی، از قانونی و تخصصیبودن پایگاه اینترنتی مدنظر مطمئن شوید. در این خصوص میتوانید از صدای مشاور راهنمایی بگیرید.
همچنین باید اضافه کرد که با چشمپوشی از تأخیر احتمالی در پاسخگویی، مزیت مشاورهی مکتوب این است که میتوان بارها به سؤال و جواب آن مراجعه کرد و بهمحض فراموشی، ازنو مطالب و رهنمودهای گفتهشده را مرور کرد.
باتوجهبه نکات یادشده براساس موقعیتتان، میتوانید نوع مشاورهی مطلوب خود را انتخاب کنید. اولویت با مشاورهی حضوری، سپس تلفنی و درنهایت مکتوب است.
آیا اشکالی دارد بهطور همزمان از چند مشاور استفاده کنم؟
اصلا انگیزهی شما از این کار چیست؟ آیا فکر میکنید کار از محکمکاری عیب نمیکند؟ آیا نگرانید نکند یک وقت مشاور چیزی را فراموش کند و نتیجهی مشاوره نامطلوب شود؟ در این صورت بهنظرتان تنها راهحل این است که دستبهدامن چند مشاور شوید؟ آیا وقتی سرما میخورید، بهطور همزمان به چند پزشک مراجعه میکنید؟
هر مشاوری در زمینهای خاص متبحر و متخصص است. هرکدام از مشاوران بر یکی از عناصر و عوامل تأکید بیشتری میکنند و هرکدام عقیده و بینش خاص خود را دارند. بهنظر میرسد با این کار، علاوهبر صرف هزینهی بیشتر، هم از گندم ری بینصیب بمانید و هم از خرمای بغداد.