مدتهاست که ما فضای کامپیوترهای خود را خلوتتر کرده و بخش مهمی از اطلاعات مورد نیاز را به کمک سیستمهای پردازش ابری به مراکز پردازش داده منتقل کردهایم. حالا سوال اینجا است که اگر این منطق عملیاتی درباره بستههای اطلاعاتی کار میکند، چرا درباره بستههای پستی کار نکند؟

در این مقاله، پس از معرفی مثلث تقسیم کار تخصصی، یکپارچهسازی اطلاعات و ظهور فرصتهای جدید بهینهسازی، به عنوان موتور محرک تحولات اخیر صنعت لجستیک، به بررسی تاثیر یکپارچهسازی اطلاعات نظام فروش، با خدمات گام آخر تحویل بر خلق فرصتهای جدید بهینهسازی پرداختیم.
در این بخش، خدمات تخصصی انبارداری و سفارشگردانی و تاثیر یکپارچهسازی اطلاعات این بخش با سایر بخشها، بر خلق فرصتهای جدید بهینهسازی در صنعت لجستیک بررسی شده است.
مدتی است که فراگیر شدن خدمات پردازش ابری باعث کوچ اطلاعات و نرمافزارها از کامپیوترهای همراه و شخصی به سرورهایی در مراکز پردازش داده، شده است. این الگوی جدید علاوه بر آن که موجب افزایش پایداری، کارایی و قابلیت اتکا در ذخیره و پردازش اطلاعات شده؛ نقش مهمی نیز در بهینهسازی ترافیک اطلاعات ایفا کرده است.
حالا سوال اینجا است که اگر این منطق عملیاتی در مورد بستههای اطلاعاتی به خوبی عمل کرده؛ چرا نباید انتظار نتایجی مشابه و یا حتی بهتر را در مورد محمولههای فیزیکی داشته باشیم؟
درک این منطق اقتصادی که تجمیع زیرساختهای انبارداری و خدمات سفارشگردانی شرکتهای گوناگون، ارزش افزوده قابل توجهی از محل صرفه ناشی از مقیاس ایجاد میکند اصلا دشوار نیست؛ اما کاهش کنترل و دسترسپذیری و همچنین هماهنگیهای متعدد مورد نیاز میان صاحب محموله، حمل کنندگان و نظام انبارداری، موانع عمدهای در مسیر استفاده از این فرصت بهینهسازی محسوب میشود.
اگر قرار باشد علاوه بر خدمات انبارداری، خدمات سفارشگردانی نیز در مراکز متمرکز به صورت اشتراکی ارائه شود، این پیچیدگیها و مشکلات و هزینههای ناشی از آن هم دو چندان خواهد شد.
یکپارچهسازی سیستم پردازش و تبادل اطلاعات میان بخشهای فروش و انبارداری و سفارش گردانی، کمک میکند تا فعالان تجارت الکترونیکی همان تسلط و مشاهدهپذیری را که در انبارهای محلی و اختصاصی خود دارند، در انبارهای اشتراکی و مراکز تخصصی سفارش گردانی( Fulfillment) نیز تجربه کنند.
از سوی دیگر، یکپارچگی نظام اطلاعاتی میان فعالان تجارت الکترونیکی، ارائهدهندگان خدمات حمل و توزیع و سیستمهای تخصصی انبارداری و سفارشگردانی، از میزان هماهنگیهای لازم میان این سه گروه، در روند استفاده از انبارها و مراکز سفارش گردانی خواهد کاست.
به این ترتیب، شاهد صرفهجویی عمدهای در هزینه مستقیم عملیات این هماهنگیها و هزینههای غیرمستقیم ناشی از اشتباه در فرآیندهای موردنیاز برای هماهنگی خواهیم بود که استفاده از الگوی انبارداری و سفارشگردانی اشتراکی را برای فعالان تجارت الکترونیکی، بیش از پیش اقتصادی میکند.
