
بهتازگی با مفهوم جدیدی آشنا شدم که چراغی را در ذهنم روشن کرد، برای همین هم سعی کردم توضیحی کوچکی در باره آن چیزهایی که در موردش خواندهام یا تصور کردهام،بدهم. طبیعی است که بخشیهایی از آن حاصل تفکر خودم است و هیچگونه کارکرد و ارزش علمی ندارد!
من در گذشته همیشه مفهوم درونگرایی و خجالتی را یکسان میدانستم ولی الان متوجه شدم که این مفاهیم متفاوت هستند. قبلا اگر فردی را میدیدم که به حضور در جمع علاقهای ندارد درجا پیش خودم فکر میکردم که این شخص یک فرد درونگراست اما الان اگر میبینم که شخصی علاقه به حضور ندارد پیش خودم فکر میکنم که شاید خجالتی است یعنی دوست دارد که او نیز در میان مثلا باقی هم کلاسها یا همکارها قرار گیرد، صحبت کند و غیره ولی احتمالا از چند چیز میترسد.
فرد درونگرا اصولا هنگامی که در جمعی حاضر میشود نسبت به فرد برونگرا انرژی بیشتری مصرف میکند و به همین دلیل دوست دارد زودتر به خلوت دوست داشتنی خود بر گردد ولی فرد برونگرا با هر لحظه بودنش با دیگران از آنها انرژی میگیرد و طبیعیست که علاقهای به ترک حضور ندارد و تا آخرین لحظهای که ممکن است از بودن و گفتگو لذت میبرد.
فرد خجالتی از ترس اینکه مورد ارزیابی قرار گیرد دوست ندارد در جمع حاضر شود ولی خودش ممکن است به حضور در جمع تمایل داشته باشد مثلا کودکی را در نظر بگیرید که دوست دارد در تیم فوتبال بازی کند ولی میترسد که بازیکن خوبی نباشد ( یا حتی در یارکِشی کسی به سراغش نیاید. ) در مقابل فرد خجالتی فردی قرار دارد که ترسی از ارزیابی ندارد و دوست دارد ارتباطات بیشتری داشته باشد ما به او خونگرم میگوییم. این فرد خونگرم اگر فوتبالش هم خوب نباشد بازهم داوطلب بازی فوتبال است.در همین مثال بازی ممکن است فرد درونگرا در زنگهای ورزش به سراغ کتابخانه برود و یا حتی شطرنج بازی کند و اگر او را مجبور به حضور در تیم فوتبال کنیم شاید برعکس سایر بچهها از زنگ ورزش متنفر شود.
فوتبال و شطرنج و کتابخانه همه مثالی بود تا حداقل برای خودم فرد درونگرا یا خجالتی تبیین شود و خب معلوم است که فرد درونگرا ممکن است فوتبالیست خوبی هم شود. تفاوت این مفاهیم تقریبا یکسان جز با مثال برای خودم نامعلوم بود و به خوبی تشریح نمیشد.

در واقع همپوشانی بین خجالت و درونگرایی، تصوراتی از درونگرایی ارائه داده که اون رو بیشتر شبیه یک فرد بی دست و پا نشان میدهد و باعث این پدیده شده که بسیاری از اطرافیان کودکان این رو یک تفاوت بد با سایر هم سن و سالان خود میدانند. مثل همان دورانی که دست چپ بودن چیزی کمتر از ننگ حساب نمیشد و کودکان دست چپ تحت فشار قرار میگرفتند تا بتوانند با دست راست بنویسند و زمان زیادی طول کشید تا همه متوجه شویم که دست چپ بودن عیب نیست.
امروزه هم باید متوجه شویم که برونگرایی برتری نسبت فرد درونگرا ندارد. بسیاری از افراد تاثیرگذار تاریخ مانند لری پیج، بیل گیتس و ... درونگرا بودهاند و این موضوع که گفته میشود تنها 30% افراد درونگرا هستند باعث شده که برونگرایی و خصوصیات آنها که اکثیریت را تشکیل میدهند به عنوان بهترین ملاک، برای درنظر گرفتن شخصیت باشند. افراد درونگرا بیشتر اهل گوش دادن هستند تا اهل سخن گفتن و این معمولا باعث شده که خودنمایی کمتری داشته باشند و کمتر به چشم بیایند. این افراد به طور ذاتی تمایل دارند که قبل از انجام هر حرف یا عملی به عواقب و نتایج کار فکر کنند سپس دست به اقدام و فعلی بزنند برخلاف افراد برونگرا.
