رهبر انقلاب اسلامی هرسال متناسب باسیاستهای کلی موجود در جامعه شعار سال را در جهت رسیدن کشور به نقطه مطلوب برمیگزینند. ایشان همچنین وظیفه از پیش روبر داشتن چالشها و موانع موجود در مسیر رسیدن به اهداف کلی جامعه را بر عهدهی مسئولان و بدنهی تحصیلکرده جامعه قرار دادهاند؛ تا مسئولان با استفاده از امکانات کشور و نیروی جوان، راهکارهای عملی را جهت غلبه بر مشکلات پیش رو ارائه کرده و رفاه عمومی جامعه را افزایش دهند. اما متأسفانه پس از گذشت چندین دهه از انقلاب ما هنوز نسبت به کشورهای توسعهیافته باوجود برخورداری از امکاناتی همچون: منابع طبیعی، نیروی انسانی متخصص، تمدن و فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی به نقطه پیشرفت کشورهای توسعهیافته دست نیافتهایم.

✔در جامعهی کنونی ما به لحاظ اقتصادی با مشکلات زیادی همچون: تورم، عدمحمایت مناسب از تولید، نقدینگی سرگردان، نبود امنیت شغلی و تحریمهای کمرشکن دستوپنجه نرم میکند. همانطورکه میدانیم این روزها سلامتمان نیز با شیوع ویروس کرونا به خطر افتاده است و این اتفاق با توجه به نظام جهانی موجود، بیشازپیش ساختار اقتصادی کشورمان را سست ترخواهدکرد؛ بهگونهای که اگر وضع به همین منوال پیش رود مطمئناً سال سختی را پشت سر خواهیم گذاشت؛ اما در این میان باید به دنبال راهحل اساسی باشیم تا میزان اثرگذاری این مشکلات در زندگیمان کمتر احساس شود. با توجه به گذشت بیش از یک دهه از نامگذاری شعارهای سال در جهت رفع مشکلات اقتصادی، دولتهایی که بر سرکار آمدهاند نتوانستهاند آنچنانکه بایدوشاید در جهت رفع مشکلات اقتصادی بهزعم وظیفهی خود در راستای تحقق شعار سال گامهای مؤثری بردارند.
✅شاید بتوان گفت که علت دست نیافتن به اهداف اقتصادی کشور، عدمتغییر در نوع مواجهشدن با مشکلات است چراکه دولتهای بسیاری با ساختارهای متفاوتی سِمَت اجرایی کشور را به دست گرفتهاند اما نتوانستهاند معضل اقتصادمان را به نحو احسن برطرف کنند. کما اینکه اگر اندکی تغییر، طبق این سنت الهی (ان الله لایغیرمابقوما حتی یغییرمابانفسهم) در دستور کار قرار میدادند وضعیت مطلوبتری را شاهد بودیم.
✔ اگر نگاهی به تاریخ گذشتهمان بی اندازیم متوجه میشویم که تنها راه نجات برای انسانها تغییر در وجود خودشان است. در زمان حکومت امیرالمؤمنین (ع) که بعد از ۲۵ سال سکوت آن حضرت در جهت حفظ اتحاد جامعه اسلامی اتفاق افتاد، مردم که دیگر از شرایط بیعدالتیها و تبعیض در همه جوانب حکومتی خلیفه سوم (عثمان) به ستوه آمده بودند به نزد آن امام معصوم رجوع کردند و یکصدا خواستار حکومت ایشان شدند. در این شرایط مردم جامعه اسلامی این خلأ را حس کردند که آگاهی لازم را در جهت نصب حاکم منصف ندارند و هنوز به آن پختگی لازم نرسیدهاند که خودشان بتوانند ولی بعد از پیغمبر را انتخاب کنند. ازاینرو پیامبر اکرم (ص) با توجه به شناخت کامل جامعهی آن روز ولی بعد از خود را تعیین و مردم را سفارش به عمل به دستور الهی میکند. حال اگر کمی دقت کنیم متوجه خواهیم شد که تنها راه برای رسیدن به جهش تولید اصلاح در سه اصل ابتدائی همچون نوع نگرش، آموزش و کردار خودمان است. این سه اصل ابتدائی ناظر بر این نکته است که برای دولت نقش کمرنگتری قائل باشیم و بهنوعی آتش به اختیار عمل کنیم و بقول رهبر انقلاب منتظر فراهم شدن کامل شرایط مساعد جهت روبهرو شدن با مشکلات نمانیم.
