مفهوم جنایت علیه بشریت و مصادیق آن
عبارت "جنایت علیه بشریت" بارها و بارها در اخبار داخلی و خارجی، مقالات مختلف و رویدادهای تاریخی شنیده شده است و ما کم و بیش از معنای بین المللی آن آگاه هستیم و مصادیق بارز آن مانند نسل کشی، نژادپرستی و ... را می شناسیم. ; اما معنای دقیق این عبارت چیست؟ آیا جرایم محدودی را شامل می شود یا می تواند مثال های بیشتری را شامل شود؟ با ما همراه باشید، در این مقاله با مفهوم، مصادیق و جنایات علیه بشریت در اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی بیشتر آشنا خواهید شد.
منظور و مصادیق جنایات علیه بشریت چیست؟
تعاریف مختلفی از اصطلاح جنایت علیه بشریت ارائه شده است. در یک تعریف کلی، جنایت علیه بشریت آسیب بزرگ و قابل توجهی به شخص یا وضعیت انسانی (حقوق اساسی بشر) تلقی می شود. این جنایت به طور گسترده علیه مردم غیرنظامی انجام می شود. از نمونه های این جنایت می توان به قتل عام، برده داری، اخراج مردم از سرزمین اجدادی، تجاوز گسترده و غیره اشاره کرد.
تاریخچه جنایات علیه بشریت
اصطلاح "جنایت علیه بشریت" اولین بار در سال 1915 ابداع شد. فرانسه، بریتانیا و روسیه از این اصطلاح برای اشاره به نسل کشی ارامنه در ترکیه استفاده کردند. اما در سال 1946 در بند ج ماده 6 منشور نورنبرگ قانون گذاری و تعریف شد. این منشور شامل «قتل عمد (یکی از انواع قتل)، نابودی، بردگی، اخراج و سایر اعمال غیرانسانی ارتکاب یافته علیه هر غیرنظامی، قبل یا در طول جنگ؛ یا آزار و اذیت مردم به دلایل سیاسی، نژادی یا مذهبی، در ارتباط با هر جنایتی که در صلاحیت دادگاه باشد، خواه ناقض قوانین داخلی کشور باشد یا نباشد.» بنابراین، جنایات علیه بشریت قبل از جنگ جهانی دوم بررسی نشده بود و اولین بار در دادگاه نورنبرگ مورد بررسی قرار گرفت. .
بررسی جنایات علیه بشریت در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی
جنایات علیه بشریت، طبق ماده 7 اول 1 اساسنامه دیوان کیفری بین المللی، فقط شامل جنایاتی است که "به عنوان بخشی از یک حمله گسترده و سیستماتیک با هدف مقابله با هر جمعیت غیرنظامی" انجام می شود. این عناصر مجموعاً شرایط ارتکاب این جرم را تشکیل می دهند.
1. جمعیت غیر نظامی
جنایات علیه بشریت با هدف مقابله با مردم غیرنظامی انجام می شود. بنابراین، اگرچه جنایت ضد بشری علیه یک فرد، جنایت علیه بشریت محسوب نمی شود، اما کلمه جمعیت به این معنا نیست که کل جمعیت یک کشور یا سرزمین باید تحت تأثیر این حمله قرار گیرند. در این جرایم تابعیت مرتکب و تابعیت بزه دیده تأثیری در شکل گیری جرم ندارد.
اما چه کسی غیرنظامی نامیده می شود؟ چگونه می توان ارتش را از غیرنظامیان متمایز کرد؟ برای تعیین اینکه آیا یک فرد عضوی از جمعیت غیرنظامی است، نیاز او به حمایت کشور، ارتش و سایر نیروهای سازمان یافته باید در نظر گرفته شود. عامل تعیین کننده موقعیت رسمی فرد مانند عضویت در یگان های نظامی یا نظامی نیست، بلکه مهم نقش واقعی او در ارتکاب این جنایت است. بنابراین، اگر فردی نظامی باشد، اما در صورت وقوع جرم، سلاح خود را زمین گذاشته و در درگیری سهمی نداشته باشد، می توان او را غیرنظامی دانست.
2. حمله گسترده
حمله به معنای برخورد و رفتاری است که شامل اعمال خشونت آمیز است. این اقدامات شامل هرگونه بدرفتاری با مردم غیرنظامی است که مصادیق مختلفی را شامل می شود. کلمه گسترده به معنای حمله به تعداد زیادی از مردم است. معیار شیوع یک عامل کمی است که با تعداد قربانیان تعیین می شود. ما باید مراقب باشیم که حملات گسترده با حملات و جنایات سازمان یافته متفاوت باشد. حمله یا جنایت سازمانیافته جرم جداگانهای است که با مجموعهای از سیاستها یا برنامههای از پیش طراحیشده انجام میشود و لزوماً جمعیت یا قربانیان زیادی را هدف قرار نمیدهد.
