چكيده
کسری بودجه یا مشکلات جریان نقدینگی مالکان اغلب برای تاخیرات ساخت وساز و افزایش های هزینه ساخت وساز مقصر شناخته می شوند که ممکن است ناشی از این تاخیرها باشد. اگرچه بسیاری از مطالعات در مورد تخصیص منابع، مدیریت جریان نقدی و تخصیص بودجه در مجموعه پروژه های ساختمانی از منظر پیمانکاران متمرکز شده اند، مطالعات اندکی برای بررسی تخصیص بودجه به عنوان منبع اصلی پروژه های ساخت و ساز انجام شدهاست. این مقاله، یک مدل شبیه سازی مبتنی بر عامل را که برای شبیه سازی تخصیص بودجه و تأثیر آن بر پیشرفت پروژه ها در نمونه کارهائی از پروژه های ساختمانی مالک، ارائه می کند. علاوه بر شبیه سازی سناریوهای تخصیص بودجه و پیش بینی وضعیت آینده پروژه ها در سهام، می تواند راه های کارآمد برای مدیریت بودجه محدود را براساس ترجیحات تعریف شده نشان دهد. این مدل هزینه های افزایش در طول دوره ساخت و افزایش درآمد پس از اتمام را در نظر می گیرد. از مفهوم برنامه به دست آمده (ES) برای شبیه سازی پیشرفت پروژه ها استفاده می کند و در صورتی که مازاد بودجه وجود داشته باشد، احتمال افزایش پیشرفت را در نظر می گیرد. مدل شبیه سازی پیشنهادی، با کمک به سازمان ها بهینه سازی سناریوهای تخصیص بودجه و ایجاد یک سناریوی کارآمد که می تواند منجر به پروژه های پیشگیرانه تر، کاهش هزینه های ساخت و ساز، و تأخیر ساخت و ساز کمتری شود، کمک می کند. این مدل با استفاده از داده های گذشته سهام از پروژه های حمل و نقل معتبر و چهار سناریو بهینه سازی برای بررسی یک سناریو تخصیص بودجه مناسب مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج نشان می دهد که مدل می تواند راه حل های بهینه سازی امکان پذیر برای مدیریت پروژه های با بودجه محدود را شناسایی کند.

مقدمه
تاخیر پروژه بر پروژه های ساختمانی در سراسر جهان تأثیر می گذارد و اغلب به افزایش هزینه ها منجر می شود. دلایل متعددی برای تاخیر پروژه، اضافه شدن هزینه ها و مشکلات کیفیت وجود دارد، اما عوامل مرتبط با مالکیت اغلب به عنوان علت مشکلات، به ویژه در پروژه های تأمین مالی دولتی، شناخته شده است (Larsen et al.، 2015). Kazaz و همکاران (2012) دریافتند که عوامل مبتنی بر مالکیت، اغلب به علت تاخیر در پروژه در 16 کشور و نتایج مطالعات بسیاری (مانند Aibinu و Odeyinka 2006؛ الخراشی و Skitmore 2009؛ Assaf and Al-Hejji 2006؛ عبدالرازک و همکاران، 2008؛ Frimpong و همکاران، 2003؛ Kazaz و همکاران، 2012؛ Le-Hoai و همکاران، 2008؛ Mahamid و همکاران، 2012، Marzouk و El-Rasas 2014؛ Sambasivan و به زودی 2007؛ (Shehu et al 2014) نشان می دهد که مشکلات مالی یکی از مهم ترین دلایل تأخیر و افزایش هزینه در بسیاری از کشورها است. به عنوان مثال، آژانس بین المللی انرژی (2009) گزارش داد که حدود 60 پروژه نفت بالا و پایین دست تا 18 ماه در بیش از 25 کشور، از جمله ایالات متحده، کانادا، انگلیس، نروژ، روسیه، و چین در نتیجه بحران مالی 2008-2009 به تاخیر و تعویق افتاد. پس از افت شدید قیمت های نفتی اخیر، تعدادی از پروژه های ساخت و ساز به تعویق افتاده است (CBC News 2015؛ Wood Mackenzie 2016). همانطور که این مطالعات نشان می دهد، مالکان می توانند برخی از پروژه ها را لغو کنند، برخی از پروژه ها را به تعویق بیاندازند، یا برخی دیگر را به منظور کاهش هزینه ها به دلیل محدودیت های بودجه، کاهش دهند.
