شفقت‌ورزیِ خشم‌آگین بر خود میتواند به ما کمک کند که شفافیت و شجاعتِ ایستادگی در برابر ظلم را پرورش دهیم.
نویسنده: کریستین نِف
۱۴ ژوئن ۲۰۲۱، مجله‌یِ نیکیِ بزرگتر، دانشگاه برکلی، کالیفرنیا
مترجم: الهام پارسامهر
گروه علمی حکمت زندگی
چگونه میتوانیم به نحوِ کارآمدی دنیای عادلانه‌تری را ایجاد کنیم؟
هرچند ممکن است در نگاه اول واضح نباشد، [اما] شفقت‌ورزی بر خود نقشی کلیدی در تلاش برای پایان دادن به تبعیضِ جنسیتی، نژادپرستی، دگرجنس‌‌گرا سالاری و سایرِ اشکالِ ظلم بازی میکند. با هدف قرار دادنِ نه تنها شفقتِ بیرونی بلکه شفقتِ درونی، میتوانیم بهتر با رنجِ بیعدالتی مقابله کنیم، بی‌آن‌که از پای درآییم، و قدرت و انرژی لازم برای مبارزه برای آن‌چه صحیح است را پیدا کنیم.
شفقت‌ورزی بر خود به ما کمک میکند تا با پذیرشِ احساساتِ ژرف خود، و همچنین با تغییر شرایطی که باعث ایجاد آنها میشود، از عهده‌یِ کارها برآییم. آخرین کتابِ من، شفقت‌ورزیِ خشم‌آگین بر خود: چگونه زنان میتوانند با مهار مهربانی بی‌پرده سخن بگویند، مطالبه‌یِ قدرت کنند و شکوفا شوند، هر دو رویکرد را بررسی میکند. شفقت‌ورزیِ محبت‌آمیز بر خود از صمیمیت و حمایت استفاده میکند تا زمانی که مضطرب هستیم، به خود تسکین و قوت قلب ببخشیم. شفقت‌ورزیِ خشم‌آگین بر خود از نیرویِ عمل جهت محافظت از خود، برآوردن نیازهامان یا ایجاد انگیزه‌یِ تغییر استفاده میکند. به بیان استعاری، شفقت‌ورزیِ محبت‌آمیز بر خود مانند والدی است که به فرزندش دل‌داری میدهد، در حالی که شفقت‌ورزیِ خشم‌آگین بر خود مانند خرسِ مادری است که از توله‌اش دفاع میکند.
شفقت‌ورزی بر خود سه مؤلفه‌یِ اصلی دارد ـــ مهربانی، سرشت مشترک انسانی و حال‌آگاهی ـــ و جنبه‌یِ خشم‌آگین و محبت‌آمیز هر یک نقشِ مهمی در جنبشِ عدالتِ اجتماعی ایفا میکند. مهربانی هنگامی که از رنجِ بیعدالتی آسیب میبینیم صمیمت، عشق، و همدلی را فراهم می‌آورد، همچنین ما را تشویق میکند که در تلاش جهت اصلاحِ آن، شجاع و جسور باشیم. سرشت مشترک انسانی به ما کمک میکند تا با دیگران احساس پیوند داشته باشیم، چرا که اذعان میکنیم که ظلم به همگان لطمه وارد میکند، و همچنین به ما قدرت میدهد که در مبارزه در راهِ برابری به دیگران متعهد شویم. حال‌آگاهی به ما امکان میدهد که با رنجِ تبعیض مواجه شویم و متوجه آن باشیم و همچنین شفافیتِ مورد نیاز جهت معطوف کردن توجه به آن را فراهم میکند.
علی‌رغم این که از تغییر حمایت میکنیم، ضروری است که بیرحمی و عطوفت در تعادل باشند. اگر بیش از حد رئوف باشیم بدون این که اقدامات بیرحمانه‌یِ لازم را انجام دهیم، ممکن است خودپسند شویم. اما اگر بیرحمیِ ما با عطوفت آمیخته نشود، ممکن است متخاصم و پرخاشگر شویم و شفقت را تضعیف کنیم. همان طور که مارتین لوتر کینگ جونیور نوشت: «قدرت بدون عشق بیملاحظه و سوء‌استفاده‌آمیز است و عشق بدون قدرت احساساتی و ضعیف است. قدرت در بهترین حالت عشقی است که خواسته‌های عدالت را اجرا میکند، و عدالت در بهترین حالت قدرتی است که هر آن‌چه در مقابل عشق قرار میگیرد را اصلاح میکند». هنگامی که عدالت‌خواهیِ ما از شفقت‌ورزی بر خود نشأت میگیرد، ممکن است استوار و تسلیم‌ناپذیر باشیم، اما این عشق است که به جای نفرت در قلب‌مان وجود دارد.
اگرچه تحقیقات در مورد شفقت‌ورزی بر خود و عدالتِ اجتماعی هنوز در مراحل اولیه‌یِ خود قرار دارد، به نظر میرسد که شفقت‌ورزی بر خود ممکن است حداقل به چهار طریق در جهت جنبشِ عدالتِ اجتماعی مفید واقع شود.
