جراحی قاعده جمجمه یا جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه، یک تکنیک است که با استفاده از منبع نور سرد، لنز و یک دوربین کوچک متصل به آن انجام می پذیرد.(مانند شکل)

جراحان مغز و اعصاب از طریق ورود به یک سوراخ طبیعی بر روی جمجمه و یا سوراخ ایجاد شده وارد حفره قاعده جمجمه می شوند. هم چنین اندوسکوپ از طریق منبع نور به مانیتور متصل می شود و جراحی طوری صورت میگیرد. که پزشک و تیم آن از طریق مانیتور محل جراحی را مشاهده می کنند که از طریق لنز تصویر حدود 100برابر بزرگتر با وضوح بهتر و دقیق تر می شود. جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه با کمترین میزان تهاجم همراه است. هدف آن این است که بدون آسیب به دیگر قسمت های مغز به پاتولوژی و تومور دسترسی پیدا کنند.
جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه می تواند جهت برداشتن تومور، بیوپسی از توده، برداشتن فشار از روی اعصاب مغزی، برداشتن دیسک بین مهره ای و یا درمان هرگونه اختلال عصبی صورت گیرد.

در اعمال جراحی اندوسکوپیک مغز یا جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه که کم تهاجمی است جهت دسترسی به تومور از سوراخ های طبیعی ورودی به جمجمه استفاده می کنند.گاه از سوراخ های بینی، سینوس های صورت و یا کنار گوش وارد حفره مغز می شوند تا کمترین آسیب به بافت مغز وارد شود. اندوسکوپ از طریق سوراخ ایجاد شده وارد می شود و تصویر توسط دوربین به مانیتور وصل می شود و محل تومور و یا قسمت پاتولوژیک با وضوح بالا دیده می شود و جراح و تیم آن با مشاهده مانیتور از جایگاه دسترسی به بافت مغز آگاه می شوند. البته که این نوع جراحی به وسایل ظریف و تخصصی احتیاج دارد.
در گذشته، جراح مغز و اعصاب تنها توانایی انجام این عمل جراحی را داشت ولی اکنون جهت جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه به جراح مغز و اعصاب و همکاری متخصص گوش و حلق و بینی احتیاج است. به بیان دیگر، قسمت هایی که در قاعده جمجمه وجود دارند بسیار حساس، حیاتی و مهم هستند و به همین اندازه دسترسی به آنها سخت است پس به یک تیم تخصصی احتیاج دارد.
دکتر محمد صمدیان جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات با تجربه چند دهه در این رشته با همکاری متخصصان گوش و حلق و بینی بسیاری از بیماران را با این روش جراحی کرده اند و با کمترین عوارض همراه بوده است.
در چند دهه اخیر، تکنیک های جراحی جدید توسط دکتر صمدیان صورت گرفته است که جدیدترین و کم عارضه ترین آن ها ورود از طریق سوراخ بینی (EEA) می باشد. اگرچه حتما در آینده روش های جدید تری به وجود خواهد آمد که تومورهایی که از طریق بینی قابلیت دسترسی ندارند از طریق راه های طبیعی ورود به مغز و جمجمه صورت پذیرد.

این روش جراحی آندوسکوپیک قاعده جمجمه فواید بسیاری برای بیماران دارد و بسیار کم تهاجمی می باشد و موجب بهبود سریع تر بیمار و کمتر شدن دوره نقاهت و درد بیمار می شود البته بسته به بیماری زمینه ای، سن و … دارد که انجام این روش را امکان پذیر می سازد.
خطر آن دقیقا شبیه عمل جراحی باز است و بستگی به محل مورد نظر جراحی و ماهیت پاتولوژی و تومور دارد. اگرچه با کمترین دستکاری به بافت مغز انجام می گیرد و میزان آسیب آن بسیار کم است. احتمال عوارض آن خیلی کم و نادر است ولی در هر صورت به صورت بالقوه وجود دارد مانند:
منابع :