
من زیاد با کسی اخت نمیشم...
نه اینکه چیزی برای گفتن نداشته باشم…
اتفاقاً اگه بخوام حرف بزنم، ساعتها میتونم از
چیزایی بگم که گذشت،
از دردایی که کشیدم، از آدمایی که فکر میکردم
پشتمن، ولی نبودن.
از خونوادهای که همیشه فکر میکردم پناهمنه…
ولی بیشتر وقتا شبیه یه قاضی بودن تا یه تکیهگاه.
هیچوقت نپرسیدن: "چی شده؟"
فقط قضاوت کردن.
فقط گفتن "تو زیادی حساسی"، "تو زیادی توقع داری"...
نمیدونن چقدر دلم خواست فقط یه بار،
یه بار فقط، یکی بغلم کنه و بگه: "میفهممت"
نه اینکه سکوت کنن یا با جملههای سرد دلمو بیشتر بلرزونن.
من از هیچکدام از اعضای خانوادهام آن محبتی را که
هر کودکی به آن نیاز دارد، ندیدم. هیچوقت یادم
نمیآید کسی بیدلیل یا حتی تولدم مرا در آغوش گرفته باشد، یا با
مهربانی به من گفته باشد: «دوستت دارم.» بیشتر از
محبت، زخم زبان شنیدم؛ بیشتر از تشویق، سرزنش
دیدم. کمکم باور کرده بودم که شاید ارزش دوست داشته شدن را ندارم.
خانه باید جایی باشد که آدم بعد از خستگیهای دنیا به آن برگردد و آرام بگیرد؛ جایی که بتواند بدون ترس از قضاوت، خودش باشد. اما من در کودکی، آنطور که دلم میخواست، چنین پناهی را تجربه نکردم. خانوادهام همیشه آن تکیهگاهی نبودند که یک کودک برای بزرگ شدن به آن نیاز دارد. گاهی پیش از آنکه فرصت کنم از رنجم بگویم، قضاوت شده بودم؛ پیش از آنکه کسی بپرسد چه بر من گذشته، دربارهی احساسم حکم داده بودند.میگفتند زیادی حساسی، زیادی توقع داری، بیش از اندازه به خودت میگیری. هیچکس نمیدید پشت این حساسیتها، قلب کودکی قرار دارد که فقط میخواهد احساساتش جدی گرفته شود. کودکی که نه نصیحت میخواست، نه سرزنش؛ فقط دلی میخواست که بتواند بیهراس، غصهاش را به آن بسپارد.
من از خانوادهام همان محبتی را که آرزویش را داشتم، کمتر از آنچه نیاز داشتم تجربه کردم.
بیشتر از آنکه تشویق شوم، ایرادهایم را شنیدم و بیشتر از آنکه احساس کنم دیده میشوم، یاد گرفتم خودم را زیر سؤال ببرم. آرامآرام به جایی رسیدم که گاهی با خودم فکر میکردم شاید ایرادی در من وجود دارد؛ شاید اگر بهتر بودم، اگر کمتر حرف میزدم، اگر کمتر احساساتم را نشان میدادم، دوستداشتنیتر میشدم.
چه غمانگیز است که یک کودک، بهجای آنکه بیدغدغه کودکی کند، برای پیدا کردن دلیلِ دوست داشته نشدنش خودش را مقصر بداند.
گاهی به دوستانم غبطه میخوردم؛ نه برای لباسهای زیبا یا چیزهایی که داشتند، بلکه برای صمیمیتی که میان آنها و خانوادههایشان میدیدم. برای خندههایی که در خانههایشان جریان داشت، برای گفتوگوهای سادهی دورسفره و برای پدر و مادرهایی که شاید نمیدانستند همین توجههای کوچک، چه امنیت بزرگی به فرزندشان میدهد.
از آنها میپرسیدم وقتی به خانه میرسند چه خبر است، مادرشان با آنها حرف میزند یا نه، پدرشان از دیدنشان خوشحال میشود یا نه. شاید نمیفهمیدند چرا این سؤالها برایم مهم است؛ اما من با شنیدن جوابهایشان، در ذهنم تصویری از خانهای میساختم که دلم میخواست روزی تجربهاش کنم.
خانهای که در آن، کسی برای شنیده شدن مجبور نباشد بغضش را فرو بخورد؛ خانهای که محبت در آن اتفاقی و مشروط نباشد.
مدرسه برای من فقط جای درس خواندن نبود؛ پناهگاه
بود. درس خواندن را با تمام وجود دوست داشتم، اما
شاید بیشتر از درس، دوست داشتم از فضای خانه دور
باشم. دلم میخواست مدرسه هیچوقت تعطیل
نشود. اگر میتوانستم، صبح زود به مدرسه میرفتم و
تا شب همانجا میماندم؛ فقط برای اینکه چند ساعت بیشتر آرامش را نفس بکشم.چون همان چند ساعت، فاصلهای بود میان من و دنیایی که در آن احساس آرامش نمیکردم
امروز که سالها از آن روزها گذشته است، وقتی به آن
دختر کوچک فکر میکنم، دلم برایش میسوزد.
