اجرای پوشش ضد حریق یک عملیات پیمانکاری تخصصی است. برای دریافت خدمات پوشش ضد حریق اسکلت فلزی به سراغ یک شرکت یا پیمانکار مجاز بروید.
شرکت ایران پروف مجری و مشاور پوشش ضد حریق است و کلیه گواهینامه های ضروری را دارد. برای دریافت مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید: ۰۹۱۲۷۹۲۴۱۳۹
یک سازه فلزی در مقایسه با سازه های بتن آرمه یا سازه های بنایی از اجزای ظریفتری شکل می یابد. ظرافت اجزای یک سازه یک امتیاز سازه فولادی است و از نقطه نظر معماری جذاب است، لیکن همین ظرافت عملا آسیب پذیری سازه فولادی را در برابر حریق رقم می زند. در یک شار حرارتی ثابت، یک ستون فولادی به عنوان مثال بسیار سریعتر از یک ستون بتنی به دمای بحرانی 550 درجه می رسد. در این دما تنش تسلیم فولاد تا 50 درصد کاهش می یابد. از این رو استفاده از پوشش ضد حریق برای افزایش مقاومت در برابر حریق اعضای فولادی به ویژه در سازه های بلندمرتبه اجتناب ناپذیر است.

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان، بولتن رسمی آتش نشانی تهران با عنوان "مقررات و الزامات مقاوم سازی سازه های فولادی در برابر حریق توسط مواد پاششی معدنی"، نشریه 682 مرکز تحقیقات مسکن، راه و شهرسازی با عنوان آیین نامه محافظت از ساختمانها در برابر آتش از مهمترین مراجع قانونی کشور بوده و مستند اصلی در انتخاب پوشش ضد حریق و رعایت ضوابط ویژه در اجرای پوشش ضد جریق می باشند.
اجزای سازنده یک ساختمان فلزی در دمای حدود 550 درجه سانتیگراد ممکن است تا 50 درصد مقاومت خود را از دست بدهند. لذا رخداد ناپایداری سازه ای در چند عضو و به تبع آن خرابی سلسله وار بخش هایی از سازه و احتمالا فروریزش کل سازه یک مخاطره بسیار کلیدی در ساختمان های بلند است. فروریزش ساختمان پلاسکو و کشته شدن تعدادی از شهروندان و آتش نشانان در دی ماه 1395 گواه خطر بالقوهای است که بسیاری از ساختمان های تهران و سایر کلانشهرها را تهدید می کند.
زمان عنصری طلایی برای کاهش پیامدهای یک حریق گسترده در ساختمان، پیش از فروریزش احتمالی است. انجام عملیات امداد و نجات برای تخلیه ساکنین ساختمان مهم ترین ماموریت آتش نشانان برای مدیریت بحران حاصل از حریق است. از این منظر می توان گفت، اجرای پوشش ضد حریق ساختمانی به نوعی خرید زمان برای دستیابی به اهداف فوق است. در غیاب پوشش ضد حریق، چه بسا در زمانی ناکافی ساختمان دچار فروریزش شده و خسارت بار آورد.
با اجرای یک پوشش ضد حریق ساختمانی روی اجزای اصلی سازه فلزی شامل تیر و ستون، رسیدن دمای فولاد به دمای بحرانی 550 درجه به تاخیر می افتد. بنابراین، با اجرای پوشش ضد حریق می توان به زمانهای مقرر در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان دست یافت. در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان بسته به کاربری ساختمان از یک سو و تعداد طبقات ساختمان از روی زمین، می توان به حداقل زمان مورد نیاز برای پایایی سازه در هنگام حریق دست یافت. برای دستیابی به حداقل زمان پایایی سازه لازم است پوشش ضد حریق ساختمانی مناسب انتخاب شود. پوشش ضد حریق مطلوب می بایست واجد تاییدیه های لازم از مرکز تحقیقات مسکن، راه و شهرسازی باشد.

