صنايعدستي به مجموعهيي از هنر _صنعتها اطلاق ميشود كه بهطور عمده با استفاده از مواد اوليهي بومي و انجام قسمتي از مراحل اساسي توليد به كمك دست و ابزار دستي ساخته ميشود.
تعريف
از مجموعه تعاريفي كه براي صنايع دستي ارايه شده است، به نظر ميرسد تعريف زير كه توسط گروهي از كارشناسان سازمان صنايع دستي ايران ارايه شده، دقيقتر و جامعتر باشد چرا كه با وضعيت فعلي اين هنر _ صنعت ارزنده انطباق بيشتر دارد:
صنايعدستي به مجموعهيي از هنر _صنعتها اطلاق ميشود كه بهطور عمده با استفاده از مواد اوليهي بومي و انجام قسمتي از مراحل اساسي توليد به كمك دست و ابزار دستي ساخته ميشود كه در هر واحد آن ذوق هنري و خلاقيت فكري صنعتگر سازنده بهنحوي تجلي يافته و همين عامل وجه تمايز اصلي اينگونه محصولات از مصنوعات مشابه ماشيني و كارخانهيي است.
ويژگيها
با توجه به تعريف فوق و ساير تعاريفي كه براي صنايعدستي ارايه شده، ميتوان ويژگيهاي زير را براي محصولات دست ساخته قايل شد:
1_ انجام قسمتي از مراحل اساسي توليد توسط دست، ابزار و وسايل دستي. براي توليد هريك از فرآوردههاي دستي مراحل متعددي طي ميشود ولي انجام كليهي اين مراحل به وسيلهي دست و ابزار و وسايل دستي الزامي نبوده و چنانچه تنها قسمتي از مراحل اساسي توليد به اين طريق انجام شود، محصول توليد شده با توجه به مواردي كه در تعريف ذكر شد، صنايعدستي محسوب ميشود.
2_ حضور مؤثر و خلاق انسان در توليد و شكل بخشيدن به محصولات ساخته شده و امكان ايجاد تنوع و پياده كردن طرحهاي مختلف در مرحلهي ساخت اينگونه فرآوردهها.
3_ تأمين قسمت عمدهي مواد اوليهي مصرفي از منابع داخلي.
4_ داشتن بار فرهنگي(استفاده از طرحهاي اصيل، بومي و سنتي).
5 _ عدم همانندي و تشابه فرآوردههاي توليدي با يكديگر.
6_ عدم نياز به سرمايهگذاري زياد در مقايسه با ساير رشتههاي صنعتي.
7 _ دارا بودن ارزش افزودهي زياد در مقايسه با صنايع ديگر.
8 _ قابليت ايجاد و توسعه در مناطق مختلف(شهر، روستا و حتي در جوامع عشايري).
9_ قابليت انتقال تجربيات و رموز و فنون توليدي به صورت سينه به سينه و يا طبق روش استاد و شاگردي.