این افراد نسبت به برونگراها روابط کمتری دارند و با افراد کمتری رفتوآمد میکنند به نوعی یک گارد احتیاطی دارند و علاقهای ندارند به راحتی کسی رو به حریم خود دعوت کنند ولی روابط عمیقتر و با کیفیت بالاتری دارند. اما نکتهای که جالب به نظر میرسد این است که بهترست برونگرایی و درونگرایی را دو پدیده مطلق نبینیم مثلا تصور نکنیم که یک فرد برونگراست و دیگری درونگرا. در واقع این دو موضوع، 2 سر یک طیف هستند و هر شخص ممکن است در جایی میان این طیف وجود داشته باشد.
اما خجالتی بودن داستانی متفاوت دارد و معمولا زمانی این تنش شروع میشود که فرد بخواهد با دیگران ارتبط بگیرد. معمولا این افراد بیشتر احساس تنهایی و ترس را در طول زندگی احساس میکنند و احتمال ابتلا این افراد به افسردگی بیشتر است. شاید اگر بخواهیم در یک عبارت به بحث بالا خاتمه دهیم باید این را بگوییم زمانی که موقع ارتباط گرفتن است که خجالتی بودن خود شخص را نیز اذیت میکند که نمیتواند ارتباط برقرار کند ولی درونگرایی انتخاب خود شخص است و طبیعتا اذیت نمیشود.
چه رابطهای بین خجالتی بودن و برونگرایی یا درونگرایی وجود داره؟
طی تحقیقی که انجام شده و منبع آن در پایان مقاله قرار داده شده است این نتیجه بدست آمده که خجالتی بودن با برونگرایی رابطه عکس دارند ولی به طور قطع صحبت نکردهاند از همچین قانونی و به نظر میاد تا حدودی جامعه آماری که در نظر گرفتهاند معایبی داشته است. توجه کنیم که رابطه عکس بین این دو رابطه به معنی وجود رابطه مستقیم بین خجالتی بودن و درونگرایی نیست و به طور مشخص صحبتی از این موضوع نکردهاند.

اما به نظر من ( بدون فکت علمی! ) خجالتی بودن مرتبط با برونگرایی و یا درون گرایی نیست و ممکن است برای هر دو قشر پیش بیاید با این تفاوت که احتمالا برای افراد درونگرا بیشتر باشد. به عبارتی دیگر افرادی که در میان طیف برونگرایی و درونگرایی هستند احتمال بیشتر دارد تا خجالتی باشند ( هرچند که احتمال بیشتری دارد که این افراد در سمت درونگرا بیشتر باشند) دلیل این حرفم هم اینست که همهی ما هنگامی که سخنرانی داشتهایم بلکه داریم! شب قبلش یا لحظاتی قبل از شروع سخنرانی، با استرس مواجه میشویم هرچند ممکن است که این تنش و اضطراب در بین بعضی از افراد بسیار بیشتر از سایرین باشد، و خب ممکن است دلیلش ترس از قضاوت شنوندگان باشد که به صورت مختلفی ظهور کرده است مثلا هنگامی که بر محتوا تسلط نداریم این فکر پیش میآید که اگر قسمتی از محتوا را فراموش کردم و یا در کل مطلب سطحی بیان کردم عکسالعمل حضار چگونه خواهد شد؟ بعد از پایان سخنرانی دربارهی من چگونه فکر میکنند و غیره.
شاید بتوان گفت که قضاوت کردن و قضاوت شدن تبدیل به بخشی از زندگی روزمرهی ما شده است، و ترس از همین ارزیابیها و قضاوتها خجالت نام دارد که به شکل تنش بر همهی ما وارد میشود. بهترست به این موضوع حداقل توجه کنیم، اگر فردی خجالتی است به یک دلیل از جمع گریزان است و اگر درونگراست، انتخاب و علاقه خود شخص است که در جمع حضور ندارد.
منابع:
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/2158244015587559
http://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,2105432,00.html