پرسش کلیدی که برای بسیاری از سازندگان و پیمانکاران طرح می شود آنست که برای کدام سازه ها استفاده از پوشش ضد حریق ساختمانی الزامی است. پاسخ این پرسش در مراجعه به مبحث مقررات ملی است. در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان به جهت جلوگیری از افزایش تلفات انسانی و خسارتهای بیش از حد در آتش سوزی ها محدودیت هایی برای تعداد طبقات/ارتفاع ساختمان بر اساس میزان نوع پوشش ضد حریق انتخاب شده اعمال گردیده است. جدول 3-2-2-الف از مبحث سوم مقررات ملی این محدودیت ها را روشن ساخته است. برای سهولت درک وضعیت نیاز سازه به استفاده از پوشش ضد حریق، گزاره های زیر از مبحث سوم برای کاربری های مختلف استنتاج شده است.
به طور کلی پوشش ضد حریق سازه های فلزی به دو دسته اصلی قابل تقسیم اند:
1- رنگ منبسط شونده پایه آلی که عموما با نام رنگ ضد حریق شناخته می شوند.
2- پوشش ضد حریق فولاد بر پایه مواد معدنی که عمدتا به صورت ملات خشک ضد حریق تولید می شوند.
پوشش ضد حریق سازه اسکلت فلزی بر پایه رزین های آلی (رنگ های ضد حریق) وقتی در برابر شعله یا حرارت قرار می گیرند در حدود دمای 200 درجه سانتیگراد فعال شده و به تدریج لایه کربنی متورم و متخلخلی را به وجود می آورند. این لایه کربنی متخلخل ضخامتی حدود 5 تا 200 برابر ضخامت لایه اولیه را دارد و یک لایه عایق حرارتی در برابر حریق روی سطح فولاد ایجاد می کند و از گسترش شعله روی سطح جلوگیری می کند. این پوشش ها در واقع نوعی رنگ هستند. مواد اصلی تشکیل دهنده پوشش های فایرپروف آلی عبارتند از:

پوشش ضد حریق اسکلت فولادی بر پایه مواد معدنی از اختلاط گونه های خاصی از مواد معدنی همچون ورمیکولیت، پرلیت، مونت موریولینت و بهره گیری از چسباننده های ارزان قیمتی مانند گچ یا سیمان در تلفیق با الیاف تسلیح کننده ساخته می شوند. برخی افزودنیهای ویژه ای که در تولید این گونه پوشش ضد حریق فولاد استفاده می شود، اگرچه دارای درصد بسیار کمی است لیکن اثرات بسیار مهم و کلیدی در ملات خواهد داشت. عدم ترک خوردگی، مقاومت چسبندگی بالا به سطوح فولادی، دوام در چرخه های ذوب و یخبندان، کارایی مطلوب برای اجرا به صورت شاتکریت از ویژگیهای اصلی پوشش های ضد حریق اسکلت فلزی است که با انتخاب عالمانه این افزودنی ها حاصل می گردد.
هر دو گونه پوشش ضد حریق اسکلت فلزی که در بالا تشریح گردید قابلیت اجرا در سازههای صنعتی و یا ساختمانی را دارا بوده و میتوانند شرایط مطلوب حفاظت سازه در برابر حریق را در تعداد ساعات لازم تامین کنند. بسته به اقتضای پروژه و نیز اقتصاد مهندسی یکی از این دو گزینه قابل انتخاب هستند. به صورت کلی و در شرایط حال و حاضر کشور، پوشش ضد حریق سازه های فلزی پایه معدنی هزینه های به مراتب کمتری را دارند. استفاده از این نوع پوشش ارزان ترین و در عین حال کارآمدترین راهکار مقاوم سازی سازه های فلزی در برابر حریق می باشند. اما استفاده از پوشش ضد حریق فولاد بر پایه مواد آلی (رنگ ضد حریق) بیشتر در سازه های صنعتی و به ویژه در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی مورد بهره بردارب قرار می گیرد..
رنگ ضد حریق با ضخامت چند میکرون روی سازه اجرا می شوند. در حین آتش سوزی، این رنگ ها متورم شده و یک لایه عایق حرارتی در برابر حریق روی سطح فولاد ایجاد می کند و از گسترش شعله روی سطح جلوگیری می کنند. اجرای رنگ ضد حریق با بکارگیری یک پیستوله برقی انجام پذیر است. رنگ ضد حریق به همراه هوای تحت فشار ذخیره شده در مخزن افشانه پیستوله به صورت پودر شده روی اسکلت سازه فلزی پاشیده می شود.