محققان فرآیند انتخاب پروژه ها برای سهام را برای بیش از ۴۰ سال بررسی کرده اند (Iamratanakul و همکاران ۲۰۰۸)و یک بدنه گسترده مکتوبات در مورد انتخاب سهام پروژه وجود دارد. (مانند گابریل و همکاران 2006، لیو و وانگ 2011، Shakhsi -Niaei et al. 2015؛ Tavana et al. 2015). بسیاری از مطالعات (به عنوان مثال Lee و همکاران، 2003؛ Kao و همکاران، 2006؛ Araúzo و همکاران، 2009؛ Taghaddos و همکاران، 2012، 2014؛ Besikci و همکاران 2015) برای بررسی چگونگی مدیریت صحیح تجهیزات و منابع انسانی در یک پروژه و یا در یک سهام از پروژه ها و برخی مطالعات انجام شده است (به عنوان مثال، ناون 1996؛ لیو و وانگ 2010؛ Kishore و همکاران 2011؛ Gajpal و Elazouni 2015) بر شناسایی چگونگی مدیریت جریان وجوه نقد در یک پروژه یا سهام از پروژه ها به منظور کاهش تعداد و تاثیر مشکلات جریان نقدینگی تمرکز کرده است. با این حال تحقیقات کافی برای بررسی اینکه چگونه صاحبان، به عنوان سازمان های سرمایه گذاری، باید منابع محدودی را برای چندین پروژه در حال پیشرفت مدیریت کنند، انجام نشده است. این تحقیق مورد نیاز است زیرا صاحبان با بسیاری از پروژه های در حال پیشرفت در مواجهه با مشکلات مالی مواجه می شوند که ممکن است در نتیجه افزایش هزینه ها، تخمین هزینه های خوش بینانه، تغییرات در پروژه ها، تغییرات اقتصاد کلان، تورم، پیش بینی اشتباهات اقتصادی، و غیره اگر مشکلات مالی رخ دهد، صاحبان باید با قراردادهای قراردادی، مشاوران و پیمانکارانی که تمایل به پرداخت و ادامه کار دارند، و سهامدارانی که به دنبال تکمیل پروژه ها هستند، مقابله کنند. علاوه بر این، صاحبان ممکن است تمایلی به افشای مشکلات مالی برای محافظت از شهرت خود نداشته باشند.
اهداف مطالعه
تخصیص نامناسب بودجه می تواند منجر به تاخیر پروژه، از جمله از دست دادن درآمد حاصل از پروژه های تکمیل شده و افزایش هزینه های پروژه ها شود. به منظور کمک به مالکان تصميمات تخصيص آگاهانه بودجه، به کاهش نگرانی مدیران سهام در مورد برنامه های پروژه با استفاده از مدل شبیه سازی مبتنی بر عامل کمک می کند، که تحقیق در این مقاله برای شبیه سازی سناریوهای مختلف تخصیص بودجه از جمله لغو، تعلیق، یا کند کردن پروژه ها در یک سهام طراحی شد(ABSM). این مدل مبتنی بر عامل رفتار هر پروژه را تایید می کند و هر پروژه را به عنوان یک عامل بررسی می کند. این مدل برای کمک به سازمانها به صرفه جویی در بودجه برای پروژه ها در نمونه کارهایی که در حال حاضر در حال انجام است، به منظور دستیابی به اهداف استراتژیک مالک، طراحی شده است.