3. عنصر سیاست
آیا لازم است جنایت علیه بشریت به دلایل سیاسی صورت گرفته باشد؟ در حقوق بین الملل عرفی، هیچ اشاره ای به عنصر سیاست در محدود کردن جنایات علیه بشریت نشده است، اما از زمان محاکمه نورنبرگ، بیشتر تعاریف جنایات علیه بشریت فاقد معیار سیاسی بوده است.
4. عنصر روانی
بند اول ماده 7 اساسنامه دیوان کیفری بین المللی، مطابق با حقوق بین الملل عرفی، به صراحت بیان می کند که مرتکب باید «آگاهانه» به یک جمعیت غیرنظامی حمله کند. با این حال، مجرم نیازی به دانستن جزئیات برنامه یا سیاست کشور یا سازمان ندارد.
5. عناصر مادی
موارد زیر نمونه هایی از این جنایات هستند تا عنصر مادی. اصولاً برای تعریف عنصر مادی جرم، رفتار کلی تعریف می شود و تشخیص اینکه آیا رفتاری که در یک رویداد خاص رخ داده است با این تعریف مطابقت دارد یا خیر، بر عهده قاضی است. اما در جنایات علیه بشریت به دلیل محدود بودن حوادث، مصادیق آن به طور کلی تعریف می شود.
کشتار
در قتل، کافی است که مرتکب صدمه جدی به قربانی وارد کند. پس این مفهوم نه تنها شامل قتل مستقیم دیگری می شود، بلکه مواردی را نیز شامل می شود که متهم سعی می کند شرایطی را ایجاد کند که معمولاً منجر به مرگ شخص می شود.
تخریب
تخریب اگرچه در نهایت منجر به مرگ قربانی می شود، اما رفتاری است که شرایطی مانند محرومیت از دسترسی به غذا و دارو را بر فرد تحمیل می کند.
برده داری
کلمه برده مفهومی سنتی را در ذهن ما تداعی می کند. مفهومی که در آن مجرم با قربانی به عنوان یک کالا رفتار می کند. اما آنچه در پی می آید جنایت علیه بشریت است. این مفهومی متفاوت از شکل سنتی برده داری و تجارت برده است. معیارهای برده داری امروزه شامل کنترل و مالکیت، محدودیت یا کنترل آزادی عمل فرد، آزادی انتخاب یا آزادی حرکت و جمع آوری درآمد حاصل از این مسائل برای مرتکب می شود. اینها اغلب از طریق تهدید یا استفاده از زور یا سایر اشکال اجبار، مانند ترس از خشونت، فریب یا نقض قدرت، سوء استفاده از قدرت، آسیب پذیری قربانی، دستگیری یا اسارت، آزار روانی یا شرایط اجتماعی-اقتصادی انجام می شود.
به عنوان مثال، در دادگاه یوگسلاوی، در پرونده کنارک، عاملان دو زن جوان اسیر را ماه ها در خانه های متروکه نگه داشتند و کنترل کامل زندگی آنها را در دست گرفتند و از جمله به آنها تجاوز مکرر کردند.
کار اجباری
کار اجباری اغلب در معرض برده داری است، اما می توان آن را به طور جداگانه جرم نیز در نظر گرفت. در دوران نازی ها و جنگ جهانی دوم، حدود هشت میلیون کارگر مجبور به کار در رایش آلمان و سرزمین های اشغالی شدند.
قاچاق انسان
از ابتدای دهه 1990، پس از انحلال پیمان ورشو، تجارت زنان در اروپا تحت عنوان برده داری سفید انجام می شد و باندهای بزرگ به این تجارت پرسود پرداختند. قاچاق انسان، به ویژه زنان و کودکان، نوعی برده داری است که با زنان و کودکان به عنوان کالا رفتار می کند و هر کدام بهایی معینی را به عنوان منبع لذت دارند.
اخراج یا انتقال اجباری جمعیت
انتقال یا اخراج اجباری مجموعه اقداماتی است که باعث می شود افراد بدون دلیل قابل توجیه بین المللی منطقه ای را که قانوناً در آن حضور دارند ترک کنند. انتقال افراد از سرزمینی به سرزمین دیگر رفتاری است که در این جرم رخ می دهد.
تفاوت بین اخراج و جابجایی اجباری فقط در معیار «مرز» است. اخراج به معنای انتقال از کشوری به کشور دیگر و عبور از مرزهای بین المللی است. در مقابل، انتقال اجباری به معنای انتقال از یک نقطه به نقطه دیگر در یک قلمرو خاص است. در هر صورت، انتقال یا اخراج افراد باید طبق قوانین بین المللی غیرقانونی شناخته شود. به همین دلیل اخراج یا هر اقدام قهری دیگر برای حفظ امنیت ملی یا بهداشت عمومی جرم تعریف نمی شود.