
کتاب گناهان کبیره شهید محراب، آیتالله دستغیب را مطالعه میکردم که نکته عجیبی ذهنم رو به خودش مشغول کرد، شهید دستغیب پیش از شرک و کفر و الحاد نام از گناه کبیرهای میآورد که خیلی از ما نه تنها آن را به عنوان یک عصیان و رذیله نمیشناسیم بلکه لحظه به لحظه آن را به جامعه و دوستان و حتی خودمان تزریق میکنیم. چیزی که علت انفعال است و حاصل انفعال غیر از خرابی و ویرانی نیست. ناامیدی وارد هر عرصه ای که بشود آن را با خاک یکسان خواهد کرد، فرهنگ باشد یا اقتصاد، مدرسه باشد یا دانشگاه، فرقی نمیکند، ناامیدی کار خودش را خواهد کرد.
معمولاً امید در قرآن را با عبارت «لا تقنطوا من رحمة الله» عنوان میکنند ، آن هم غالباً در درس اخلاق برای بیان آن که بعد از گناه از خداوند متعال ناامید نشوید که خیلی هم خوب است اما بد نیست یکبار آیات قرآن را از این منظر بررسی کنیم که آیا امید فقط برای آمرزش گناهان است؟!
در بعضی از آیات مثل «ان الذین ءامنوا والذین هاجروا وجهدوا فی سبیل الله اوـئک یرجون رحمت الله والله غفور رحیم» امید را مخصوص مهاجران و مجاهدان میداند، یعنی اتفاقاً امید همراه با عمل و بعد از اطاعت از امر خداوند اتفاق میافتد.
امید در جامعه ما معنای زشتی به خودش گرفته است. در خیلی از همین کلاس های دستیابی به موفقیت و کامیابی(!)، امید را صرفاً به چند جمله انگیزشی بی پایه و اساس تقلیل میدهند که حاصلش تنها یک انفعال خواهد بود.
در قرآن امید همراه با بیم و خوف است. اگر شما از یک پسر بچه ده ساله درباره قولی که پدرش برای پارک بردنش به او داده است بپرسید، در حین این که امید دارد پدرش به قولش وفا کند همزمان خوف آن را دارد که پدر به وعدهاش عمل نکند.
در آیه شریفه «ولاتفسدوا فی الارض بعد اصلحها وادعوه خوفا و طمعا ان رحمت الله قریب من المحسنین» میفرماید همراه با امید و بیم دعا کنید، چرا که انسان به رحمت خدا امیدوار است اما از کم و کاست های خودش بیم دارد. نکته مهم تر آن است که رحمت خداوند را نسبت به محسنین یا همان نیکوکاران، نزدیک دانسته است، یعنی انسانی امیدوارتر است که عمل بیشتری دارد و امید و عمل صالح با یکدیگر رابطه مستقیم دارند.
حال سوال اینجاست، کسی که تا شروع به صحبت میکند، پر از ناامیدی و درد است، چگونه میتواند در زندگی خودش آرمانی را دنبال کند؟! وقتی نسبت به تحقق آرمان ها امیدی ندارد، چگونه میتواند عملگرا باشد؟! اینکه حضرت آقا بر روی کلیدواژه امید این چنین تأکید میکنند به این خاطر است که اگر آن سوخت نباشد این قطار حرکتی نخواهد کرد.»
«...وَلَا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ ۖ إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ»