
در زندگی با افرادی مواجه میشویم که خواستار کمک از ما میشوند و در مقابل ما اظهار نیاز میکنند.
سؤال اینجاست: چگونه باید رفتار کنیم؟
نحوه برخورد ما:
۱. یا ما آنچه او میخواهد را داریم، خب با اخلاق خوش هم به او میدهیم.
۲. ما به او کمک میکنیم، اما با اذیت و آزار، کار خوب خود را خراب میکنیم؛ مثل اینکه منت بگذاریم.
۳. یا آنچه او میخواهد در بساط ما هست، ولی از روی بخل کمکش نمیکنیم و بر سرش هم تا میتوانیم غر و سرکوفت میزنیم.
۴. یا کمک به او در حد توان ما نیست و با تندخویی و بداخلاقی، کمک نکردنمان را تکمیل میکنیم.
۵. در حالت آخر، کمک کردن به او در توان ما نیست، ولی با اخلاق خوش و لبخند زدن میگوییم توان کمک کردن به او را نداریم و اگر میسر بود، کمکش میکردیم.

از این ۵ حالت بالا فقط مورد اول و آخر مطلوب است.
باقی موارد نامطلوب است، چون با روی خوش و اخلاق خوب سازگار نیست.
در مورد اول، وقتی ما به کسی کمک میکنیم، چه مالی و چه حل مشکلاتش، این اول کار است.
او که به قول معروف به ما رو زده، شخصیت خود را روبهروی ما پایین آورده است.
وقتی ما هم به او کمک میکنیم، هم شخصیتش را حفظ و حتی مجدداً با اخلاق خوبمان احیا میکنیم.
کمک ما ارزش دارد، چون شخصیت یک انسان ـ هر که باشد ـ وقتی از بین رفت، در واقع شخصیت خود ما از بین رفته.
وقتی ما همه انسانیم، از بین رفتن شخصیت و احترام یک نفر، نوع انسان را کوچک و حقیر میکند.
هر کس از ما بعد از کمک به دیگران بر او منت بگذارد و اذیتش کند، به این معنی است که ظرفیت ابزاری که در اختیار دارد و با آن میتواند به دیگران کمک کند ـ مانند ثروت، مقام، و موقعیتهای اجتماعی ـ را ندارد.
فرد حقیری است که فقط پولی دارد، مقامی دارد، ولی از بس خودخواه است نمیتواند دیگران را در این موهبتها سهیم کند.
پس برخورد مورد اول اوج شخصیت یک انسان رشد یافته و خوب تربیت شده است.
و از لحاظ عقلی هم وقتی ما به کسی کمک میکنیم، آن قسمت از مال یا مثلاً آبروی خود را برای کمک به یک نیازمند به مصرف رسانده و حس خوبی پیدا کردهایم؛
پس چرا با این گونه خطاها، حس خوب بخششی که در وجودمان ایجاد شده را خراب کنیم؟
در مورد دوم، سوم و چهارم توضیحات بالا کافی است.
اما مورد پنجم جاییست که ما توان کمک نداریم، یا خودمان محتاجتریم، یا اصلاً نمیخواهیم به کسی کمک کنیم و به کار خیر اعتقادی نداریم.
یا باید با تندخویی فرد مقابل را رد کنیم یا حداقل با اخلاق نیکو، عدم توانایی خود را به کمک و حمایتش اعلام کنیم.
اینجاست که من میگویم:
حتی یک لبخند...
چرا؟
چون اگر با خود فکر کنیم، بههرحال یا ما نمیتوانیم یا اصلاً نمیخواهیم به یک محتاج کمک کنیم.
به نظر شما بهتر نیست با یک روی باز و یک لبخند زیبا و محبتآمیز، درخواست کمک او را رد کنیم؟
چرا؟
چون هم شخصیت خودمان را نشان دادهایم، هم شخصیت یک فرد نیازمند حفظ شده.
و اگر ما دلی داشته باشیم که کمی مهربان باشد، عذاب وجدان نمیگیریم.
پس فقط:
گاهی یک لبخند...
