آرایش الکترونی نحوه چینش الکترونها در اوربیتالها اطراف هسته اتم را نشان میدهد؛ و شیوه پر شدن زیر لایهها به ترتیب زیر است:
اوربیتالهای اتمی
1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d 7p
در s حداکثر ۲ الکترون در p حداکثر ۶ الکترون در d حداکثر ۱۰ و در f حداکثر ۱۴ الکترون قرار میگیرد. به طور مثال آرایش الکترونی گالیوم که ۳۱ الکترون دارد به صورت زیر نوشته میشود:
۱s(۲)۲s(۲)۲p(۶)۳s(۲)۳p(۶)۴s(۲)۳d(۱۰)۴p(۱)
که البته به صورت مرتب شده و به شکل زیر نوشته میشود
۱s(۲)۲s(۲)۲p(۶)۳s(۲)۳p(۶)۳d(۱۰)۴s(۲)۴p(۱)
اصل آفبا
اصل آفبا (به آلمانی: Aufbau)، به معنی ساختن یکی از اصول آرایش الکترونی است که میگوید:
در پرشدن اوربیتالها ابتدا اوربیتالهای با انرژی پایینتر (n+l کوچکتر) پر میشوند و سپس اوربیتالهای با انرژی بالاتر (n+l بزرگتر).
این اصل برای ۱۸ عنصر اول به خوبی صدق میکند. اما اصل مادلونگ که در سال ۱۹۳۶ و توسط آروین مادلونگ ارائه شد به خوبی تا ۱۰۰ عنصر اول صدق میکند
Orbitals are filled in the order of increasing n+l;
Where two orbitals have the same value of n+l, they are filled in order of increasing n.
از طریق این اصل ترتیب پرشدن اوربیتالها بدین گونه است:
1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p, 6s, 4f, 5d, 6p, 7s, 5f, 6d, 7p
استثناها
دوره ۵ دوره ۶ دوره ۷
عنصر Z آرایش الکترونی عنصر Z آرایش الکترونی عنصر Z آرایش الکترونی
ایتریوم ۳۹ [Kr] 5s2 4d1 لانتان ۵۷ [Xe] 6s2 5d1 آکتینیوم ۸۹ [Rn] 7s2 6d1
سریوم ۵۸ [Xe] 6s2 4f1 5d1 توریوم ۹۰ [Rn] 7s2 6d2
پرازئودیمیوم ۵۹ [Xe] 6s2 4f3 پروتاکتینیوم ۹۱ [Rn] 7s2 5f2 6d1
نئودیمیوم ۶۰ [Xe] 6s2 4f4 اورانیوم ۹۲ [Rn] 7s2 5f3 6d1
پرومتیوم ۶۱ [Xe] 6s2 4f5 نپتونیوم ۹۳ [Rn] 7s2 5f4 6d1
ساماریوم ۶۲ [Xe] 6s2 4f6 پلوتونیوم ۹۴ [Rn] 7s2 5f6
یوروپیم ۶۳ [Xe] 6s2 4f7 امریسیم ۹۵ [Rn] 7s2 5f7
گادولینیوم ۶۴ [Xe] 6s2 4f7 5d1 کوریوم ۹۶ [Rn] 7s2 5f7 6d1
تربیوم ۶۵ [Xe] 6s2 4f9 برکلیوم ۹۷ [Rn] 7s2 5f9
زیرکونیوم ۴۰ [Kr] 5s2 4d2 هافنیوم ۷۲ [Xe] 6s2 4f14 5d2
نیوبیوم ۴۱ [Kr] 5s1 4d4 تانتال ۷۳ [Xe] 6s2 4f14 5d3
مولیبدن ۴۲ [Kr] 5s1 4d5 تنگستن ۷۴ [Xe] 6s2 4f14 5d4
تکنسیوم ۴۳ [Kr] 5s2 4d5 رنیوم ۷۵ [Xe] 6s2 4f14 5d5
روتنیوم ۴۴ [Kr] 5s1 4d7 اسمیوم ۷۶ [Xe] 6s2 4f14 5d6
رودیوم ۴۵ [Kr] 5s1 4d8 ایریدیوم ۷۷ [Xe] 6s2 4f14 5d7
پالادیوم ۴۶ [Kr] 4d10 پلاتین ۷۸ [Xe] 6s1 4f14 5d9
نقره ۴۷ [Kr] 5s1 4d10 طلا ۷۹ [Xe] 6s1 4f14 5d10
کادمیوم ۴۸ [Kr] 5s2 4d10 جیوه ۸۰ [Xe] 6s2 4f14 5d10
ایندیم ۴۹ [Kr] 5s2 4d10 5p1 تالیوم ۸۱ [Xe] 6s2 4f14 5d10 6p1