بر اساس یک کتاب جدید، اگر عملکرد شبکههای ارتباطات اجتماعی را فهم کنیم، میتوانیم از روابط خود لذت و بهرهیِ بیشتری ببریم.
نویسنده: الیزابت هاپر
۱۳ ژانویهیِ ۲۰۲۱، مجلهیِ نیکی بزرگتر، دانشگاه برکلی، کالیفرنیا
مترجم: مهسا خالصی
گروه علمی حکمت زندگی

اگر فکرکردن به شبکهسازی اجتماعی شما را مضطرب یا ناراحت میکند، شما از این لحاظ تنها نیستید. تحقیقات نشان میدهند که بسیاری از ما نسبت به شبکهسازی اجتماعی مردد و دودل ایم. مثلاً، ممکن است حس کنیم وقت کافی نداریم، یا چهبسا هنگام شبکهسازی حس کنیم که اصالت خود را از دست دادهایم [ و خودِ واقعیمان نیستیم]، یا ممکن است نگران نحوهیِ مواجهشدنِ صحیح با دیگران باشیم.
با این حال، طبق گفتهیِ ماریسا کینگ، استاد رفتار سازمانی در دانشکدهیِ مدیریت ییل، ما میتوانیم از طریق عبور از این موانع و تلاش عینی و ملموس برای پرورش شبکههای ارتباطات اجتماعی خود، چیزهای زیادی به دست آوریم. کینگ در کتاب جدیدش، با عنوان «شیمی اجتماعی: رمزگشایی از عناصر ارتباط انسانی»، استدلال میکند که اگر فقط به کمیت افرادی که میشناسیم فکر کنیم ممکن است یک جنبهیِ کلیدی شبکهسازی را از قلم بیندازیم: به جای توجه به کمیت، ما باید به اینکه چهگونه شبکههای اجتماعیمان سازماندهی شدهاند توجه کنیم. به بیانی دیگر، شبکهسازی اجتماعی صرفاً یک بازی اعداد نیست.
کینگ براساس تحقیق خود روی شبکههای اجتماعی چنین نتیجه میگیرد: «این تصور که ما اغلب میشنویم که اندازهیِ شبکهیِ شما، یا تعداد افرادی که میشناسیدشان، آن چیزی است که مهم است، تصوری کاملاً اشتباه بود. آنچه بسیار مهمتر از تعداد افرادی بود که میشناسیدشان، قوت و کیفیت ارتباطات اجتماعی شما بود.» کتاب او چارچوبی را برای فهم سبک شبکهسازیِ اجتماعیِ شما و ایجاد پیوندهای قوی و اصیل ارائه میدهد.
به گفتهیِ کینگ، سه سبک اصلی شبکهسازی وجود دارد که مردم گرایش دارند در دنیای اجتماعی از آنها استفاده کنند. نخستین سبک، انجمنکنندگان (conveners) اند. كینگ توضیح میدهد كه انجمنکنندگان معمولاً گروههای نزدیك و درهمتنیده ایجاد میکنند. مثلاً، اگر شما و همکارانتان در محیطهای اجتماعی با همدیگر پرسه میزنید و بسیاری از شما در مدرسه کودکانتان درانجمن اولیا و مربیان یکسانی هستید، به احتمال زیاد بخشی از یک شبکهیِ انجمنکننده هستید. به بیان دیگر، انجمنکنندگان گرایش به ایجاد شبکههای اجتماعی مرکب از دوستان مشترک دارند ــــ اگر شما یک انجمنکننده هستید، احتمالاً دو نفر از دوستان شما خودشان نیز با همدیگر دوست هستند.
از سوی دیگر، کارگزاران (واسطهها =brokers) معمولاً شبکههای اجتماعیای دارند که همپوشانی کمتری با هم دارند. اگر یک کارگزار باشید، چهبسا چندین گروه دوست داشته باشید که آن گروهها خودشان با یکدیگر تعاملی ندارند. در محل کار، یک کارگزار ممکن است کسی باشد که با بخشهای مختلف سازمان ارتباطاتی دارد و در جهت تسهیل همکاری در بین بخشهای مختلف سازمان خدمت میکند.
سومین گروهی که کینگ شناسایی میکند، توسعهطلبان (expansionists) هستند. توسعهطلبها در حکم پروانههای اجتماعی اند ـــ آنها گرایش دارند که شبکههای اجتماعی بسیار بزرگی با آشنایان متعددی داشته باشند.