صرفه ناشی از مقیاس، بر اثر تجمیع فعالیتهای انبارداری و سفارشگردانی و همچنین استفاده از تجهیزات ویژه برای افزایش چگالی انبار، ضمن حفظ دسترسپذیری کالا، نگهداری کالاها در شرایط خاص (مثل دمای کنترل شده) یا ارائه خدمات ارزش افزوده انبارداری و سفارشگردانی (مثل ضدعفونی کردن محمولهها) را که در شرایط فعلی از اهمیت ویژهای برخوردار است، برای هر یک از فعالان تجارت الکترونیکی در مقیاس کوچک نیز مقرون به صرفه میکند.
به این ترتیب، توسعه این الگو، با حمایت از رشد کسب و کارهای خرد، اما با کیفیت و پایدار، به افزایش اشتغال و استفاده بهینه از منابع اقتصادی کشورها کمک میکند.
از طرف دیگر با افزایش استفاده فعالان حوزه تجارتالکترونیکی، از انبارها و مراکز سفارشگردانی مشترک، امکان استفاده بهینه از ظرفیتهای نظام حمل و نقل، برای حمل خردهبار فروشندگان مختلف از مبادی تولید و تامین، به محل انبارداری و سفارشگردانی، به دلیل شکلگیری مقصدهای مشترک، بیشتر و بیشتر میشود و به این ترتیب، ضمن کاهش سهم هزینههای حمل و نقل در بهای تمام شده کالای فروخته شده به مشتری نهایی، بخشی از ردپای کربنی فعالیتهای تجارت الکترونیکی نیز کمرنگتر میشود. البته استفاده از این امکان بهینهسازی نیز نیازمند یکپارچهسازی بسترهای نرمافزاری سفارشدهندگان (یا همان فعالان خردهفروشی تجارت الکترونیکی)، تامین کنندگان و تولید کنندگان، ارائه دهندگان خدمات حمل خردهبار و ارائه دهندگان خدمات تخصصی انبارداری و پردازش سفارش، برای ایجاد هماهنگی در فرآیند خرید و حمل و تحویل محمولهها است.
سیستمهای خدمات انبارداری و سفارشگردانی اشتراکی، در صورتی که دارای یک سیستم نرمافزاری یکپارچه با خردهفروشان تجارتالکترونیکی، مبادی تامین و تولید کالا و ارائهدهندگان خدمات گام آخر تحویل باشند، میتوانند این امکان را فراهم کنند که میزان مشخصی از موجودی کالا، به صورت شناور به مجموعهای از کانالهای فروش (یا همان فعالان خردهفروشی تجارت الکترونیکی) تخصیص داده شود و به این ترتیب، تولیدکننده یا تامینکننده، به عنوان مالک اولیه کالا، با حداقلی از تولید و موجودی، سناریوها و کانالهای متعددی برای فروش امانی را به صورت همزمان مورد استفاده قرار دهد و به بهترین بازده ممکن در چرخه فروش دست یابد.
البته مراکز اشتراکی خدمات انبارداری و سفارشگردانی را نباید صرفا به عنوان مبدا گام آخر تحویل، برای انتقال سفارشها به مشتریان در نظر گرفت. یکپارچهسازی بسترهای اطلاعاتی میان ارائه دهندگان خدمات حمل و نقل، مراکز خدمات انبارداری و سفارشگردانی و در نهایت فعالان تجارتالکترونیکی، این امکان را پدید میآورد که مراکز سفارشگردانی و خدمات انبارداری، همچون یک شبکه هاب و اسپوک، با مدیریت بهینه توزیع موجودی کالا بین خود، زمینه استفاده بهینه ظرفیتهای ناوگان حمل و نقل در فرآیند انتقال کالا از مبادی تولید و تامین تا سطح مصرفکننده نهایی را فراهم آورند.
یکپارچهسازی بسترهای تبادل اطلاعات میان فعالان بخشهای مختلف زنجیره ارزش صنعت لجستیک، با چالشهای فنی و حقوقی و تجاری بسیار زیادی همراه است؛ اما اثری که این یکپارچهسازی بر شفافیت، پایداری و کارایی زنجیره تامین و نظام تجارت الکترونیکی میگذارد، آن چنان چشمگیر است که تجهیز منابع موردنیاز برای غلبه بر این چالشها، با اتکا به جذابیت ناشی از سودآوری پروژههای یکپارچهسازی بسترهای اطلاعاتی، غیرقابلدسترس نیست.