دختری که فقط آرزو داشت یک نفر دستش را بگیرد، او
را در آغوش بکشد و بگوید: «تو دوستداشتنی هستی.»
شاید اگر آن دختر، محبت را در کودکی آموخته بود،
بعدها راحتتر میتوانست آن را به فرزندانش هدیه بدهد.دختری که شاید از بیرون مثل بقیه بود، اما در دلش سؤالهایی داشت که هیچ کودکی نباید بهتنهایی با آنها بزرگ شود.سالها گذشتند و من بزرگ شدم؛ اما بعضی چیزها با گذشت زمان ناپدید نمیشوند. آدم ممکن است از کودکی فاصله بگیرد، مسئولیتهای زندگی را بپذیرد و مادر شود، اما هنوز در گوشهای از قلبش، کودکی زندگی کند که گاهی دلش میخواهد کسی او را بفهمد؛ بدون اینکه مجبور باشد تمام گذشتهاش را توضیح بدهد.
من اینها را نمینویسم تا کسی را سرزنش کنم یا
گذشته را محکوم کنم. فقط میخواهم فرزندانم بدانند
مادری که امروز میشناسند، از دل چنین روزهایی
آمده است. من پیش از آنکه مادر شما باشم، دختری بودم که بسیاری از شکلهای محبت را آنگونه که نیاز داشت، تجربه نکرده بود. من نمیخواهم گذشته را بهانهی همهچیز کنم؛ فقط میخواهم مرا با تمام داستانم بشناسید. مادرتان انسانی است با خاطراتی تلخ، آرزوهایی قدیمی و قلبی که با وجود تمام سختیها، خواسته است برای شما جای امنی باشد.
اگر گاهی بلد نبودم احساساتم را آنگونه
که باید نشان بدهم، اگر در جایی از مادری کردن کم
آوردم، از بیعشقی نبود. من فرزندانم را با تمام
وجودم دوست داشتم، اما خودم هرگز عشق را زندگی
نکرده بودم تا آن را به زیبایی یاد گرفته باشم.
از آشناهایی بگم؟
آدما فقط وقتی خوب باشی، وقتی بخندی، وقتی
چیزی بخوان ازت، نزدیکتن.
ولی وقتی بیصدا باشی، وقتی دردتو قورت بدی،
آروم آروم فراموشت میکنن…
انگار هیچوقت نبودی.
هیچوقت براشون مهم نبوده بدونن پشت اون
لبخندای نصفهنیمه،
چقدر خستگی خوابیده.
من قوی نبودم. مجبورم کردن قوی باشم.
هر کی رسید، یه تیکهای از من کند و رفت.
یکی اعتمادمو برداشت، یکی آرامشم، یکی لبخندمو…
گاهی شبها خودمو بغل میکنم.
نه چون مظلومم،
چون کسی نیست جز خودم.
همیشه این سوال توی ذهنم بود:
"چرا من؟ چرا این همه بیمهری؟"
ولی الان دیگه نمیپرسم.
دیگه حتی دنبال جوابم نیستم.
فقط میدونم من، توی این همه تاریکی،
یاد گرفتم خودم برای خودم بمونم.
یاد گرفتم زخمهامو ببندم بدون اینکه کسی دستمو بگیره.
بااینحال، نمیخواهم باقی عمرم را صرف گلایه از کسانی کنم که نتوانستند کنارم باشند. نه به این دلیل که رفتارشان هیچ اثری نداشت، بلکه چون نمیخواهم گذشته، تمام سهم مرا از زندگی امروز هم بگیرد.
من حق دارم از بعضی رفتارها ناراحت باشم؛ حق دارم فاصله بگیرم و دیگر برای اثبات احساساتم خودم را خسته نکنم. مهربان بودن به معنای پذیرفتن هر رفتاری نیست و بخشیدن نیز همیشه به معنای بازگرداندن آدمها به همان جایگاه قبلی نیست.
من هنوز همان انسانی هستم که به محبت احتیاج دارد؛ هنوز از یک رفتار صادقانه خوشحال میشود و هنوز دلش میخواهد آدمهایی را در زندگیاش داشته باشد که بتواند کنارشان بدون ترس از قضاوت، خودش باشد. اما دیگر نمیخواهم برای حفظ هیچ رابطهای، آنقدر از خودم بگذرم که در پایان، چیزی از آرامشم باقی نماند.
شاید دردناکترین بخش بزرگ شدن من این بود که باید در سالهای بعد، چیزهایی را به خودم میآموختم که دلم میخواست در کودکی از دیگران یاد بگیرم؛ اینکه نیاز داشتن عیب نیست، احساساتم اهمیت دارند و هیچکس نباید برای به دست آوردن محبت، خودش را کوچک کند.
این، آغاز داستان زندگی من است؛ داستان دختری که
کودکی نکرد، اما هیچوقت امیدش را برای ساختن آیندهای بهتر از دست نداد.
و شاید این،دردناکترین رشدِ دنیاست...
دردناکترین رشدِ دنیاست...