این بخش آخرین بخش از اقدامات لازم برای داشتن رفتاری حرفهای در روز مصاحبه شغلی است و مربوط میشود به تعدادی از بایدها مثل وقتشناسی، شنونده خوبی بودن،داشتن زبان بدن مناسب و رعایت پروتکلهایی مثل اطلاع به شرکت در صورت عدم امکان حضور یا تاخیر داشتن در مصاحبه.
اولین و مهمترین فاکتور در ارزیابی شما به عنوان شخصی که به مصاحبه کاری میرود، سر وقت رسیدن است. این مسئله نشاندهنده مهم بودن فرصت کاری و وقت دیگران برای شماست. برای این منظور، از قبل راههای دسترسی و وسایل نقلیه را برای دستیابی به محل ملاقات مشخص کنید.
این کار امروزه بسیار راحتتر شده است، حتی برای مواقعی که به دلیلی نتوانید از مترو، اتوبوس، تاکسی استفاده کنید، باز هم اپلیکیشنهای حمل و نقل درون شهری مثل اسنپ و تپسی در دسترس هستند. در مورد اسنپ میتوانید از 24 ساعت قبل هم نسبت به رزرو اتومبیل برای خود اقدام کنید.

اگر ماشین شخصی دارید و دوست دارید که با وسیله شخصیتان به محل مصاحبه برسید، از قبل چک کنید که آن منطقه در محدوده طرح ترافیک قرار نداشته باشد و یا نسبت به شارژ کردن طرحتان اقدام کنید. اگر قرار است با عضوی از خانواده یا دوستی به آن محل بروید باز هم این مسئله صدق میکند. البته در این حال، لازم است بتوانید روی خوشقولی آن فرد هم حساب باز کنید!
مهارت خوب گوش دادن
بعد از خوشقولی و سر وقت حاضر شدن، یکی از آسانترین راهها برای اینکه در جلسه مصاحبه توجه مصاحبهگر را جلب کنید، مهارت شما در گوش دادن است. با حوصله نشستن، وسط حرف نپریدن، هنگام صحبت کردن سیر منطقی را دنبال کردن و پرداختن به اصل موضوعی که از شما سوال شده است همگی تاثیر مثبتی بر شرکت دارد.
ارزیابی فردیِ حضوری بیشتر به این دلیل انجام میشود تا جدیت و مهارتهای نرم شما را برای عهده گرفتن مسئولیت بسنجند. یادتان باشد که شنیدن و گوش دادن بسیار با هم فرق دارند.
شنیدن عملی است که در هر حالت به صورت غیر ارادی هم اتفاق میافتد. اما گوش دادن فعالیتی عامدانه است و شما با قصد و نیت شخصی به کسی یا چیزی گوش میدهید تا بفهمید او چه میگوید و چطور باید جواب بدهید. در ضمنِ گوش دادن، اطلاعات دریافتی را طبقهبندی کرده و تفسیر میکنید و جمله میسازید تا جواب بدهید.
رعایت نوبت و میزان زمان مشخص شده برای پاسخدهی به سوالات
اینکه آرامش داشته باشید و در نوبت خودتان و در محدوده زمانی منطقی به سوالاتی که از شما پرسیده میشود پاسخ بدهید، یکی از مهارتهای مورد توجه شرکتهاست. کنترل کردن هیجانات، بر افروخته نشدن از سوالات، سنجیده و با آرامش پاسخ دادن، شخصیت شما را به عنوان فردی منطقی و قابل اعتماد تصویر میکند.
رعایت زبان بدن مناسب
نحوه نشستن شما، نگاه به چشمان مخاطب، تکان دادن سر، قوز نکردن، گرفتن ژستی مناسب و قرار دادن دستها و پاها به شکلی مودبانه روی هم، صاف نگه داشتن گردن و البته استفاده به جا از حرکات دست و بدن برای برقراری ارتباط غیر کلامی، تنظیم تن صدا و لحنی که در صحبتهایتان استفاده میکنید، حتی لبخند زدن و خندیدن با صدای آرام، روی مصاحبهگر تاثیر مثبتی خواهد داشت. البته اگر در این بخش ضعفهایی دارید باید قبل از مصاحبه برطرف کنید.