✅اصل اول: دیدگاه و نگرشمان را تغییر دهیم. بسیاری از خانوادهها هنوز فکرمیکنند که میتوانند با مشکلات اقتصادی امروزه، همانند روزگاران گذشته برخورد کنند. اکثر خانوادهها فرزندان خود را تشویق به اینکه خوب درس بخوانند، خوب نمره بگیرند سپس وارد دانشگاه شوند تا شغل و درآمد مناسبی اختیار کنند سوق میدهند. البته این شرط لازم است اما کافی نیست. چراکه از سال 1971 آمریکا پشتوانه پولی خود را که طلا بود بهطورکلی برداشت فقط یک کاغذ بیارزش را به چاپ رساند و این امر تمام اقتصاد جهان را تحت تأثیر قرارداد. باید گفت که هرچقدر هم با شرایط و قالب سنتی با مشکلات اقتصادی روبرو بشویم به دلیل اینکه تنها یک کاغذ بیارزش در حال چاپ شدن است و بد تراز آن اینکه بانکها در تسریع و کمک به این امر با خلق پول جلودار هستند دیگر نمیتوان نتایج قبلی را به دست آورد اگر هم قرار بر اصلاح این قوانین باشد مدتزمان زیادی طول خواهد کشید. تبعات حاصل از چاپ پول، تورم بیسابقه است که اقتصاد کشورهایی همچون ونزوئلا را بهطور کل به نابودی کشانده است. درکل باید گفت که در موضوعات علوم انسانی نباید مانند علوم تجربی و ریاضیات که همیشه با یک قالب ثابت به یک نتیجه همیشگی میرسند، برخورد کنند. بلکه برای رسیدن به اهداف از قالبهای گوناگونی باید استفاده کرد. برای مثال در طی دو دهه قبل تنها راه ارتباط از راه دور تماس تلفنی بود اما حالا باوجود همان تماس تلفنی راههای ارتباطی دیگری نیز به وجود آمده است. اکثرمان گمان میکنیم که با پسانداز کردن و ایجاد سپردههای بانکی میتوانیم با شرایط بحران اقتصادی کنار بیاییم اما غافل از اینکه همین پسانداز کردن چه ضربه مهلکی را متوجه خودمان میکند. همانطور که در اسلام بیانشده است که مازاد پول خود را در جامعه به گردش درآورید تا هم خود از منافع آن برخوردار باشید وهم جامعهای که در آن زندگی میکنید. اما منظور از به گردش درآوردن چیست؟ با ورود مستقیم پول در بخشهای تولیدی، بسیاری از این مشکلات اقتصادی برطرف میشود. به همین دلیل است که رهبر انقلاب بر توسعهی واحدهای تولیدی تأکیددارند. زیرا از راکد ماندن پول جلوگیری کرده و به پویایی جامعه میافزاید.
اما قبل از بکار گرفتن این سرمایه میبایست دانش خودمان را در این زمینه به طرق نظری و تجربی تکمیل کنیم. به همین مناسبت این مقوله را در اصل دوم پیگیری میکنیم.
✅اصل دوم: آموزشهای کاربردی زندگیمان را تکمیل کنیم. خداوند نیز در راستای بیان اهمیت دانش میفرماید: (قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لایعلمون) آیا کسانی که میدانند باکسانی که نمیدانند برابرند؟
سازمان یونسکو طی تقسیمبندی، سواد را به شش دسته تقسیم کرده است که یکی از آنها شامل سواد مالی است. متأسفانه اکثریت افرادی که متولد میشوند هیچگونه آموزشی از دوران کودکی تا دانشجوئی و بعدازآن نیز در مسائل مالی دریافت نمیکنند. این امر موجب اشتباهات زیادی در طول زندگی خواهد شد که علاوه بر هزینههای جانی، هزینه مالی برای خودمان و کشورمان خواهد داشت. بهگونهای که به دلیل نداشتن این دانش، از اکثریت بدنه تحصیلکرده جامعه، از میزان سرمایهگذاری در بخشهای تولیدی، کاسته خواهد شد و این امر موجب سیال شدن نقدینگی کشور و درنتیجه افزایش تورم خواهد بود.
و درنهایت اگر خواهان جهش تولید و بهبود وضعیت اقتصادی کشورمان هستیم، باید با تغییر در رفتارهای غلط اقتصادیمان همچون: سپردهگذاری نزد بانکها که عامل خلق پول بیشتر شده و بهتبع آن تورم بیشتری را به جامعه تحمیل میکند، با افزایش آگاهی خود و خانوادهمان و تغییر در نوع دیدگاههایمان سعی بر این داشته باشیم که نقدینگی موجود در کشور را به سمت تولید روانه کرده تا چرخه اقتصادی بین مردم بهدرستی به وجود بیاید؛ که این امر تنها در وهلهی اول ناظر به خودمان است؛ و اگر در همین راستا مسئولین نیز اصلاحات بنیادی در عرصه قانونگذاری و عمل به آن انجام دهند مطمئناً شرایط مطلوبتری را شاهد خواهیم بود. و اگر در همین زمینه آموزشهای لازم به جهت سوادمالی برای دانشجویان در محیط دانشگاه، محیا گردد و همچنین آگاهی بخشی برای مردم، توسط سازمانهای غیرانتفاعی و تشکّلهای حاضر در جامعه به وجود آید و این سازمانها به تحلیل نقاط قوت و ضعف کسبوکارهای راکد در کشور بپردازند، تغییرات اساسی در جهش تولید که تنها راهحل مشکلات اقتصادی کشور است را شاهد خواهیم بود.