کورهی شیشهگر
رضا سی سال بود که در کارگاه شیشهگری «برادران امامی» کار میکرد، در همان کورهای که پدرش، پیش از او، نفس آخرش را در آن گرمای سوزان کشیده بود. کارگاه در ته یک کوچهی باریک قرار داشت، جایی که دود همیشه از دودکش بلندش بالا میرفت، حتی نیمهشبها، انگار کوره هیچوقت آرام نمیگرفت.
کارِ رضا این بود که شیشهی مذاب را از دهانِ کوره بردارد و با نفسش، با دم و بازدمِ خودش، به آن جان بدهد. میگفت شیشه مثل آدم است؛ تا وقتی داغ است، هر شکلی میشود به آن داد، اما همینکه سرد شد، دیگر هیچ تغییری نمیپذیرد، فقط میشکند.
آن سال، زمستان سختی بود. کارگاه سفارشهای زیادی داشت و رضا شبها هم میماند. تنها، کنار کوره، با نورِ نارنجیای که روی دیوارهای دودهگرفته میرقصید. همکارانش رفته بودند، فقط صدای هیسهیسِ آتش بود و گاهی صدای ترکِ شیشهای که بهدرستی سرد نشده بود.
یک شب، وقتی داشت لولهی شیشهگری را در دهانِ کوره میچرخاند، انگار در دلِ شعلهها چیزی دید. شکلی. صورتی. برای لحظهای فکر کرد پدرش را دیده، همانطور که سالها پیش، لحظهی آخر، وقتی قلبش در کنار همین کوره ایستاد. رضا لوله را رها کرد. شیشهی مذاب روی زمین افتاد و شکست، صدایش در کارگاه خالی پیچید.
از آن شب، رضا دیگر مثل قبل نبود. میگفت صدای نفس میشنود، از میان شعلهها؛ نفسی که با نفسِ خودش هماهنگ میشود، انگار کسی دیگر هم دارد شیشه میدمد، کسی که او را نمیبیند اما حسش میکند. زنش، پروین، نگران بود. میگفت: «بس کن این کار رو، رضا. بذار یکی دیگه شبکاری کنه.» اما رضا جواب میداد: «این کوره امانتِ باباست. نمیتونم ولش کنم.»
شبها بیشتر و بیشتر شد. رضا کمکم روزها هم رنگش پریده بود، دستهایش میلرزید، و در چشمانش چیزی بود که پروین دیگر نمیشناخت. یک شب، پروین از خواب بیدار شد و دید رضا در خانه نیست. به کارگاه رفت. از دور، نورِ کوره را دید که بیوقفه میسوخت، اما در کارگاه سکوت عجیبی بود.
در را که باز کرد، رضا را دید که کنار کوره ایستاده، لولهی شیشهگری در دست، اما دیگر شیشه نمیدمید. فقط ایستاده بود، رو به شعلهها، بیحرکت، مثل مجسمهای که کسی آن را آنجا گذاشته باشد. پروین صدایش زد. رضا برنگشت. فقط زمزمه کرد، با صدایی که انگار از جای دیگری میآمد: «داره صدام میکنه... میگه بیا کنارش... میگه اونجا سرد نیست.»
پروین ترسید، دستش را کشید، اما بازوی رضا سرد بود، سردتر از چیزی که در کنار کورهای به آن گرمی ممکن باشد. همان لحظه، شعلهی کوره یکباره بالا کشید، رنگش از نارنجی به آبیای بیمارگون تغییر کرد، و برای یک ثانیه، پروین در دلِ آتش، دو سایه دید: رضا، و مردی دیگر، شبیه او اما مسنتر، دستش را دراز کرده بهسویش.
پروین جیغ کشید و رضا را کشانکشان از کارگاه بیرون برد. از آن شب، رضا دیگر هرگز به کارگاه برنگشت؛ نه بهخاطر ترس، که خودش هیچوقت اسمش را نگذاشت، بلکه چون میگفت دیگر جایی برای رفتن ندارد آنجا. هر شب مینشست کنار پنجره، به دوردست خیره میشد، به سمتِ کوچهای که کارگاه در انتهایش بود، و پروین میدید که لبهایش آرام تکان میخورد، انگار دارد با کسی حرف میزند که فقط خودش میشنود.
کارگاه چند ماه بعد تعطیل شد؛ برادران امامی گفتند دیگر صرفه ندارد. کوره را خاموش کردند، اما در محله میگویند شبها، از پنجرههای شکستهی کارگاهِ متروک، هنوز نوری نارنجی دیده میشود، و کسانی که از آن کوچه رد شدهاند، صدای دو نفس را شنیدهاند که در تاریکی، با هم، آرام آرام، شیشهای نادیدنی را شکل میدهند...
#حسین_اردشیری