البته، در عمل، استفاده از چندین سبک شبکهسازی برای یک شخص امکانپذیر است و تغییر سبک شبکهسازی ما در گذر زمان امری معمول است (به عنوان مثال، بزرگسالان جوانتر نسبت به بزرگسالان مسنتر احتمال بیشتری دارد که توسعهطلب باشند، و شبکههای اجتماعی افراد معمولاً بعد از بچهدارشدن کوچکتر میشوند). با این حال، درک این گرایشهای اساسی شبکهسازی میتواند به ما کمک کند تا دنیای اجتماعی را بهتر فهم کنیم. همچنین میتواند به ما کمک کند تا بیشتر متوجه باشیم که بسته به موقعیتی که در آن قرار داریم باید سراغ کدام بخش از بخشهای شبکهیِ خود برویم.
کینگ توضیح میدهد که اساسا اینگونه نیست که یک سبک شبکهسازی معین ذاتاً از دیگر سبکها بهتر باشد ـــ هر یک از سبکها دلایل موافق و مخالف منحصر به خود را دارند. کینگ مینویسد: «لحظات و چالشهای متفاوت، شبکههای متفاوتی را اقتضاء میکنند».
شبکههای انجمنکننده معمولاً یک منبع قدرتمند حمایت اجتماعی به شمار میروند: تحقیقات نشان دادهاند که انجمنکنندگان معمولاً کمتر تنها میمانند. در شبکههای انجمنکننده، که همهیِ افراد یکدیگر را میشناسند، اشخاص همچنین سطح اعتماد بالاتری به یکدیگر دارند. با این حال، کینگ توضیح میدهد که شبکههای انجمنی میتواند یک جنبهیِ منفی هم داشته باشد: ماهیت جزیرهای آنها به این معنا است که اعضای آنها ممکن است کمتر در معرض ایدههای جدید قرار بگیرند.
از سوی دیگر، کارگزاربودن احتمالاً در بافتارهایی که در آنها نوآوری و خلاقیت ارزشمند محسوب میشود به سود ما خواهد بود، زیرا کارگزاران به عنوان حلقهیِ اتصال بین گروههایی با ایدهها و تجارب مختلف عمل میکنند. کارگزاران همچنین میتوانند در ایجاد تغییرات اجتماعی و سیاسی که شامل بسیج ائتلاف های مختلف است، نقش داشته باشند. کینگ در تحقیقات خود دریافت که به نظر میرسد کارگزاران تعادل میان کار و زندگی بهتری دارند که این ممکن است به دلیل گرایش آنها به جدا نگه داشتن زندگی شغلی از زندگی خانوادگی باشد. با این حال، کارگزاربودن و واسطهگری میان گروههای بسیار متعدد نیز امکان بالقوهیِ به تحلیل بردن توان آدمی را دارد.
محبوبیت توسعهطلبان میتواند به آنان کمک کند تا ارتباطات مهم حرفهای ایجاد کنند. به عنوان مثال، اگر در جستجوی کار هستید، داشتن تعداد زیادی از آشنایان میتواند به یافتن فرصتهای جدید کمک کند ـــ تحقیقات نشان میدهند که بیشتر محتمل است که ما از طریق افراد آشنا (که از فرصتهایی که ما نمیدانیم، باخبر اند) شغل پیدا کنیم، تا از طریق دوستان نزدیک یا خانوادهمان. با این وجود، تعداد بسیار زیاد ارتباطات توسعهطلبان هم میتوانند آنها را در معرض خطر خستگی مفرط ناشی از وقت بسیار زیادی که این ارتباطات متعدد صرف خود میکنند، قرار دهند.
در مورد بسیاری از ما، همهگیری کرونا، تعاملات اجتماعیمان را طی سال گذشته به طرز چشمگیری تغییر داده است. با این حال، کینگ در مصاحبه با مجلهیِ نیکی بزرگتر چندین پیشنهاد برای استفادهیِ بهینه از شبکههای ارتباطات اجتماعیمان در طی این همهگیری ارائه داده است.
