آلودگی هوا در واقع تمام اثرات مخرب از هر منبعی که به آلودگی جو و یا بدتر شدن اکوسیستم می انجامد، تعریف می شود. آلودگی هوا توسط مداخلات انسانی و یا پدیده های طبیعی ایجاد می شود که تاثیرات آن روی سلامت انسان و محیط زیست بسیار جدی خواهد بود. اثرات آلاینده های هوا بر موجودات زنده نه تنها به سلامت انسان و حیوان محدود نمی شود، بلکه کل محیط را نیز شامل می شود. شرایط جغرافیایی مختلف، تغییرات آب و هوایی جهانی و تغییرات محیطی بر سلامت انسان و محیط زیست از جمله حیات حیوانات تأثیر مستقیم می گذارد. در این مطلب ما قصد داریم شما را با تاثیرات آلودگی هوا بر انسان آشنا نماییم. با ما همراه باشید.

آلودگی هوا نگرانی عمده جهان متمدن و جدید است که تأثیر جدی مضر بر سلامت انسان و محیط زیست دارد. آلودگی هوا دارای چندین منبع انتشار مختلف است، اما وسایل نقلیه موتوری و فرایندهای صنعتی بخش عمده ای از آلودگی هوا را به خود اختصاص می دهند. طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، شش آلاینده اصلی هوا شامل آلودگی ذرات، ازن در سطح زمین، مونواکسید کربن، اکسیدهای گوگرد، اکسیدهای ازت و سرب می شود. قرار گرفتن طولانی مدت و کوتاه مدت در معرض سموم معلق در هوا، اثر مسمویت متفاوتی در انسان دارد؛ از جمله بیماری های تنفسی و قلبی عروقی، عوارض عصبی و روانی، سوزش چشم، بیماری های پوستی و بیماری های مزمن طولانی مدت مانند سرطان. همچنین لازم به ذکر است که تا به امروز گزارش های متعددی ارتباط مستقیم بین قرارگیری در معرض آلود گی هوا و افزایش میزان عوارض و مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی و تنفسی را نشان می دهد.
آلودگی هوا به عنوان مهم ترین عامل خطر محیطی در بروز و پیشرفت برخی از بیماری ها از جمله آسم، سرطان ریه، هایپرتروفی بطن، بیماری های آلزایمر و پارکینسون، عوارض روانی، اوتیسم، رتینوپاتی، اختلال در رشد جنین و وزن کم هنگام تولد محسوب می شود.
در ادامه این مطلب شما با تاثیرات آلودگی هوا روی سلامتی انسان آشنا خواهید شد.
از نظر خطرات سلامتی، هر ماده معلق غیرمعمول موجود در هوا، که باعث ایجاد مشکل در عملکرد طبیعی اندام های انسان می شود، به عنوان آلودگی هوا تعریف می شود. طبق اطلاعات موجود، اثرات قرار گرفتن در معرض آلاینده های هوا عمدتاً بر روی سیستم های تنفسی، قلبی عروقی، چشم، پوست، مغز و اعصاب، ایمونولوژیک و سیستم های تولید مثل خواهد بود. همچنین تغییرات مولکولی نیز می تواند در طول زمان منجر به بروز انواع سرطان ها شود. از طرف دیگر باید بدانید، حتی مقدار کمی از سموم موجود در هوا برای گروه های مستعد از جمله کودکان و افراد مسن و همچنین بیمارانی که از بیماری های تنفسی و قلبی عروقی رنج می برند خطرناک است.

از آنجا که بیشتر آلاینده ها از طریق مجاری تنفسی وارد بدن می شوند، سیستم تنفسی در شروع و پیشرفت بیماری ها در اولین خط نبرد قرار می گیرد. در دستگاه تنفسی فوقانی، اولین تاثیرات آلودگی هوا در نای رخ می دهد که باعث اختلال در صدا می شود. همچنین آلودگی هوا به عنوان مهم ترین عامل خطر محیطی برای برخی از بیماری های تنفسی مانند آسم و سرطان ریه در نظر گرفته می شود. آلاینده های هوا به ویژه PM ها و سایر مواد شیمیایی قابل تنفس مانند گرد و غبار، O3 و بنزن آسیب جدی به دستگاه تنفسی وارد می کنند. آسم یک بیماری تنفسی است که ممکن است در نتیجه قرار گرفتن در معرض سموم هوا ایجاد شود.
بسیاری از مطالعات تجربی و اپیدمیولوژیک ارتباط مستقیم قرار گرفتن در معرض آلاینده هوا و بیماری های مرتبط با قلب را نشان داده اند. آلودگی هوا همچنین با تغییر در تعداد گلبول های سفید خون همراه است که ممکن است عملکرد قلب و عروق را نیز تحت تأثیر قرار دهد. از طرف دیگر، مطالعه ای بر روی مدل های حیوانات مختلف، رابطه نزدیکی بین فشار خون بالا و قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا را نشان داده است. آلودگی هوا ناشی از ترافیک ، به ویژه قرار گرفتن در معرض سطح بالای NO2 ، با هیپرتروفی بطن راست و چپ همراه خواهد بود.
رابطه بین قرار گرفتن در معرض مواد سمی معلق در هوا و سیستم عصبی اثبات شده است. اثر سمی آلاینده ها و تاثیرات آلودگی هوا بر روی سیستم عصبی شامل عوارض عصبی و اختلالات روانپزشکی خواهد بود. نقص عصبی ممکن است عواقب مخربی به خصوص در نوزادان ایجاد کند. از سویی، اختلالات روانپزشکی باعث پرخاشگری و رفتارهای ضد اجتماعی خواهد شد. جالب است بدانید که مطالعات اخیر ارتباط بین آلودگی هوا و بیش فعالی عصبی، فعالیت مجرمانه و رفتارهای نامناسب سن را گزارش کرده اند. مطالعات همچنین ارتباط بین آلودگی هوا و خطر و احتمال ابتلا به التهاب عصبی، آلزایمر و پارکینسون را اثبات کرده اند.

پوست اولین خط دفاعی بدن در برابر عوامل بیماری زا یا عفونی خارجی است و اولین ارگانی است که ممکن است با یک آلاینده مواجه شود. تحقیقات انجام شده بر روی پوست شواهدی را نشان می دهد که طبق آن ثابت شده آلاینده های موجود در هوا بر پیری پوست تأثیر می گذارند و باعث ایجاد لکه های رنگدانه ای روی صورت می شوند.
برخی از داده های اثبات شده وجود دارند که نقش آلاینده های هوا در بروز اوتیسم و اختلالات مرتبط با آن در جنین و کودکان را برجسته می کند.
همان طور که گفته شد، دریافتیم که تاثیرات آلودگی هوا بر سلامت انسان می تواند تا چه اندازه مخرب باشد. پس بهتر است تا حد امکان از قرارگیری و تنفس در هوای آلوده بپرهیزیم تا بتوانیم تاثیرات آلودگی هوا را به حداقل ممکن برسانیم.