
نیمهشب است و خانه ساکت. ناگهان صدای «تق» کوتاهی از داخل دیوار شنیده میشود. چند لحظه بعد دوباره همان صدا تکرار میشود.
این اتفاق در بعضی ساختمانها کاملاً آشناست.
یکی از دلایل چنین صداهایی، تغییر اندازه لولهها در اثر تغییر دماست. فلزات و بسیاری از مواد دیگر وقتی گرم میشوند، کمی منبسط و وقتی سرد میشوند، منقبض میشوند.
در یک سیستم گرمایشی، آب گرم وارد لولهها میشود و دمای آنها را بالا میبرد. لوله کمی منبسط میشود. وقتی جریان آب متوقف یا سردتر میشود، دوباره به تدریج به حالت قبلی برمیگردد.
اگر لوله در جایی به دیوار، بست یا بخش دیگری از ساختمان تماس داشته باشد، این تغییر اندازه کوچک ممکن است با اصطکاک یا حرکت ناگهانی همراه شود و صدایی ایجاد کند.
گاهی صدای ایجادشده کاملاً کوتاه و پراکنده است و فقط هنگام شروع یا پایان کار سیستم شنیده میشود.
البته همه صداها از انبساط و انقباض ناشی نمیشوند. حرکت آب، وجود هوا در مدار یا شرایط نصب لولهها نیز میتواند صداهای متفاوتی ایجاد کند.
به همین دلیل صدای یک سیستم گرمایشی میتواند شبیه یک نشانه باشد؛ نوع صدا، زمان ایجاد آن و محل تقریبی شنیده شدنش اطلاعات بیشتری درباره منشأ آن میدهد.
نکته جالب این است که تغییر اندازهای که باعث ایجاد این صداها میشود، معمولاً بسیار کوچک است. اما وقتی این حرکت در فضای بسته و ساکت اتفاق میافتد، صدای آن میتواند کاملاً محسوس باشد.
بنابراین آن صدای کوچک داخل دیوار لزوماً از یک اتفاق عجیب نمیآید؛ گاهی فقط نتیجه تغییرات بسیار جزئی در موادی است که با گرم و سرد شدن، کمی تغییر اندازه میدهند.