از آنجا که شبکههای انجمنی برای تأمین حمایت اجتماعی کلیدی اند، کینگ توصیه میکند زمانی را برای بازدیدکردن منظم از نزدیکترین کسانمان اختصاص دهیم. این اساساً ربطی به مقدار زمانی که با آنان میگذرانیم ندارد، بلکه آنچه مهم است کیفیت است: تعاملات کوتاه متمرکز میتوانند مؤثرتر از ساعتها تعامل پریشان و حواسپرتانه باشند. کینگ همچنین بر اهمیت تعمق در تعاملاتمان با افرادی که در کنار آنها داریم زندگی میکنیم، تأکید میکند، زیرا این روابط همان روابطی اند که ممکن است در حال حاضر آنها را نادیده بگیریم؛ گذراندن هشت ساعت کار در منزلی که اکنون تبدیل به یک دفتر کار واحدی برای شما شده است (دورکاری از منزل ــــم.) نمیتواند جایگزین گفتوگوی باکیفیت شما با همدیگر یا انجام یک فعالیت با هم شود.
دربارهیِ کسانی هم که با آنها زندگی نمیکنیم، مهم است که زمانی را برای ارتباط و پیوند با آنان اختصاص دهیم. کینگ توضیح میدهد که بیشتر دوستیها بر اثر یک سقوط ناگهانی شدید پایان نمییابند. بلکه، مردم ارتباط خود را به این جهت از دست میدهند که سایر تکالیف و تعهدات زندگی مانع تداومیافتن آن ارتباطات میشوند. با این حال، خبر خوب این است که حتی یک پیام متنی سریع با مضمون «به فکرت هستم» یا یک تماس تلفنی ۱۵ دقیقهای میتواند به دوامیافتن رابطهها کمک کند. و اگر «خستگی ناشی از تماسهای تصویری با اپلیکیشن زوم» را تجربه میکنید، باز هم مشکلی نیست: کینگ پیشنهاد میکند که تماسهای تلفنی در واقع میتوانند راهی مناسبتر از چت تصویری باشند (زیرا تفسیر ابراز هیجانات یکدیگر از طریق ویدیو به طرز شگفتآوری دشوار است).
اگر احساس میکنید مهارتهای اجتماعیتان پس از پناهگرفتن در منزل (به دلیل کرونا) کمی تضعیف شده است، یا فکر حضور در گردهماییهای شغلی همواره در شما موجب دلشوره میشود، کینگ توصیههایی دارد. اول از همه، او یادآور میشود که ما در تعاملات اجتماعی در واقع بهتر از آن هستیم که خودمان میپنداریم. محققان چیزی به نام «شکاف دوستداشتن» را کشف کردهاند: در تعاملات اجتماعی، ما بیشتر از آنچه در واقع رخ میدهد فکر میکنیم دیگران دربارهیِ ما قضاوت نقادانه میکنند. بنابراین مکالمهای که شما دربارهاش بیش از حد دلمشغول میشوید احتمالاً در واقع بسیار بهتر از آنچه تصور میکنید پیش رفته است.
همچنین لازم به یادآوری است که مهارتهای اجتماعی دقیقاً و به معنای واقعی کلمه «مهارت» هستند و ما میتوانیم با تمرین آنها را بهبود بخشیم. کینگ به مطالعهای اشاره میکند که نشان میدهد افرادی که خجالتی بودند اما ذهنیت انعطافپذیری داشتند ـــ یعنی اعتقاد داشتند که امکان تغییرکردن وجود دارد ـــ رفتاری راحتتر و خونگرمتر نسبت به افراد خجالتیای که دارای ذهنیتی ثابت بودند، داشتند.
اگر در هنگام تعاملات اجتماعی گرایش دارید که مرتباً حواستان به خودتان باشد، سعی کنید توجه خود را به طرف مقابل معطوف کرده و در مورد او اطلاعات کسب کنید. تحقیقات نشان دادهاند که وقتی از افراد سوالاتی در مورد خودشان میپرسیم بیشتر ما را دوست خواهند داشت ـــ خصوصاً وقتی با دقت گوش میدهیم و با سوالاتی فکورانهای که دربارهیِ آنچه دربارهاش سخن میگویند میپرسیم، بحثشان را پی میگیریم.
کینگ همچنین اشاره میکند که، پس از گذشت این همه زمان معاشرت محدود بر اثر کرونا، همهیِ ما احتمالاً همین حالا هم در حال تجربهی چیزهای مشابهی هستیم. بنابراین، حتی اگر از اینکه اولین شخصی باشید که شروع به مکالمه میکند احساس ناراحتی میکنید، باید بدانید که شخص مقابل از اینکه شما حاضر باشید یخ رابطه را بشکنید احتمالا بسیارخوشحال خواهد شد!
لینک این مقاله در سایت مجلهیِ نیکی بزرگتر:
https://greatergood.berkeley.edu/article/item/what_is_your_social_networking_style