
کتاب «نامه به شاعران جوان» اثر راینر ماریا ریلکه، شاعر بزرگ اتریشی ـ آلمانی، مجموعهای از نامههایی است که او بین سالهای ۱۹۰۳ تا ۱۹۰۸ برای جوانی به نام فرانتس زاور کاپوس نوشته است. من این کتاب را بهصورت الکترونیک مطالعه کردم.
البته خودم را منتقد کتاب نمیدانم، اما برداشتم این بود که ریلکه شاعری ژرفاندیش و عمیقاً معتقد به معناست. او در نامههایش، شاعر جوان را به توجه به درون و خلوت با خویشتن دعوت میکند. از دید من، این کتاب از جهاتی به آثار عرفان اسلامی نزدیک است. معنویت و خودساختگیای که در نوشتههای ریلکه جاری است برایم تعجببرانگیز بود. حتی گاهی کلماتی به کار میبرد که یادآور سخنان علمای اسلامی است.
از آنجا که نامهها خطاب به یک شاعر نوشته شدهاند، برای هر کسی که قلم به دست میگیرد یا با شعر سر و کار دارد، نکات آموزندهی بسیاری دارند. برای نمونه، در نامهی اول کاپوس به ریلکه میگوید شعرهایش را به مجلات داده اما آنها نپذیرفتهاند؛ چیزی شبیه «لایک نکردن» در فضای مجازی امروز. ریلکه در پاسخ یادآور میشود که به جای جستوجوی تأیید دیگران، باید به درون خود رجوع کند و ببیند: اگر ننویسد، آیا میتواند زنده بماند یا نه؟ اگر نوشتن برایش ضرورتی درونی است، باید ادامه دهد؛ وگرنه نوشتن برای دل دیگران بیثمر خواهد بود.
علیالحساب این چند خط را داخل پرانتز نوشتم، چون به این کتاب علاقهمند شدهام و میدانم باز هم به آن برخواهم گشت. توصیه میکنم شما هم یکبار آن را بخوانید.