بررسی مکتوبات
دو زمینه اصلی تحقیق مربوط به مطالعه حاضر است:
• تخصیص منابع چند پروژه: برخی محققان بر تخصیص منابع چند پروژه تمرکز کرده اند. لی و همکاران (2003) یک مدل چندزبانه ای برای برنامه ریزی منابع برای تخصیص منابع به پروژه های مختلف با استفاده از مکانیزم بازار پیشنهاد کردند. کائو و همکاران (2006) یک رویکرد واکنش پذیر مبتنی بر رویداد را برای برنامه ریزی پروژه پیشنهاد کردند که از تجزیه و تحلیل تلفیقی هزینه و زمان استفاده می کند. Araúzo et al (2009) یک مدل چند منظوره برای تخصیص منابع به فعالیت های چند پروژه ایجاد کرد. در این مدل، پروژه ها و منابع، عواملی هستند که در یک مزایده شرکت می کنند. هر عامل پروژه یک پیشنهاد دهنده است و هر منبع یک فروشنده است. Arauzo و همکاران. (2010) یک عامل دیگر را به مدل خود، به نام عامل MAC اضافه کردند، که برای نقش حراج کننده و تصمیم گیرنده متمرکز شده است. Taghaddos و همکاران. (2012، 2014) یک پروتکل حراج مبتنی بر شبیه سازی یکپارچه با تخصیص منابع چندعاملی برای حل مشکلات منابع برنامه ریزی در مقیاس بزرگ و یا محیط های چند عاملی معرفی شده اند. Besikci و همکاران (2015) با استفاده از دو روش مبتنی بر الگوریتم ژنتیکی با سیاست تخصیص منابع برای حل مسئله تخصیص منابع چند پروژهای کار می کرد. تحقیق در مورد تخصیص منابع چند پروژه ای بیشتر به تخصیص منابع انسانی و تجهیزات به فعالیت ها متمرکز است. با این حال تحقیق کافی در مورد چگونگی تخصیص بودجه محدود به پروژه های در حال انجام سهام انجام نشده است.
روش تحقيق
روش مبتنی بر عامل در بعضی حوزه های صنعت ساخت و ساز استفاده شده است. اگرچه هیچ توافقی در مورد تعریف یک عامل وجود ندارد، اما خودمختاری یک ویژگی شناخته شده جهانی است (Taghaddos et al.، 2012). ون دد و همکاران (2012) سه شرایط را پیشنهاد می کنند که یک سیستم مناسب برای مدل های مبتنی بر عامل را ایجاد می کند:
1. این مشکل دارای ماهیتی توزیعی است و هر بازیگر تا حدودی خود مختار است.
2. زیر سیستم ها (عامل ها) در محیط بسیار پویا کار می کنند. و
3. تعامل زیرسیستم با انعطاف پذیری مشخص می شود.
توسعه مدل شبیه سازی
همانطور که پیشتر مورد بحث قرار گرفت، پروژه ها در مدل شبیه ساز پیشنهاد شده در نظر گرفته می شوند. هر عامل می تواند در حالت های نشان داده شده در شکل 1 باشد (به عنوان مثال، شروع نشده، ساخت و ساز در حال انجام، یا عامل).
اعتبار سنجی مدل
داده های تاریخی از 36 پروژه که قبلا تکمیل شده برای اعتبارسنجی مدل استفاده شده است. در روش اعتبار سنجی داده های تاریخی، بخشی از داده ها برای تعیین اینکه آیا مدل به عنوان سیستم عمل می کند (Sargent 2007) استفاده می شود. این اطلاعات توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی (MPO 2017) ایران ارائه شده است و تمام پروژه ها به عنوان پروژه های زیربنایی حمل و نقل طبقه بندی می شوند. تمام پروژه ها قبل از سال 2010 آغاز شده و در سال ساخت در حال پیشرفت بوده است، به جز دو پروژه که در سال 2012 آغاز شد. این پروژه ها در پایان سال 2015 به اتمام رسیدند. در نتیجه کسری بودجه، 28 پروژه در اواخر سال 2015 به تعویق افتاد و برنامه ریزی شده و تاریخ تکمیل آن تا سال 2016 و 2017 تغییر یافت. گرچه این 28 پروژه به طور تاریخی بر اساس داده ها تکمیل نشده است، فرض می شود که آنها تکمیل شوند؛ فرض بر این است که برنامه های اواخر سال 2015 دقیقا اتفاق می افتد (با استفاده از داده ها در پروژه های ناتمام، توانایی های مدل برای یافتن سناریوهای تخصیص بهتر برای یک پروژۀ در حال انجام) نشان می دهد. بنابراین، داده ها از تمام 36 پروژه داده های واقعی تاریخی در بخش های آینده در نظر گرفته خواهد شد. جدول 2 برخی اطلاعات در مورد سال های شروع و پایان پروژه های پرونده مورد را ارائه می دهد.
