
در قسمت اول، با مبانی ابتدایی و تعاریف مربوط به مونتاژ برد مدار چاپی، آشنا شدیم. در این قسمت به سراغ شناخت انواع لایه ها و زیرلایه های PCB و تکنولوژی های مختلف نصب قطعات در این مدارها می رویم.
لایه های PCB و طراحی
در بردهای مدار چاپی، چندین لایه سیگنال بین لایه های بیرونی وجود دارد. اکنون در مورد انواع لایه های بیرونی و عملکرد آنها بحث خواهیم کرد.
1- زیرلایه: تخته سفت و سختی است که از مواد FR-4 ساخته شده است که قطعات روی آن مونتاژ شده یا لحیم می شوند. استحکام و مقاومت برد مدارچاپی مربوط به همین لایه است.
2- لایه مس: فویل مسی نازک در بالا و پایین PCB اعمال می شود تا ردپاهای مسی در لایه بالایی و لایه زیرین ایجاد شود.
3- ماسک لحیم کاری: لایه ای است که در بالا و پایین PCB قرار می گیرد. این لایه برای ایجاد ناحیه غیر رسانا PCB استفاده می شود و آثار مس را از یکدیگر جدا می کند تا از اتصال کوتاه محافظت کند. ماسک لحیم کاری همچنین از لحیم کاری روی قطعات ناخواسته جلوگیری می کند و اطمینان می دهد که لحیم کاری در ناحیه ای که برای لحیم کاری مانند سوراخ ها و لنت ها در نظر گرفته شده است، صورت می گیرد. سوراخ ها اجزای THT را روی PCB وصل می کنند در حالی که PAD ها برای نگهداری قطعات SMT استفاده می شوند.
( Surface-Mount Technology روشی است که در آن اجزای الکتریکی مستقیماً بر روی سطح یک صفحه مدار چاپی (PCB) سوار می شوند.)
4- Silkscreen : برچسب سفیدی که در ساخت PCB برای تعیین کردن قطعات مانند R1، C1 یا نوعی توضیح روی PCB یا آرم شرکت مشاهده می کنیم، همه از لایه silkscreen ساخته شده است. این لایه اطلاعات حیاتی در مورد PCB را ارائه می دهد.
طبقه بندی برد های مدار چاپی
در ادامه به سراغ معرفی انواع زیرلایه های بردهای مدار چاپی می رویم. بردهای مدار چاپی بر اساس مواد زیرلایه خود، به شکل زیر طبقه بندی می شوند:
1- PCB های صلب و سخت:
اکثر PCB ها، همین هایی هستند که در اطراف خود در انواع مختلف دستگاه ها می بینیم. اینها، PCBهای سخت، صلب و جامد با ضخامتهای مختلف هستند. ماده اصلی فیبر شیشه یا ساده FR4 است. FR4 به معنای "بازدارنده آتش - 4" است. ویژگی خود خاموش شدن FR-4 آن را برای استفاده در بسیاری از دستگاه های الکترونیکی صنعتی با هسته سخت، مطلوب می کند. دو طرف FR-4 با لایه نازکی از فویل مسی که به لمینت های روکش مس نیز معروف است، لمینت شده است. از کاربردهای اصلی که در آن لمینت های مسی FR-4 مورد استفاده قرار می گیرند، میتوان به تقویت کننده های برق، منابع تغذیه حالت سوئیچ، درایوهای سروو موتور و غیره اشاره کرد. نوع دیگری از بستر نمونه اولیه مدار PCB سفت و سخت که معمولاً در لوازم خانگی و محصولات فناوری اطلاعات استفاده می شود، به نام PCB فنولیک کاغذی شناخته می شود. وزن سبک، چگالی کم، قیمت ارزان و استفاده آسان برای پانچ، از ویژگی های این نوع مدار چاپی است. ماشین حساب، صفحه کلید و ماوس برخی از کاربردهای آن هستند.
2- PCB های انعطاف پذیر:
PCB های انعطاف پذیر از مواد زیرلایه ای مانند Kapton ساخته شده اند که می توانند دماهای بسیار بالا را تحمل کنند. در حالی که ضخامت آن به 0.005 اینچ می رسد، می تواند به راحتی خم شود و در لوازم الکترونیکی پوشیدنی، کانکتورهای نمایشگرهای LCD یا لپ تاپ ها، کانکتورهای صفحه کلید و دوربین و غیره استفاده می شود.
3- PCBهای هسته فلزی:
در این دسته از مواد زیرلایه ای دیگری مانند آلومینیوم استفاده می شود که در پخش موثر گرما بسیار خوب عمل می کنند. این نوع PCB ها را می توان در برنامه هایی که به قطعات حساس به حرارت نیاز دارند مانند LED های پرقدرت، دیودهای لیزری، LCD بسیار نازک PCB و غیره استفاده کرد.
انواع تکنولوژی نصب:
SMT: SMT مخفف "" Surface Mount Technology ، فناوری نصب سطحی است. قطعات SMT اندازه های بسیار کوچکی دارند و در بسته های مختلفی مانند پکیج های 0402، 0603، 1608 برای مقاومت ها و خازن ها عرضه می شوند. مونتاژ اجزای SMT برای دست انسان بسیار دشوار است و می تواند فرآیندی زمان بر باشد، بنابراین بیشتر توسط ربات های pick and placeانجام می شود.
THT: THT مخفف" Through Hole Technology "فناوری عبور از سوراخ است. اجزای دارای سیم و پایه مانند مقاومت ها، خازن ها، سلف ها، آی سی های PDIP، ترانسفورماتورها، ترانزیستورها، IGBT ها، ماسفت ها از این روش بر روی مدار نصب می گردند.
در این متد، قطعه باید در یک طرف PCB قرار داده شود و با عبور پایه از سوراخ، در طرف دیگر کشیده شود و پایه را بریده و آن را لحیم کنید. مونتاژ قطعات THT معمولاً با لحیم کاری دستی انجام می شود و نسبتاً آسان است.
در قسمت سوم و چهارم این مقاله، پیش نیازهای فرآیند مونتاژ PCB و مراحل مونتاژ مورد بررسی قرار خواهد گرفت.