بیایید همین ابتدای کار کمی به این کلمه فکر کنیم: بهترین دوست! مگر غیر از آن است که ما بهترین دوستمان را بهتر از بقیه آدمهای دنیا میشناسیم؟ جواب این سؤال در این فیلم یک «بله» بزرگ است!

فیلم برای من داستان فردی است که از همه جا بیخبر، چشمش به دنیایی باز میشود که از وجود آن خبر نداشته است. فیلم در مورد مردی است که بهترین دوستش او را نمیشناسد. داستان گرد ویزلر (Grad Wiesler) که بهدنبال به دام انداختن گئورگ دریمن (Gerog Dreyman) است ولی در کمال ناباوری، دریمن به بهترین دوستش تبدیل میشود. بهترین دوستی که هیچ وقت او را نمیبیند.
ویزلر با دریمن عاشق میشود، گریه میکند، میخندد و پیچوخمهای دنیایی را تجربه میکند که تا پیش از آن برایش سمبلِ تابوهایی تاریک بودند. انگار ویزلری که قرار بود منفیترین شخصیت «زندگی دیگران» (The Lives of Others) باشد، بهترین دوست شخصیت مثبت فیلم میشود.
ویزلر و دریمن هر دو در بخشهای مختلفی از فیلم تصمیم میگیرند درهای قلبشان را به روی شجاعت باز کنند؛ شجاعتی که در نهایت برای هر یک نتایج متفاوتی به دنبال دارد. برای ویزلر با از دست دادن هر آن چه که برایش تلاش کرده بود منجر میشود و برای دریمن سنگ بنای مسیری میشود که احتمالاً تا پایان عمر مشغول آن خواهد بود.
هر کجای فیلم را نگاه کنید، داستان تقابل غرب و شرق، سوسیالیسم و کاپیتالیسم و آزادی و محدودیت میبینید؛ ولی بزرگترین تقابلهای فیلم را باید در میان شخصیتها جستجو کرد.
شاید ما ایرانیها با دیدن محدودیتهای فیلم، خودمان را خیلی راحت جای شخصیتهای فیلم قرار دهیم ولی از نظر من، مهم نیست در کجای دنیا فیلم را نگاه میکنید؛ چه در ایرانِ محدود خودمان باشید و چه در اروپا و آمریکا، خودتان را خیلی راحت جای دریمن میگذارید؛ چراکه همه آدمها در هر جای دنیا، در بازهای شاهد محدودیتهایی بودهاند و از نظر من همین مسئله یکی از نقاط قوت فیلم است؛ نقطه قوتی که میتواند هر کسی را تا پایان فیلم بهدنبال خودش بکشد.
پس از دیدن فیلم حس خوبی داشتم. انگار تمام مفاهیمی که در فیلم به آنها پرداخته شده بود، تعریفی متفاوت با چیزی داشتند که در ذهن من وجود داشت. مثلاً مفاهیم «عشق» و «وفاداری» تنها زمانهایی معنا داشتند که پای سود و موفقیت در میان بود. یا مثلا همان مفهوم «دوست» که در ابتدای مطلب در مورد آن صحبت کردم.
فیلم برای من بهخوبی بیانگر دردِ «انتخاب» بود. در فیلم ویزلر بارها در یک دو راهی قرار گرفته بود که دوستی که حتی او را نمیشناخت را اولویت قرار دهد یا آن چیزهایی که سالهای سال با آنها زندگی کرده بود و از صمیم قلب به آنها باور داشت.
فیلم در دیالوگ پایانی خلاصه میشود. آنجا که صندوقدار کتابفروشی از ویزلر میپرسد کتابش را کادو کند یا نه و ویزلر در پاسخ به او میگوید:
نه؛ کتاب خودمه.
در این صحنه انگار تمام چیزهایی که ویزلر از زندگی آموخته بود و دریمن آنها را تغییر داده بود، از جلوی چشمان او گذشت. ما از بهترین دوستمان همیشه یک انتظار داریم: «ما را فراموش نکند».

فیلم داستان حسرت یک عمر اتلاف وقت برای ویزلر است. این حسرت در پوستر فیلم بهخوبی نشان داده شده است. هم در فیلم و هم در پوستر، زندگی به دو بخش تقسیم میشود؛ بخش اول که دنیای سختگیریها و سیاست است و بخش دوم که دنیای عشق و هنر است.
دنیای محدودیتها و سختگیریها، دنیای چهارچوبهاست و دنیای عشق و هنر دنیایی است که هیچ محدودیت و سختگیریای نمیتواند جلوی آن را بگیرد و این موضوع بهخوبی با نگاهکردن به پوستر فیلم مشخص است.