نمونه کارها مورد
28 پروژه اول در جدول 3 که تا سال 2016 و 2017 به تأخیر افتاده بودند، نمونه ای از این تحقیق را برای نشان دادن توانایی های این مدل در بهینه سازی سناریوهای تخصیص بودجه در مجموعه ای از پروژه های در حال توسعه مورد بررسی قرار دادند. نتایج مدل را می توان با برنامه های پروژه مقایسه کرد و عملکرد مدل را در عمل نشان داد. این پروژه ها تا پایان سال 2017 با هزینه 189.91 میلیون دلار تکمیل خواهد شد. براساس داده های تاریخی، هر پروژه یک برنامه پیشرفت فیزیکی و بودجه در پایان سال ۲۰۱۰ داشت و داده های زیر به عنوان داده های ورودی در شبیه سازی استفاده شدند:
• نرخ تورم برای هر پروژه از سال 2011 تا 2015 محاسبه و وارد مدل شد؛ و
• IEFها برای هر 28 پروژه برابر با 1.0 بود.
پیشرفت به عنوان سناریوی برنامه ریزی شده
نتایج پیشرفت شبیه سازی شده به عنوان برنامه ریزی شده (در پایان سال 2010) در این بخش مورد بحث قرار گرفته است. برای شبیه سازی پیشرفت به عنوان سناریو برنامه ریزی شده، سناریوی پیشرفت فیزیکی برای ارزیابی بودجه مورد نیاز برای تکمیل پروژه ها به صورت برنامه ریزی شده استفاده شد و نحوه افزایش هزینه ها بر برآورد هزینه تاثیر می گذارد. سناریوی پیشرفت فیزیکی همانند برنامه توسعه فیزیکی پروژه ها در پایان سال 2010 طراحی شده است. نتایج سناریو پیشرفت به عنوان برنامه ریزی شده در جدول 5 شرح داده شده است.
سناریوهای بهینه سازی
نتایج سمینارهای بهینه سازی شبیه سازی شده (جدول 4) در این بخش مورد بحث قرار گرفته است. به منظور آزمون توانایی مدل برای شبیه سازی نتایج پروژه و شناسایی بهترین راه حل برای تخصیص بودجه برای دستیابی به این نتایج، نتایج حاصل از پروژه ها به عنوان نتایج به دست می آیند، زیرا داده های تاریخی حاوی اطلاعاتی درباره درآمد مالی پروژه ها نیستند. همانطور که این پروژه ها شامل حمل و نقل هستند، نتیجه آنها نوعی زیرساخت حمل و نقل، از جمله راه آهن، بزرگراه ها، جاده ها، و غیره است. بنابراین، نقطه مشترک نتایج (به عنوان مثال، کیلومتر) به عنوان یک نتیجه به مدل وارد می شود.
بحث
یک سهام با 28 پروژه برای تست مدل شبیه سازی مبتنی بر عامل شبیه سازی شده است. سناریو پیشرفت برنامه ریزی شده و چهار سناریو بهینه سازی شده شبیه سازی شده و نتایج با داده های تاریخی از یک گروه از پروژه های زیربنایی حمل و نقل در ایران مقایسه شد. در سناریو اول، میزان بودجه و جریان نقدی مورد نیاز برای تکمیل پروژه ها با توجه به برنامه در پایان سال 2010 با استفاده از سناریوی پیشرفت برنامه ریزی شده مورد بررسی قرار گرفت. پروژه ها در چهار سناریو بهینه سازی اولویت بندی شدند و این سناریو ها برای بررسی بودجه اختصاص داده شده به هر پروژه نمونه کارها مورد استفاده قرار گرفت.
