
ما انسانها برای جنگیدن ساخته نشدیم، جثهمون هیچ سنخیتی با اون نداره. کافیه نگاهی به سرتاپای خودمون بندازیم تا متوجه بشیم! انگشتای ما حتی در زمختترین، زبرترین و یوقورترین حالت هم شکننده و ظریفند. ما پنجههایی درنده و ناخنهایی بلند و محکم و بُرنده، پوستی کُلفت، پولکهای سخت، شاخ روی سر و دماغ، دندانهای بیرونزده از دهان، نیش و زهر، جثهی عظیم و خیلی چیزای دیگه نداریم. به قول فیلسوفی بهخاطر نداشتن همینا اجداد ما ناچار به استفاده خلاقانه از ابزار شدند تا شکاری برای خود دستوپا کنند یا از خود محافظت کنند و بقا داشته باشند. شاید اجداد ما دهها هزار سال پیش اولین وسیلهای که از سر ناتوانی ابداع کردند، چوبدستی برای شکار، دفاع از خود یا جنگی از سر ناچاری با دیگران بود، اما خب، دیگه اون چوبدست را زمین نگذاشتند و ما هم تا حالا نگذاشتیم. حتی با وجود همه ابزارهایی که طی سالیان دراز خلاقانه ابداع کردیم که ما را از شکار و جنگ هم بینیاز میکردند و میکنند، و حتی با برقراری تعامل و ارتباط با دیگریها، اون چوبدست، اون سلاح را هنوز زمین نگذاشتیم. در یک دست سلاح داریم و با دست دیگه همچنان داریم خلق میکنیم و میسازیم. قرنهاست که سرنوشتمون و سمتوسوی ادامه مسیرمون را به جنگها گره زدیم. ظاهرا دیکتاتورها بهخاطر علاقه درونیشون به جنگها نقشی اساسی در این مسئله داشتند. میگن مائو از این بخش تاریخ بیشتر از سایر بخشها لذت میبرد، از جنگها. معتقد بود زندگی بدون جنگ ملالآور و خستهکنندهست و صلح وضعیتی حوصلهسربره. همفکر هم کم نداشت و نداره، دیگرانی چون او اگرچه با این صراحت بر وجود جنگ تأکید نکردند، اما در اعمال و تصمیمگیریهاشون همین رویکرد را داشتند و دارند. چون بقایشان در قدرت را به جنگ گره زدند. راستش شاید چون جز اون کار دیگهای بلد نبودند و نیستند. درست مثل همون قلدرهای محله و مدرسه در دوران کودکی خیلی از ماها. مگه جز هارتوپورت و دعوا و عربدهکشی چیز دیگهای هم بلد بودند؟ نه واقعا. اگه دعوا راه نمیانداختند کسی نمیدیدشان، کسی دربارهشان صحبت نمیکرد. معلوم هم نیست که اگه اونجوری که دوست داشتند دیده نمیشدند چی میشد؟ یا چه اهمیتی داشت؟ البته که یکی از اهمیتهاش مثلا اینه که در همین نوشتار و کلی مطلب و نوشته دیگه از اونا صحبت شده و میشه. همونطور که در هر کتاب تاریخی، یا حتی اجتماعی و … که درباره پیشینه ما آدمهاست، نمیشه از هیتلر و استالین و مائو و چنگیز و … نگفت. مائو هم فهمیده بود برای اینکه اسمش بمونه، باید جنگ و خونریزی راهانداخت، حتی در سرزمین خودی. گویی همهشون با اصرار و لج میخوان بقیه را وادار کنند از اونا بگن و بنویسن. اما خب باز هم میشه پرسید این شکل از ماندگاری و یادآوری نام چه اهمیتی داره؟ جوابش هر چی هست باعث شده ما اکثر آدمها، که میدونیم برای جنگ ساخته نشدیم وادار به جنگیدن و تداوم اون بشیم، ناچار به صحبت کردن از اون، طرفداری از یکی از طرفین درگیر، شادی کردن بهخاطر پیروزی یکی از اونا، و البته همچنان زمیننگذاشتنِ اون سلاحی که اجدادمون برداشتند شدیم. ما انسانها بیشتر از هر موجود دیگهای روی کره زمین جنگیدیم و همچنان داریم به اون ادامه میدیم. با اینکه اصلا جثه و بدن مناسبی برای جنگیدن نداریم. اگرچه اجدادمون با اون یکی دست چیزهای زیاد دیگهای همسو با جثه و درونیاتمون خلق کردند مثل شعر و ادبیات، مثل رقص، مثل موسیقی، مثل گفتگو کردن، مثل در آغوش گرفتن، مثل علوم مختلف، مثل بوسیدن و … اما همچنان با دست به سلاح چسبیدهمون داریم ادامه میدیم و معلوم نیست چه زمانی زور دست خلاق و مبدع بر اصرارها و سماجتهای دست جنگجومون میچربه و اعتراف میکنیم که جنگ، واقعا چهره انسانانه نداره.
پ.ن ۱: میدونم نوشتن درباره جنگ چه در دفاع و چه مخالفت با اون کلیشهست، اما خب نمیشه به این بهانه در نکوهش اون نگفت و ننوشت، شاید باید اونقدر گفت و نوشت تا شاید روزی اثر کنه.
پ.ن ۲: اسم این نوشتار بر اساس کتاب جنگ چهره زنانه ندارد انتخاب شده.