
امروزه ایران به واسطه ناکارآمدی در حکمرانی دچار گسلهای عمیق و گسستهای متعدد اجتماعی و تشکیل دو قطبیهای گوناگونی چون سنتگرایان – مدرنگرایان ؛ ملیگرایان – مذهبیون ؛ اسلامگرایان - غربگرایان ؛ اصلاح طلبان – اصولگرایان ؛ انقلابیون – براندازان ؛ شیعیان – سنیها ؛ خودیها – غیرخودیها ؛ باحجابها – بیحجابها ؛ فارسها - اقوامدیگر ؛ حاشیهنشینها – مرکزنشینها و فقرا - ثروتمندان شده است که سقوط اقتصادی و بیثباتی زیست محیطی کشور را میتوان از جمله عواقب این تضادهای شدید درونی جامعه دانست.
گریز از دوقطبی شدن یک جامعه به منزله یکسان اندیشی و یا نبود تضاد در نظرات نمیباشد و معیار تشخیص آن را باید در وجود تنفر و خشم روزافزون مردم علیه مردم دانست.
سوال اساسی آن است که با وجود همه موانع و واقعیات بر روی زمین کشور، چگونه میتوان به طور عملی بر این گسلهای عمیق و گسستهای متعدد اجتماعی فائق آمد؟
در پاسخ مجمل به این پرسش، تقویت ساختاری هویت مشترک و ملی را باید جدیترین راهبرد غلبه بر گسلها و گسستهای اجتماعی و در نتیجه غلبه بر دیگر ناکارآمدیها در عرصه اقتصادی و زیست محیطی کشور دانست. کار بزرگی که صفویان برای اتحاد و انسجام ایران بعد از حدود نه قرن تشتت و تفرقه در کشور انجام دادند.
حال این سوال پیش میآید که چگونه باید بطور ساختاری هویت مشترک و ملی را تقویت نمود؟
در پاسخ مختصر به این پرسش نیز باید گفت آنچه میتواند موجب تقویت هویت مشترک و ملی جامعه ایران شود، تقویت ساختاری مشارکت همگانی در عرصههای مختلف اجتماعی میباشد چرا که بدون تمایل هر یک از طرفهای مناقشات و دو قطبیهای مذکور به گفتگو، تعامل و در نهایت همکاری و مشارکت حول ارزشهای مشترک و هویت ساز، امکان غلبه بر چالشهای مشترک و جمعی نخواهد بود.
سوال جدی بعدی آن است که تحت چه شرایطی میتوان به طور ساختاری مشارکت همگانی برای غلبه بر چالشهای اجتماعی را تقویت و افزایش داد؟
در پاسخ خلاصه به این پرسش نیز باید گفت، افزایش ساختاری اعتماد اجتماعی و به خصوص اعتماد مردم به حکمرانان را باید مهمترین پیش نیاز و اقدام برای افزایش میل و رغبت جامعه به پذیرش و مشارکت با یکدیگر دانست.
اما سوال مهم دیگر آن است که چگونه میتوان بطور ساختاری و در عمل اعتماد اجتماعی و به طور خاص اعتماد مردم به حاکمرانان را افزایش داد؟
در پاسخ خلاصه به این پرسش نیز، تقویت و افزایش ساختاری خرد جمعی برای شناخت و حل مسائل حل نشده و بر زمین مانده و افزایش کارآمدی در مدیریت توسعه کشور را باید پیش نیاز لازم برای غلبه بر چالش فراگیر بیاعتمادی در جامعه دانست.
اما چه اتفاق و یا تحولی میتواند موجب افزایش ساختاری خرد جمعی برای شناخت و حل عملی مسائل توسعه ایران و از جمله کاهش بیاعتمادی مردم به حکمرانان و به یکدیگر شود؟
در پاسخ کوتاه به این پرسش هم باید گفت تشکیل «مجمع علمی توسعه خواهان ایران» و توافق و اجماع آنها بر سر یک نظریه کارآمد و الگوی کاربردی توسعه ملی را باید اولین گام اساسی برای رسیدن به هم صدایی و خرد جمعی برای شناخت و حل مسائل توسعه ایران دانست.
سوال نهایی آن که چگونه با وجود موانع متعدد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و با وجود بحرانهای متعدد موجود در کشور، امکان تحقق عملی زنجیرهای از اتفاقات فوق برای غلبه بر گسلها و زخمهای عمیق اجتماعی وجود دارد؟
پاسخ مفصل و مبسوط به پرسشهای بنیادین فوق و چیستی و چگونگی تشکیل «مجمع علمی توسعه خواهان ایران» را میتوان در کتاب تازه انتشار یافته «پازل توسعه ایران» جستجو و پیگیری نمود.