نتیجه گیری
در این مقاله، یک مدل شبیه سازی مبتنی بر عامل برای شبیه سازی فرایند تخصیص بودجه و پیشرفت پروژه ها در نمونه کارهائی از پروژه های ساختمانی مالک ایجاد شده است. مدل شبیه سازی پیشنهادی به دانش سازمان مدیریت کمک می کند تا سازمان ها سناریوهای تخصیص بودجه را بهینه کنند و یک سناریوی کارآمد پیدا کنند که می تواند منجر به پروژه های قبلی، کاهش هزینه های ساخت وساز، و تاخیر ساخت کم تر شود. این مدل شبیه سازی شیوه های انجام پروژه ها براساس بودجه موجود، با استفاده از پیشرفت فیزیکی برنامه ریزی شده تجمعی و صرفه جویی در برنامه ریزی شده انجاممی دهد. در این مدل، از فرمول NPV برای محاسبه اثر افزایش هزینه ها با استفاده از نرخ تورم برای هر پروژه استفاده می شود. علاوه بر این، نتایج پروژه ها (مثلا درآمد و مشتقات) و رشد آنها در مدل شبیه سازی شده است. همانطور که نتایج نشان می دهد، این مدل قادر به بهینه سازی و تخصیص بودجه های محدود بر اساس اولویت پروژه ها و شناسایی کارآمد ترین راه برای تکمیل پروژه ها است. هر پروژه دارای حداکثر پیشرفت قابل قبول محاسبه شده با استفاده از ES از پروژه در هر گام زمان است و این IEF، عامل جدیدی است که برای شبیه سازی اثر مازاد بودجه در پیشرفت پروژه استفاده می شود.
این مدل بر اساس شبیه سازی داده های تاریخی مجموعه ای از 36 پروژه معتبر است. نتایج شبیه سازی مشابه داده های تاریخی بود که IEF های دقیق در مدل استفاده شد و تقریبا برای همه 36 پروژه.IEF 1.0 بود.
نمونه ای از 28 پروژه به عنوان نمونه موردی در این مدل به منظور بررسی سناریوهای مقرون به صرفه تر شبیه سازی شده است و این سناریوها استراتژی های سازمانی را شناسایی کرده اند که می توانند نتایج پروژه ها را نسبت به داده های تاریخی بهبود بخشد. به طور خاص، استفاده از یک سناریوی بهینه شده ممکن است به تکمیل زود هنگام بعضی از پروژه ها منجر شود. در این وضعیت، درآمد حاصل از پروژه های تکمیل شده می تواند برای تامین مالی پروژه های دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
نتایج مدل شبیه سازی مبتنی بر عامل مورد بحث در این مقاله نشان می دهد که این مدل می تواند به مدیران نمونه کار کمک کند تا نگرانی های خود را نسبت به تخصیص و برنامه های بودجه کاهش دهند. این مدل می تواند برای شناسایی سناریوهای کارآمد برای تخصیص بودجه استفاده شود که می تواند منجر به پروژه های پیشنهادی و درآمد و کاهش هزینه های ناشی از پروژه های تاخیری شود.
سناریوهای مختلف (مثلا تخصیص بودجه، پیشرفت فیزیکی یا سناریوهای بهینه سازی) را می توان با استفاده از این مدل ارزیابی کرد. این مدل می تواند مورد استفاده قرار گیرد تا تأثیر تخصیص بودجه بر پیشرفت پروژه ها و مقدار پول مورد نیاز برای رسیدن به اهداف برنامه ریزی شده را مشخص کند. این مدل همچنین می تواند برای شناسایی موثر ترین روش برای رتبه بندی پروژه ها در یک سهام و تخصیص بودجه استفاده شود. این مدل جدید است و تحقیقات آینده باید زمینه های بیشتری را در روند ساخت و ساز مربوط به مدیران سهام بررسی کنند.
این مقاله ISI در سال 2017 در نشریه ASCE و در مجله مهندسی و مدیریت ساخت و ساز، توسط دانشکده مهندسی عمران منتشر شده و در سایت ای ترجمه جهت دانلود ارائه شده است. در صورت نیاز به دانلود رایگان اصل مقاله انگلیسی و ترجمه آن می توانید به پست دانلود ترجمه مقاله بهینه سازی سناریوهای مالک با استفاده از شبیه سازی مبتنی بر عامل در سایت ای ترجمه مراجعه نمایید.