نگار پرندآور | دانشجوی کارشناسی روزنامه نگاری – دانشگاه صداوسیما
زمان لازم برای مطالعه: 3 دقیقه
پیاده‌روی اربعین هرگز یک پیاده‌روی روزمره نبوده است، بلکه روایتی از عشق و ایثار است که هر سال مصادف با بیستم صفر، جمعیتی عظیم از مسلمانان را از هر گوشه‌ای از جهان به کربلا می‌کشاند تا ارادت خود را به خاندان پیامبر (ص) نمایش بگذارند؛ اما به اربعین ۱۴۴۸، مصادف با سال ۱۴۰۵ هجری شمسی، واژه‌ای جدید اضافه شد و آن هم جنگ بود.
پیاده‌روی امسال در شرایطی برگزار شد که تنش میان ایران و آمریکا همچنان ادامه داشت. آمریکا با اقداماتی نظیر حمله به نزدیکی پایانه مرزی شلمچه، که به شهادت دو نفر و زخمی‌شدن یازده تن انجامید، سعی در ایجاد رعب و وحشت داشت. اما این اقدام نه‌تنها مانع از حضور ایرانیان در این آیین عظیم نشد، بلکه نتیجه معکوس به همراه داشت و جمعیت بیشتری با صلابت در مرز شلمچه حضور یافتند.
با این حال، این حضور دیگر تنها روایت عاشقانه‌ی یک زیارت نبود، بلکه رنگ سیاسی نیز به خود گرفته بود. زائران با سر دادن شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل»، «یالثارات الحسین» و «مثلی لا یبایع مثله»، فریاد خون‌خواهی خود را به گوش جهانیان رساندند و میان نهضت عاشورا و مقاومت امروز پلی را ترسیم کردند. در واقع، این پیاده‌روی به صحنه‌ای برای ابراز هویت سیاسی و مقابله با دشمنان تبدیل شد که آوازه‌ی آن تا رسانه‌های خارجی رسید.
رسانه‌های معارض، از آنجایی که نتوانسته بودند این حضور گسترده و خودجوش را باور کنند، به ترویج افکاری واهی مانند «حضور مردم برای دریافت رایگان غذا»، «اجبار سیاسی برای شرکت در مراسم» و حتی «جعلی‌بودن آمار جمعیت» پرداختند و سعی بر آن داشتند که این حضور گسترده را پدیده‌ای صرفاً اقتصادی و تحت فشار نشان دهند؛ اما حضور خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در پیاده‌روی اربعین خط بطلانی بر این سخنان بیهوده کشید.
«جکسون هینکل»، تحلیلگر و فعال رسانه‌ای آمریکایی، از چهره‌های شاخصی بود که حضورش در اربعین بازتاب گسترده‌ای داشت. او هنگام زیارت حرم مطهر، با چشمانی اشکبار گفت: «قبلاً هیچ‌چیزی شبیه به این ندیده‌ام. هیچ‌وقت این همه آدم یک‌جا ندیده‌ام... بدون اینکه از ارزش چیز دیگری کم کنم (منظورم ادیان دیگر است)، ولی چیزی شبیه به این ضریح وجود ندارد. من هنوز هم نمی‌توانم صحبت کنم... همه نیاز دارند به اینجا بیایند و درباره‌ی داستان امام حسین (ع) یاد بگیرند. هرکس که این داستان را شنیده، عمیقاً تحت‌تأثیر قرار گرفته و نیازی به شواهد بیشتر نیست. بیش از اینکه ۲۲ میلیون نفر به اینجا آمده‌اند و میلیون‌ها نفر دیگر که دلشان می‌خواهد هر سال بیایند؛ به نظرم آمریکایی‌های بیشتری باید این را ببینند.»
او که از حامیان شناخته‌شده‌ی جبهه مقاومت است، در بخش دیگری از صحبت‌های خود تأکید کرد که «جز عشق، چیزی برای رهبر معظم انقلاب و ملت ایران ندارم».
بلاگر روسی نیز که در میان جمعیت حضور داشت، به صحنه‌های متفاوتی اشاره کرد و گفت جمعیت کثیری امسال با پرچم‌های قرمز آمده‌اند تا نشان دهند مصمم هستند انتقام خون مرجع دینی و رهبر عالی‌قدرشان را بگیرند.
این روایت‌های مستقیم از زبان خارجی‌هایی که از نزدیک شاهد این حماسه بودند، نشان می‌دهد مواجهه عینی با این اجتماع عظیم، تا چه اندازه می‌تواند روایت‌های کلیشه‌ای و از پیش ساخته را در هم بشکند و اربعین، همچنان حماسه‌ای است که هر سال پرده دیگری از عظمت خود را به نمایش می‌گذارد؛ چه رسانه‌های خارجی آن را ببینند، چه نببینند.
این مطلب در نبض پلاس شماره 33 نشریه نبض دانشگاه صداوسیما منتشر شده است.
