ویرگول
ورودثبت نام
حقایق تاریخی
حقایق تاریخیحقایق تاریخی ایی که باید بدانید
حقایق تاریخی
حقایق تاریخی
خواندن ۴ دقیقه·۱ ماه پیش

اسطوره اوزیریس و عزاداران زن در مصر باستان

حتماً توی فیلم‌ها دیدید که مصریان باستان مُرده‌های خودشون رو سوار بر یک قایق و با تشریفات از رود نیل عبور می‌دادند تا به «جهان غرب» یا همون جهان مردگان ببرند... اما احتمالاً از آیین‌های عجیب پشت این سفر و ارتباطش با خدایان باستانی خبر ندارید! پس پیشنهاد می‌کنم تا انتهای این ویدیو همراه من باشید تا پرده از رازهای سوگواری مصریان باستان برداریم.

در اساطیر مصر باستان، اوزیریس ایزد مرگ توسط برادرش سِتْ کشته و بدنش تِکه‌تِکه و در سراسر مصر پراکنده شد. ایزیس برای همسر کشته‌شده‌اش، اوزیریس، به شدت عزاداری کرد و سپس به کمک آنوبیس، تکه‌های بدن او را از سراسر مصر جمع کرد و با پیچیدن آن‌ها در پارچه، اولین مومیایی را ساخت و به او حیات دوباره بخشید.

این اسطوره پیرامون دو ایزَدِ اوزیریس و سِت که برادر بودند و دو خواهرشان ایزیس و نِفتیس است که همگی فرزدانِ گَب و نوت بودند.

نوت ایزدبانوی آسمان و گتسره یِ آسمان بود که در آرامگاه رامْسِسِ ششم به صورت زنی برهنه و با قامتی قوسی شکل که بر روی بدنش ستارگانی نقش بسته، نشان داده شده است.

گَب ایزدِ زمین و برادر و همسر نوت بود که در برخی از شِمایِل‌نگاری‌ها با غازی بر فراز سرش به تصویر کشیده می‌شد.

ایزیس خواهر و همسر اوزیریس، ایزدِ جهان پس از مرگ و رستاخیز شدنِ مُردِگان بود و نِفتیس نیز خواهر و همسر سِت، ایزدِ بیابان و توفان بود.

پش از کُشته شدنِ اوزیریس بدست برادرش سِت، نِفتیس که از کارهای همسر و بردار خویش، سِت ناخشنود بود به همراهی خواهرش، ایزیس به شکل پرنده کورکور درآمدند و در آسمان مصر پرواز کردند تا تکه های بدن اوزیریس را جمع آوری کنند.

با اینکه نِفتیس همسر سِت بود، اما با کارهای پَلیدِ شوهرش موافق نبود. وقتی سِت، اوزیریس را کُشت و بدنش را تکه‌تکه کرد، نِفتیس شوهرش را رها کرد و به خواهرش ایزیس پیوست تا قطعات بدن اوزیریس را پیدا کنند. آن دو به شکل پرنده ایی به نام کورکور درآمدند و در آسمان مصر پرواز کردند.

نفتیس و ایزیس با هم بر بالین جسد ازیریس زاری کردند. به همین دلیل، در آیین سوگواری مصر باستان، نِفتیس و ایزیس به عنوان دو ایزدبانویِ محافظ مردگان شناخته می‌شوند که روی تابوت‌ها تصویر می‌شدند تا از روح درگذشته محافظت کنند.

آیین و مراسم سوگواری نیز بر اساس این اسطوره شکل گرفته بود. دو زن به عنوان عزاداران اصلی، نقش دو ایزدبانو، یعنی ایزیس و نِفتیس را بازی می‌کردند که در اساطیر برای برادر خود ازیریس عزاداری کرده و او را به زندگی بازگرداندند.

یکی از این دو زن در بالای سر و دیگری در پایین پایِ مُتِوَفا می ایستادند و، گروهی از زنان مُزد بگیر نیز در آیین سوگواری به همراه خانواده مُتِوَفا شرکت داشتند.

معمولا مراسم سوگواری در مدت ۷۰ روزی بود که جسد باید مومیایی می شد ولی در روز خکسپاری به اوج خود می رسید. مراسم همراه حرکات نمادین این زنان همچون پاشیدن خاک و گِل بر سر، شیون و زاری و کندن موهای سرشان بود.

در روز خاکسپاری، کاروانِ تشییع شامل قایق‌هایی بود که از رود نیل به سمت ساحل غربی یا جهان غرب، جایگاه ابدی مردگان، عبور می‌کردند. زنان عزادار در تمام طول مسیر فریاد می‌زدند و گریه می‌کردند تا سرانجام به مقابل مقبره برسند؛ جایی که کاهِنْ، آیینِ «گشودن دهان» را اجرا می‌کرد تا متوفی بتواند دوباره در جهان دیگر نفس بکشد، بنوشد و صحبت کند.

در مصر باستان عزاداری تنها یک واکنش احساسی به از دست دادنِ عزیزان نبود بلکه یک آیینِ بسیار پراهمیت و بر اساس اسطوره ها و باورهای مذهبی بود. مصریان باستان اعتقاد داشتند که شیون و زاری به بیدار شدن روح و بازگشت حس‌های متوفی کمک می‌کند.

طبق باور آنها روح انسان از اجزای مختلفی تشکیل شده بود که «با» و «کا» دو مورد از مهم‌ترین آن‌ها بودند.

نشانه یِ هیروگلیف «با» به صورت پرنده ای با سَرِ انسان نشان داده می شد که معمولاً بدن آن شبیه به یک شاهین یا بازِ شکاری طراحی می‌شده است. همچنین گاهی با دست‌های انسانی نیز ترسیم می شد که در حال دعا کردن یا بال زدن روی جسد مومیایی است.

«با» بخش منحصربه‌فردی بود که فرد را از دیگران متمایز می‌کرد. آزاد بود تا مقبره را ترک کند، به دنیای زندگان برود یا میان خدایان سفر کند، اما شب‌ها باید به مومیایی برمی‌گشت.

نشانه یِ هیروگلیف «کا» به صورت دو دست برافراشته به سمت بالا و به نشانه محافظت و نیایِش ترسیم می شد.در حالی که «با» شخصیت و هویت فرد بود، «کا» نیروی حیات و همزاد معنوی فرد بود، انرژی که تفاوت بین یک فرد زنده و یک فرد مُرده را رقم می‌زد و باید در مقبره باقی می ماند چرا که برای بقا به هدایا، نذورات غذایی و نوشیدنی نیاز داشت.

اما در پایان ارتباط آنوبیس در این اسطوره چه بود و چه ارتباطی بین ایزیس و او وجود داشت؟

طبق برخی روایت‌های اساطیری، نِفتیس که فرزندی از سِت نداشت، خود را به شکل خواهرش، ایزیس درآورد و با اوزیریس هَمبِستَر شد. نتیجه این رابطه پنهانی، تولد آنوبیس، خدای مومیایی با سر شُغال بود. نِفتیس از ترس خَشمِ سِت، نوزاد را رها کرد، اما ایزیس بزرگ‌واری نشان داد، بچه را بزرگ کرد و آنوبیس بعدها مومیایی‌کننده اوزیریس شد.

مصر باستانتاریخاساطیر
۰
۰
حقایق تاریخی
حقایق تاریخی
حقایق تاریخی ایی که باید بدانید
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید