امیررضا کیانی | دانشجوی کاردانی فنی الکترونیک - دانشگاه صداوسیما
زمان لازم برای مطالعه: 3 دقیقه

پیشتر به این موضوع پرداخته شد که دانشگاه صداوسیما برای ایفای نقشی فراتر از یک مرکز آموزشی، باید به سمت مسئلهمحوری حرکت کند؛ به این معنا که فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه بیش از پیش در نسبت با مسائل و نیازهای واقعی سازمان صداوسیما قرار بگیرند. با اینحال، مسئلهمحوری صرفا یک رویکرد نظری نیست و تحقق آن نیازمند شکلگیری سازوکارهایی عملیاتی است که بتوانند میان دانشگاه و بدنه اجرایی سازمان، پیوندی مستمر برقرار کنند. از همینرو، پرسش اصلی این است که دانشگاه صداوسیما از چه مسیرهایی میتواند با مسائل واقعی سازمان مواجه شود و ظرفیتهای متنوع خود را در خدمت حل آنها قرار دهد.
در بسیاری از دانشگاههای صنعتی کشور، واحدی تحت عنوان «دفتر ارتباط با صنعت» وجود دارد. این دفتر بهعنوان پل ارتباطی میان دانشگاه، صنایع و شرکتهای مختلف عمل میکند و وظیفه آن ایجاد، تسهیل و ساماندهی ارتباطات میان دانشگاه و این نهادها است. وجود چنین ساختاری باعث میشود ارتباط دانشگاه با مسائل و نیازهای واقعی جامعه در قالب یک فرایند مشخص دنبال شود و زمینه لازم برای تعامل میان دانشگاه و بخشهای مختلف جامعه را فراهم آورد. بخشی از فعالیتهای این دفاتر معطوف به معرفی ظرفیتهای علمی دانشگاه به جامعه، دریافت نیازها و مسائل مطرحشده از سوی مجموعههای مختلف و هدایت آنها به سمت پروژههای پژوهشی و پایاننامههای دانشجویی است. همچنین این دفاتر تلاش میکنند مسیر ارتباط میان دانشجویان و اعضای هیئت علمی و بخشهای اجرایی و صنعتی را تسهیل کرده و امکان تعریف همکاریهای مشترک پژوهشی و کاربردی بین دانشگاه و این مجموعهها را فراهم آورند.
دانشگاه صداوسیما نیز میتواند با طراحی الگویی بومی و متناسب با هویت، مأموریت و نیازهای خود و سازمان صداوسیما، سازوکاری مشابه را تحت عنوان «دفتر ارتباط با سازمان» ایجاد کند. چنین دفتری میتواند نقطه اتصال میان دانشگاه و بخشهای مختلف سازمان صداوسیما باشد؛ بهگونهای که مسائل، نیازها و چالشهای موجود در سازمان از طریق آن به دانشگاه منتقل شوند و در اختیار دانشجویان و اعضای هیئت علمی قرار گیرند. همچنین در این چارچوب، راهکارهای حل مسائل و چالشها میتوانند به موضوع پایاننامه، مقاله یا طرحهای پژوهشی و دانشجویی تبدیل شوند. دفتر ارتباط با سازمان میتواند فرایند دریافت، ثبت، پیگیری و ارزیابی این مسائل را سامان دهد و میان ظرفیتهای موجود در دانشگاه و نیازهای مطرحشده ارتباط برقرار کند. در نتیجه، بخش قابلتوجهی از فعالیتهای دانشگاه در نسبت مستقیم با مسائل واقعی قرار خواهد گرفت.
ماهیت مسائل و نیازهای سازمان صداوسیما بهگونهای است که ظرفیتهای متنوع دانشگاه را درگیر میکند. این مسائل میتوانند از حوزههای فنی و فناورانه گرفته تا عرصههای خبر و ارتباطات، فعالیتهای هنری رسانهای و تولیدات رادیویی و تلویزیونی را دربرگیرند. همچنین برخی از مسائل سازمان، ماهیتی میانرشتهای دارند و مواجهه با آنها مستلزم بهرهگیری همزمان از ظرفیتهای علمی، رسانهای و هنری دانشگاه است. از اینرو، «دفتر ارتباط با سازمان» میتواند با بهرهگیری از ظرفیتهای دانشکدههای مختلف، زمینه قرارگرفتن این ظرفیتها را در نسبت با نیازهای واقعی سازمان فراهم آورد و تعامل میان حوزههای مختلف دانشگاه را در مواجهه با این مسائل تسهیل کند. خلأ چنین دفتری در دانشکده فنی دانشگاه، جدیتر بهنظر میرسد؛ چراکه بسترهایی همچون «رویانیوز» و «تولید دانشجویی» تا حدی امکان مواجهه دانشجویان حوزههای ارتباطات و هنر را با مسائل و نیازهای واقعی سازمان فراهم میآورند.
ضرورت ایجاد چنین سازوکاری در نقشی است که در فرایند مسئلهمحورشدن دانشگاه ایفا میکند. دانشگاه صداوسیما در صورتی که بتواند بهصورت مستمر با مسائل واقعی سازمان درگیر شود، این امکان را خواهد داشت که آموزش، پژوهش و فعالیتهای علمی و فرهنگی خود را در نسبت با این مسائل قرار دهد و بهتدریج در نقطه تولید راهکار و حل مسئله بایستد. در چنین وضعیتی، فعالیتهای دانشگاه از سطح تولیدات منفک فاصله گرفته و در امتداد نیازها و مسائل واقعی معنا پیدا میکند. این امر میتواند به شکلگیری پیوند میان آموزش و پژوهش با میدان واقعی مسائل سازمان منجر شود و جایگاه دانشگاه را از یک نهاد صرفا آموزشی به نهادی مسئلهمحور ارتقا دهد.
این مطلب در نبض تحول شماره 32 نشریه نبض دانشگاه صداوسیما منتشر شده است.