
مجله رادیویی تاب آوری از محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری
شکرگزاری به معنای توجه کردن به موهبت های زندگی و الطاف و خوبی های دیگران به ما و سپاس گزاری ما در قبال این خوبی هاست. شکرگزاری می تواند معطوف به انسان های دیگر باشد، یعنی ما از دیگران به خاطر کار نیکی که در حق ما انجام داده اند، سپاس گزار باشیم، یا اینکه به خاطر موهبت هایی که از آنها بهره مندیم، خالق هستی را شاکر باشیم.
قدردانی فقط مختص لحظات خوب نیست. تحقیقات نشان میدهد قدردانی و سپاسگزاری به ما کمک میکنند تا با روزهای سخت نیز کنار بیاییم. گذراندن روزهای طاقتفرسا و دشوار، بخشی اجتنابناپذیر از زندگی ماست. همه ما چالشهای مختلفی را به شکلهای مختلف تجربه میکنیم، از دستدادن شغل، مشکلات در روابط، بیماریهای مزمن. تجربیاتی از این دست میتواند باعث شود ما احساس غرق شدن، از دست دادن و ناامیدی کنیم.
با توجه به اینکه موقعیتهای سخت و چالشی بخشی جدانشدنی از تجربیات بشری هستند، یادگیری مقابله با آن و افزایش تابآوری، یک مهارت ارزشمند در زندگی است. قدردانی میتواند یکی از بهترین راهها برای محافظت عاطفی و ذهنی از خود و افزایش تابآوری در هنگام وقوع طوفانهای زندگی باشد.
شکرگزاری یا قدردانی یکی از ۲۴ نیرومندی منش مطرح شده در طبقه بندی فضائل و نیرومندی های منش سلیگمن و پترسون (۲۰۰۴) است و از مولفه های تشکیل دهنده فضیلت تعالی به شمار می رود.
فواید و مزایای شکرگزاری به قدری گسترده و متنوع است که شاید در نگاه اول اغراق شده به نظر برسد، اما نتایج پژوهش های متعدد نشان داده است که خوشبختانه همه این پیامدهای مثبت حقیقتا وجود دارند. در این بخش ما با توجه به بررسی های انجام شده، به تشریح ۲۵ پیامد عمده شکرگزاری می پردازیم.
پیامدهای هیجانی شکرگزاری :
افراد شاکر نسبت به دیگران سبک مقابله سالم تر و فعال تری دارند، در مواقع ضروری به میزان بیشتری خواستار جلب حمایتهای اجتماعی می شوند، به احتمال کمتری به اختلال استرس پس آسیبی مبتلا می شوند و در مقایسه با افرادی که سپاس گزار نیستند، محتمل تر است که فشار روانی موجب رشد فردی شان شود، که همه این عوامل به حفظ آرامش این افراد کمک می کنند.
علیرغم آنکه تنها ۵۰% از مردم کشورهای مختلف شکرگزاری را به عنوان یک هیجان مثبت و سازنده توصیف کرده اند، شکرگزاری موجب ایجاد احساسات خوب و مثبت در خود فرد شاکر می شود. بر اساس پژوهش های امونز، اولین کاری که موجب احساس خرسندی افراد می شود، اعمال مهربانانه ای است که برای دیگران انجام می دهند و در رده بعدی شکرگزاری قرار دارد، به عبارت دیگر شکرگزاری کردن موجب شادی زاید الوصف فرد سپاسگزار می شود.
ذهن انسان از سنگ نیست که هر اطلاعاتی وارد آن شد، بدون تغییر باقی بماند. بالعکس بیشتر خاطرات و اطلاعات ما به مرور زمان تغییر می کنند. تجربه احساس شکرگزاری در زمان حال موجب می شود که فرد بیشتر خاطرات خوب را به خاطر آورد تا خاطرات بد. در یک پژوهش، پس از ایجاد حالت شکرگزاری در آزمودنی ها، آنها راحت تر می توانستند جنبه های مثبت یک خاطره بد را به خاطر بیاورند.
کمی احساس رشک یا حسادت اگر به درستی هدایت شود می تواند به ما برای پیشرفت انگیزه دهد. اما احساس حسادت بیش از حد موجب احساس عدم امنیت، مادی گرایی، احساس حقارت و ناراحتی می شود. شکرگزاری از افرادی که در حق ما خوبی کرده اند، موجب می شود به آنها حسادت نکنیم.
شکرگزاری و و دیگر هیجانات مثبت یکی از منابع احساس آرامش در افراد به شمار می روند. نتایج پژوهش های مختلف نشان داده است که تاثیر شکرگزاری بر آرامش چیزی شبیه روش های آرمیدگی از قبیل مراقبه یا تنفس عمیق است.
محمدرضا مقدسی مدیر و موسس خانه تاب آوری علاوه بر برنامه های متعدد رادیویی و تلویزیونی که هر از گاهی مورد تقدیر نیز واقع شده است و هزاران نفرساعت تدرس و تسهیلگری تاب آوری تاکنون به یادگار مانده است .