نکته ای که همیشه به ما میگفتند این بود که انسان بودن فقط مزایا دارد. ما میتوانیم حرف بزنیم و فکرکنیم و تصمیم بگیریم. پس بهتر و برتر و شاهکار خلقتیم. ولی طببیعت علاقه به نابود کردن خودش دارد. ستاره ها به سوپرنوا میرسند و از بین میروند گیاهان و موجودات حتی اگر دخالت انسان نباشد به خاطر شرایط جوی منقرض میشوند، و در فرایند فرگشت، تنها منطقیست که برای انسان هم رخ دهد. انسان نسبت به میمون ها و پرنده ها و ماهی ها، پیشرفته تر است. درست. ولی میشود همین چیزهای فطری که ما را انسان تر و کامل تر میکند، بساط نابودی ما را فراهم کند؟
جدیدا الگویی به چشمم خورده: ترس فلسفی و ترسناکی که از درون می اید. نه مثل ترس از موجودات ناشناخته یا موقعیت های اشنا. بلکه موقعیت هایی که به جز حس اشنایی دوری، چیزی از ان ها نمیدانیم. موقعیت هایی که انگار با چیزی در روحمان ارتباط برقرار میکنند و ما میترسیم، شاید از ندانستن یا شاید از دانستن زیاد.
این ترس را بار اول با کتاب فرانکنشتاین تجربه کردم. وقتی مری شلی به زیبایی در قالب کلمات، ترس و اندوه و پشیمانی را تصویر کرده بود. پشیمانی بر تمام حس ها غالب بود و هنوز هم وقتی به صحنه ی بعد از خلق فرانکنشتاین فکر میکنم، انگار زیر پتوی خیس سنگینی دفن میشوم و راه نفس کشیدنی ندارم.
سال ها بعد سریال اینه ی سیاه را دیدم. قسمت اول جالب بود. قسمت دوم متفاوت بود. و دیدم و دیدم تا به قسمت هایی مثل کریسمس سفید رسیدم. (هشدار لو رفتن) احساس این که دستگاهی وجود داشته باشد که بتواند تنهایی انسان را چند برابر کند، ترسناک ترین مفهومی بود که میشناختم. انگار انسان در اینده اینقدر پیشرفت میکند که به این اگاهی میرسد که بدترین تنبیه، تنها ماندن با خود و افکار و پشیمانی های خود است. پشیمانی؟ تو این جا چه کار میکنی؟ :)
باز هم اینه ی سیاه. قسمت یواس اس کالیستر. (هشدار لو رفتن) فکرش را بکنید به خاطر یک اشتباه جزئی، در روزی که ان را به خاطر نمی اورید، تا اخر عمر تنبیه شوید! شبیه قوانین طبیعت است، ولی طبیعت رحم و احساس ندارد. اگر به دست یک انسان بود چه؟ اگر کسی که میشناسید به خاطر یک خطای کوچک شما را تا اخر عمر از زندگیتان جدا کند و برایتان حقیقتی نو بسازد، ان گاه به همه ی کارهای خوبی که در حقش کردید فکرمیکنید و خشمگینید که این اتفاق برای شما افتاده، یا قدرت مطلق ان شخص را میپذیرید و با منطق غیر منطقی پیش میروید که ان اشتباه کوچک را نباید مرتکب میشدید؟ ایا ادمیزاد نسبت به خودش تحت سلطه است؟ ایا وقتی میدانیم پشیمانی غیر منطقیست (این اشتباه نشد، یک اشتباه دیگر کار دستمان میداد!) باز هم پشیمانیم؟ و ایا این پشیمانی از این می اید که ته ته دلمان، به دنبال راه نجاتی هستیم و انقدر خوشبینی احمقانه داریم که حساب خودمان را از همه جدا میکنیم، و برای خود سرنوشتی فرای واقعیت دیگران تصور میکنیم؟ و این که حد قدرتی که انسان باید داشته باشد و بشریت را نابود نکند چه حد است؟ شاید هم بشریت همیشه محکوم به نابودی بوده. ایا این به این معنی نیست که هرگز نباید وجود میداشتیم؟ فکرش را که میکنم طبیعت با هر زبانی میگوید که ما تافته ی جدا بافته و مهمان ناخوانده هستیم. میخواهم بگویم که شاید این احساسات خام و ناپخته، و این تصمیمات عجولانه و شکست در شناخت خود و دیگر مسائل، همه به خاطر این بوده که ما اشتباهی در خلقتیم؟ شاید در روند فرگشت ما جایی که نباید توقف کردیم، شاید نسل بعدی فرگشت موجوداتی کامل از هر لحاظ بودند، در مدینه های فاضله زندگی میکردند و تمام این مدت، در کتاب و رسانه، سعی در به تصویر کشاندن این انسان ها بودیم. شاید روحمان متعلق به همین انسان هاست و ما در قالب هایی کمتر از حدمان گیر افتاده ایم، به همین خاطر گیجیم و نمیتوانیم خود را پیدا کنیم. به همین خاطر خوبی مطلق در ذهنمان نمیگنجد، و به همین خاطر روابطمان با خودمان و دیگران محکوم به شکست است.