افرادی هستند که حتی با وجود دانش تئوریک خیلی خوب، زبان بدن مناسبی ندارند، به شدت عرق میکنند و استرس در لرزیدن صدا یا دستشان مشهود است یا از تماس چشمی به شدت پرهیز میکنند. اگر شما هم این عادتها را دارید، تلاش کنید و با استفاده از تکنیکهای عزت نفس مناسب، مشورت با روانشناسان و مشاوران یا افرادی که از اعتماد به نفس خوبی برخوردار هستند آنها را با عادتهای قدرتمند جایگزین کنید.
از مزایای قانونی که به شما تعلق میگیرد اطلاع داشته و سوال کنید
برای این بخش میتوانید از جستجو در اینترنت تا مشاوره با کارشناسان تامین اجتماعی و مشاوره خصوصی استفاده کنید. همینطور منابعی مثل ایران تلنت، جاب ویژن، ایران سَلِری، کارین سو، برای دانستن میانگین حقوق در بین اشخاصی با حوزه و تجربه کاری شما مفید هستند.
یادتان باشد که اطلاع از حدود حقوق پرداختی جزو حقوق شماست و موضوعی نیست که آنرا به صحبتهای بعد از عقد قرارداد یا خوشبینی بیدلیل به کارفرما موکول کنید. تجربه شخصیای که در این زمینه داشتم این بود که به علت رودربایستی و رعایت احترام! و در اصل پایین بودن عزت نفس یاد گرفته بودم تا در این موارد روی حرف کارفرما حرفی نزنم.
نتیجه چه بود؟ بعد از مدتی که از آغاز کار میگذشت، بخصوص اگر همکاران دیگری هم در محل کار داشتم، متوجه میشدم دستمزد دریافتی من بسیار پایینتر از میزان رایج عرفی است و خشمگین بودم. همین یکی از اصلیترین علتهای رها کردن کار و جستجو بدنبال کار بعدی بود، درحالیکه لازم بود اول روی عزت نفسم کار کنم.

در ضمن مصاحبه قول الکی ندهید!
بعضی افراد در مصاحبه هنگامی که از آنها در مورد امکانپذیر بودن اضافه کاری یا اختصاص زمان در اوقات تعطیل میپرسند، بدون فکر بله میگویند. امکان دارد این درخواستهای کارفرما شکلهای دیگری هم داشته باشد، مثلا از شما در مورد امکان سفر داخلی یا خارجی بپرسند، یا اینکه آیا قصد ادامه تحصیل و مهاجرت دارید یا نه؟ میتوانید سفته و چک بدهید یا تنخواه شرکت را از جیب خودتان پرداخت کنید که بعدا به شما پس بدهند؟ و چیزهای مشابه دیگر.
لازم نیست که حتما در جلسه مصاحبه به سوالات یاد شده جواب بدهید. میتوانید فکر کنید و از مصاحبهکننده وقت بخواهید تا روی درخواستها تامل کنید. به هر حال، روی عزت نفستان کار کنید و مسئولیت یا کار بیش از طاقت به عهده نگیرید.
در این ارتباط هم تجربه شخصی کم نداشتهام! بخصوص وقتی کار ترجمه کتاب انجام میدادم، هیچ بحثی روی قیمت و زمان پیشنهادی ناشر نداشتم و در مقابل مجبور میشدم از تمام اوقات آزادم بزنم تا کار را در موعد تعیین شده برسانم. حتی با وجودی که ناشر پرسیده بود آیا فلان چهارچوب زمانی برای انجام کار برای شما کافی است؟ و من از ترس از دست ندادن موقعیت، زحمت دو برابر را به خودم میدادم.
یا کارفرمایی بود که در جلسه مصاحبه به من گفته آیا اشکالی ندارد تا زمان تامین کامپیوتر در شرکت، از لپ تاپ خودم استفاده کنم؟ و من این را پذیرفته بودم، بدون اینکه استهلاک وسیله شخصیام یا زحمت بردن و آوردن هر روزه آن را در نظر بگیرم و خودم را دچار مشکلات جسمی و خستگی نکنم.

اگر به هر دلیلی به مصاحبه نرسیدید حتما شرکت را مطلع کنید
اگرچه شما تمام تلاشتان را کردهاید تا با یک زمانبندی درست و آمادگی کامل روز موعد در مصاحبه حاضر شوید، اما به هر جهت هیچ برنامهریزیای قطعی و صددرصد نیست. ممکن است روز مصاحبه حال جسمی یا روحی مناسبی نداشته باشید، مثلا از شدت استرس نتوانید مصاحبه را مدیریت کنید. یا اینکه وسیلهای مثل گوشی موبایل یا کیفتان را گم کنید و حالتان گرفته باشد و یا هر دلیل مشابهی.
پس در این مواقع، بهترین راه که نشاندهنده درک بالای اجتماعی و احترام گذاشتن شما به وقت دیگران هم هست آنست که با شرکت تماس بگیرید و با ذکر اسم و نام خانوادگی اعلام کنید که به فلان دلیل امروز نمیتوانید در جلسه مصاحبه حاضر شوید و عذرخواهی کنید. مسلما افراد مشکلات شخصی شما را درک خواهند کرد و برای شما مصاحبه دیگری را هماهنگ می کنند.