
دیروز یک مقاله نوشتم در مورد نقش پول و مال در قوام زندگی انسانها در این دنیا. منتها برداشتهایی که از مقاله شد، مرا بر آن داشت تا مسائلی را به عنوان تکمیلکننده یک مقاله دینی اشاره کنم.
اول، نویسنده مقاله خود از ثروت زیادی برخوردار نیست که بخواهد به سمت پولپرستی سوق پیدا کند و در واقع خیلی از مردم کشور ما در تأمین نیازهای اولیه، که این دوستان از تأمین آسان آن سخن میگویند، در مضیقه کامل هستند. اینجاست که به جای موعظههای اخلاقی که به درد مرفهان جامعه میخورد، واقعیات جامعه دیده مشود، نه مردم را از پولپرستی برحذر داشت.
مردمی که هر روز از خواب بیدار میشوند میبینند که قیمت کالاهای اساسی مثل مواد خوراکی از روز قبل افزایش چشمگیر داشته و هر سال گرفتار تعویض خانه اجارهای هستند. با توجه به این اجارههای کمرشکن و وحشتناک،را چطور میتوان موعظه به زهد کرد؟
خود من جز دهک اول جامعه هستم؛ اگر پول کمی از طرف دولت به عنوان کمک مربوط به بیماری می دهد به من پرداخت نشود، واقعاً مشکلاتم چند برابر میشود، چون خشکسالیها امان از روستا برده است.
دوماً، پول و مال به عنوان ابزار نه خوب است نه بد. بعضی از مردم با همین پول بهشت میخرند؛ بهشت خانه سخاوتمندان است. کسانی که پول دارند و کمک میکنند، هم حال خوب دنیایی دارند و هم اجر اخروی. کجای این پول کثیف و باعث انحراف است؟
فرض کنیم آدمها هر روز مجبور باشند غذای سبک بخورند مثل نان و ماست. اصلاً نان خالی به نظر شما اگر همین مردم هر روز غذای خوب مثل چلوچنجه بخورند و انسانهای متدین و خوبی باشند، چه ایرادی دارد؟ درست است که خوردن زیاد خوب نیست، ولی آدمها معمولاً یک پرس یا نهایتاً دو پرس غذا میخورند؛ معده ظرفیت دهها پرس غذا ندارد. پول و مال دنیا ابزاری است که این حق انتخاب را به مردم میدهد؛ چلوچنجه را بخورند و ماست هم دسر غذایشان باشد. این به کجای تعالیم دینی برمیخورد؟
ملتی که فقیر و گرسنه باشد، آرامش روحی ندارد.چطور دین داشته باشد؟ اصولاً کمبودها انسان را در فشار روحی قرار میدهد. مثلاً نبود امنیت و سلامت باعث فقدان احساس آرامش است. فرض کنید میخواهید یک فنجان چای یا قهوه با خانواده بخورید؛ آیا زیر بمباران میتوانید چایتان را راحت بنوشید؟ یا وقتی دردی مثل دنداندرد دارید، حال و حوصله انجام کاری را دارید؟ حال فرض کنیم به دلیل فقر از نظر خوراک، پوشاک و مسکن دچار فشار اقتصادی هستید؛ چگونه میتوانید دل آرامی داشته باشید؟ اصولاً وقتی جامعهای در فشار روحی باشد، میشود یک جامعه مرده. همانطور که حضرت علی میفرماید:
> «الفقر الموت الاكبر» — یعنی فقر، مرگ بزرگ است.
در پایان، در کجای اسلام بیپولی فضیلت است و داشتن ثروت رذیلت؟ اگر در قرآن زندگی قارونی را تقبیح کرده، زندگی سلیمانی را هم مدح کرده است. بحث در مورد پول در دین، داشتن و نداشتن پول نیست؛ نوع نگاه به پول است. پول را ابزار بدانیم یا هدف.
در پایان میگویم: نوشتن یک مقاله کوتاه از طرف من، بیسواد روستایی که از دست بیسوادی مقالاتش دچار خطا و ایرادات فراوان است، تحصیلات دانشگاهی ندارد، وعالم دینی نیز نیست. در سایتی مثل ویرگول که برد اینستاگرام، توییتر و تلگرام و پیامرسانهای پرطرفدار داخلی و خارجی ندارد و بازدیدکنندگانش محدود است، فقط افرادی که حرفی برای نوشتن دارند،البته به غیر از من، درآن عضوند. تأثیر زیادی در انحراف فرهنگ جامعه ندارد. کار جای دیگری میلنگد به آنجا بپردازید دوستان عزیز.
در پایان، قسمتی از تفسیر نمونه در مورد آیه ۵ سوره نسا را برای روشن شدن نگاه دینی به پول و اقتصاد میآورم:
> «اين تعبير به خوبى اهميتى را كه اسلام براى مسائل مالى و اقتصادى قائل است روشن مىشود، و به عكس آنچه در انجيل كنونى مىخوانيم كه (شخص پولدار هرگز وارد ملكوت آسمانها نمىشود)، اسلام مىگويد ملتى كه فقير باشد هرگز نمىتواند كمر راست كند. و عجب اين است كه آنها با آن تعليمات غلط به كجا رسيدهاند، و ما با اين تعليمات عالى در چه مرحلهاى سير مىكنيم. در حقيقت آنها از آن خرافات فاصله گرفتهاند و به جائى رسيدهاند و ما هم از اين تعليمات عالى دور مانديم و چنين سرگردان شديم.»
درضمن دوست عزیزی که این کامنت را گذاشتند در آخر مقاله جدیدشون عباراتی دارد که به ایشان عرض می کنم دوست عزیز من پای این کشور بوده وخواهم بود تا مرگ البته اگر منظورشان از فریب خورده من باشم امیدوارم که اشتباه کرده باشم هر چه هست افراد در بیان دیدگاهشون آزادند.البته هرچه باشد مهم نیست من نظرم را می نویسم.