پوشش ضد حریق پایه معدنی عمدتا حاوی ورمیکولیت است. ورمیکولیت که از خانواده میکاست، ذاتا عایق حریق بوده و نرخ افزایش دمای فولاد را هنگام آتش سوزی کاهش می دهد. اجرای پوشش ضد حریق پایه معدنی با بکارگیری تجهیزات پاشش ملات امکان پذیر می گردد. پوشش ضد حریق پایه معدنی عموما به صورت ملات خشک به محل کارگاه منتقل شده و بر اساس دستورالعمل تولید کننده با آب مخلوط شده و ملات نرمی حاصل می شود. ملات حاصل در ماشین پاشش ملات بارگذاری شده و اجرای پوشش ضد حریق با بکارگیری فشار هوا انجام می شود. اجرای پوشش ضد حریق در قیاس با اجرای رنگ ضد حریق دشوارتر است و نیاز به مهارت بالاتری دارد. از این رو لازم است از یک مجری پوشش ضد حریق با تجربه بهره گرفت. یک مجری پوشش ضد حریق حرفه ای می تواند با سرعت و دقت بیشتر و پرت کمتر کار پاشش را انجام دهد.
برخی تولید کنندگان پوشش ها صرفا به امر فروش پوشش ضد حریق می پردازند. طبیعتا، تولید کنندگان صرفا در صورتی مجاز به فروش پوشش ضد حریق خود هستند که موفق به اخذ تاییدیه از مرکز تحقیقات مسکن، راه و شهرسازی شده باشند. در سوی مقابل، برخی از شرکتها صرفا اشتغال به اجرای پوشش ضد حریق دارند.

شرکت های مجاز به اجرای پوشش ضد حریق باید دارای تاییدیه از سازمان آتش نشانی بوده و اصلاحاً در وندور لیست سازمان آتش نشانی قرار داشته باشند. این دسته از شرکت ها می توانند با خرید پوشش ضد حریق استانداردی که به تاییدیه مرکز تحقیقات مسکن، راه و شهرسازی رسیده است به اجرای پوشش های ضد حریق اشتغال داشته باشند. خرید پوشش ضد حریق غیر استاندارد اخذ تاییدیه آتش نشانی و متعاقبا صدور پایان کار را غیرممکن می سازد.
تعدادی از تولیدکنندگان و یا وارد کنندگان متریال پوشش ضد حریق با عنوان شرکت پوشش ضد حریق موفق به اخذ گواهی نامه فنی از مرکز تحقیقات مسکن، راه و شهرسازی برای محصولات خود می شوند. برای صدور گواهی نامه فنی شرکتهای پوشش ضد حریق، طیف گسترده ای از انواع آزمونها روی محصولات اعلام شده انجام می پذیرد. آزمون تعیین مقاومت در برابر آتش که بر روی نمونه های ستون فولادی انجام می پذیرد، مهمترین این آزمون هاست. بر مبنای نتایج این آزمون کلیدی، جدولی از ضخامت حداقلی پاشش برای انواع پروفیل های فولادی بدست آمده و مبنای طراحی قرار می گیرد.
شرکت های اجرای ضد حریق بر مبنای جدول ضخامت های بدست آمده می توانند حداقل ضخامت مورد نیاز پوشش ضد حریق را در هر پروژه منحصر بفرد طراحی نمایند. بسته به کیفیت و کارایی پوشش های ضد حریق، شرکت های پوشش ضد حریق ممکن است ضخامت های مختلفی را برای یک پروفیل مشخص محاسبه نمایند. واضح است که شرکت های پوشش ضد حریق با محصولات مرغوب تر ضخامت کمتری را برای پاشش اجرا خواهند کرد.
برخی از شرکت های تولید کننده و یا وارد کننده با اعطای نمایندگی به پیمانکار پوشش ضد حریق بازار فروش خود را گسترش می دهند. پیمانکار پوشش ضد حریق مجهز به ماشین آلات پاشش ملات و نیز سایر ابزارهای لازم به امر اجرای پوشش های ضد حریق اشتغال دارد. یک پیمانکار پوشش ضد حریق با تجربه همواره از متریال استاندارد مورد تایید آتش نشانی و مرکز تحقیقات استفاده می کند. پوشش ضد حریق آتش نشانی عمدتا حاوی ورمیکولیت است و چسباننده آنها سیمان و یا گچ است. لیست شرکتهای مجری پوشش ضد حریق ذی صلاح را می توان در سایت سازمان آتش نشانی تهران جستجو کرد.