
مدلهای بسیار زیادی برای بررسی و ارزیابی چابکی ارائه شدهاند، که به قول ریاضی دان معروف جرج باکس، همه آنها غلط هستند، اما بعضی از آنها می توانند مفید باشند. در این نوشته به مدل «بررسی سلامتی جوخه (Squad Health Check)» پرداختهام. مدلی که هنریک کنیبرگ آن را در وبلاگ اسپاتیفای توضیح داده است.
اصلا، مدلهای ارزیابی به چه دردی می خوردند؟
با بررسی مدل های مختلف ارزیابی چابکی، متوجه خواهید شد که در هر مدل به ارزش ها و اصول چابکی به میزان متفاوتی توجه شده و هر کدام با توجه به زمینه ای که داشتهاند، ارزیابی مورد نظر خود را طراحی و آن را به مدل بلوغ چابکی تعبیر کردهاند، اما چیزی که اهمیت دارد این است که متوجه شویم آیا مسیر چابکی را درست میرویم یا نه؟
خیلی از اوقات، فهمیدن این که آیا مسیر را درست میرویم یا نه، با نشانه هایی ساده قابل شناسایی است. برای مثال، آیا مشتری و یا کاربران راضی هستند؟ یا شباهتی با ارزش های چابکی داریم یا نه؟ اگر خیلی ساده جوابمان به این سوال ها منفی باشد، شاید منطق چابکی در سازمان و تیم درست درک نشده باشد و آن موقع این مدل ها نمی توانند به ما کمک کنند. اما اگر مقداری از راه را رفته باشیم و بخواهیم بدانیم که در ادامه راه باید روی چه چیزهایی بیشتر تمرکز کنیم، این مدل میتواند کمک خوبی باشد.
اول از همه، «جوخه» ابتدایی ترین واحد توسعه است، که شباهت زیادی به تیم اسکرام دارد. جوخهها معمولا یک هدف بلند مدت، مانند توسعه سرچ موزیک در اسپاتیفای (محصول اصلی) دارد.
دوم، مدل های ارزیابی همگی بیشتر شبیه یک بازی و برپایه آزمون و خطا هستند. به همین خاطر، کاری که اسپاتیفای در این مدل کرده است، ایجاد یک رویکرد سیستمی ساده، با بصریسازی اطلاعات قابل جمعآوری است. اطلاعاتی که بر پایه خودارزیابی و صداقت افراد در تیم است. پس این مدل، تنها در شرایطی که امنیت روانی و اعتماد در تیم و سازمان وجود داشته باشد، جواب خواهد داد.
1- تیم یا همان جوخه: این مدل به تیم ها کمک می کند، که بفهمند به چه موضوعاتی باید بیشتر دقت کنند و شاید کمک کند در بعضی از موضوعات زاویه دید بهتری پیدا کنند.
2- افرادی که تیمها را پشتیبانی میکنند: مدیران، مربیان و مشاورانی که بیرون از تیم هستند هم می توانند از این بررسی اطلاعات کلی خوبیی بدست بیاورند.
متغیرهای متعددی را در این مدل میتوان بررسی کرد اما بر طبق مدل «بررسی سلامتی جوخه» مواردی که در شکل پایین آمدهاند، مورد بررسی قرار میگیرند. شکل پایین خروجی بررسی سلامتی یک تیم پنج نفره است. در ادامه اطلاعاتی که این شکل به ما میدهد را توضیح میدهم و سپس به نحوه جمع آوری اطلاعات میپردازم.

رنگ سبز: به این معنی است که تیم از حوزه مربوطه راضی است و مشکلی وجود ندارد، منتهی رنگ سبز بیانگر عالی بودن نیست. مثلا در حوزه Learning، «یعنی ما دائما در حال یادگیری چیزهای جالب هستیم.»
رنگ قرمر: یعنی گند زدیم و باید براش جدی فکر بکنیم :D مثلا در حوزه Health of Codbase، «یعنی کد ما مجموعه ای از کود و بدهی فنی است که از کنترل خارج شده.»
رنگ زرد: نشان می دهد در این حوزه، مشکلات جدی داریم، ولی فاجعه نیستند. مثلا در حوزه Mission، «یعنی ماموریت تیم تقریبا مشخص است، ولی واضح نیست یا تیم آن را کاملا به عنوان ماموریت خود قبول ندارد.»
فلش ها نشان می دهند که در حوزه مربوطه چه روند (Trend) یا وضعیتی داریم، یعنی:
فلش به سمت بالا، در حال بهتر شدن اوضاع، بدون فلش، بدون تغییر و فلش به سمت پایین بدتر شدن اوضاع را نشان میدهد.
1- سبز و قرمز هر حوزه (شاخص سلامتی) را در کارت هایی چاپ کنید. (طراحی آن را نیز قبلا اسپاتیفای انجام داده است. لینک دسترسی به کارت ها را در پانوشت بیابید.)
2- یک کارگاه برگزار کنید و اعضای تیم یا تیم ها را دعوت کنید. بهتر است یکی از جلسات بازاندیشی (Retrospective) را به این کار اختصاص دهید (به طور معمول، دو ساعت زمان نیاز دارد).
3- رنگ سبز و قرمز هر حوزه را توضیح دهید.
4- از اعضا بخواهید درباره حوزه های مختلف با یکدیگر گفتگو کنند.
5- از اعضا بخواهید درباره روند هر حوزه نیز به توافق برسند.
6- جدولی مانند شکل زیر بکشید و تعداد آرا در هر رنگ را علامت بزنید و روند را نیز که تیم روی آن توافق دارد، ثبت کنید.

7- اطلاعات را بصری کنید، مانند خروجی که در شکل قبلی آمده بود.
حالا می توانیم نگاهی جامع تر به سلامتی تیم(های) خود داشته باشیم و فکری برای بهبود اوضاع کنیم.
پی نوشت:
این نوشته برای اجرای ارزیابی کافی نیست و از تسلط به ارزشها و اصول چابکی و تجربه کافی که بگذریم، شما باید موارد زیر را قبل از اجرا بخوانید.
اگر قبلا ارزیابی انجام ندادید و هر گونه سوالی دارید، خوشحال میشم بتوانم کمک کنم.