در فرهنگ غربی کلیشه‌هایِ نقشِ جنسیتی زنان را «اجتماعی» (حساس، مهربان و باوقار) و مردان را «عامل» (قوی، مستقل و کنشگرا) نشان میدهند. این بدان معنا است که زنان به گونه‌ای تربیت میشوند که خشن نباشند بلکه رئوف باشند و به قدرت خود صدمه بزنند. تمرین شفقت‌ورزی بر خود میتواند به زنان کمک کند تا با کلیشه‌های محدودکننده مقابله کنند و جنگ‌جویِ بیرحمِ درونی خود را بازیابند.
به عنوان مثال، اشلی آلن و همکارانش مطالعه‌ای را با [حضور] بیش از ۲۰۰ زن انجام دادند و دریافتند که آنهایی که از سطوح بالاتری از شفقت‌ورزی بر خود برخوردار بودند، در احساس توانمندی نیز امتیاز بیشتری کسب میکردند. آنها احساس قدرت و شایستگی بیشتری میکردند، خود را بیشتر ابراز میکردند، احساس راحتی بیشتری در ابراز خشم داشتند و به فعالیتهای اجتماعی متعهدتر بودند.
در مطالعه‌یِ دیگری، آنها دریافتند که زنانی که در یک پناهگاهِ خشونتِ خانگی که در [قالب] یک گروه حمایتی در خصوص شفقت‌ورزی بر خود آموزش دیدند، به طور قابل توجهی احساس قدرت بیشتری میکردند و میتوانستند از خود محافظت کنند. یک مطالعه‌یِ کیفی در مورد آموزشِ شفقت‌ورزی بر خود به زنان مبتلا به ترومای پیچیده نشان داد که شفقت‌ورزی بر خود به آنها کمک میکند که قاطعتر و کمتر مطیع شوند. یکی از شرکت‌کنندگان اظهار داشت: «شفقت‌ورزی بر خود به من این احساس را داد که زره‌ِ شفقت‌آمیزی به تن کرده‌ام که میتوانم بهتر از پسِ هر روز بربیایم. من تنها میتوانم نسبت به تمام جنبه‌های زندگی‌ام شفقت داشته باشم.. . این باعث میشود احساس قدرت و توانمندی بیشتری کنم.»
شفقت‌ورزی بر خود میتواند به افراد کمک کند تا با تأثیر منفی تبعیض کنار بیایند. یک مطالعه‌یِ جدید روی بیش از ۲۰۰ دانش‌جوی آسیایی- آمریکایی نشان داد که افرادی که از سطوح بالاتری از شفقت‌ورزی بر خود برخوردار اند، هنگام مواجهه با نژادپرستی ضد- آسیایی کمتر دچار افسردگی میشوند. قدرت و حمایت و همچنین دل‌گرمی و پذیرشِ خود که توسط این طرزِفکرِ شفقت‌آمیز حاصل میشود به مقابله با پیام‌های منفی منتقل‌شده از سوی دیگران کمک میکند.
همچنین مشخص شده است که شفقت‌ورزی بر خود تدبیری موثر برای جوانان LGBTQ+ است که اغلب به دلیل متفاوت بودن طرد میشوند. آبرا ویگنا و همکارانش شفقت را در تجربه‌یِ نوجوانان LGBTQ+ از قلدری در دبیرستانی در نواحی شمالِ مرکزی امریکا بررسی کردند. آنها دریافتند که نوجوانانی که نسبت به خود مشفقتر اند بهتر میتوانند با قلدری، تهدید یا آزار کنار بیایند و در نتیجه کمتر مضطرب یا افسرده میشوند. در مطالعه‌یِ دوم، این محققان دریافتند که شفقت‌ورزی بر خود، اضطراب، افسردگی و افکارِ خودکشی‌گرایانه را در میان جوانان رنگین‌پوست LGBTQ+ که به دلیل نژاد و همچنین تمایلات جنسی خود مورد آزار و اذیت قرار میگرفتند، کاهش داد، [ضمن آن که] بر قدرتِ شفقت‌ورزی بر خود به عنوان تدبیری جهتِ تاب‌آوریِ احساسی در مواجهه با رفتار ناعادلانه تاکید داشت.
شفقت‌ورزی بر خود میتواند از طریق مقابله با فرسودگی و خستگی که هنگام مبارزه برای مسائلی مانند برابریِ جنسیتی، عدالتِ نژادی یا حقوقِ بشر به وجود می‌آید، به ما کمک کند تا در راه جست‌وجویِ عدالت اجتماعی طاقت بیاوریم. کنش‌گرانِ اجتماعی به خصوص با توجه به وظیفه‌یِ سخت و دلهره‌آور خود در تلاش برای تغییرِ ساختارهایِ ریشه‌دار قدرت، مستعدِ فرسودگی شغلی اند. قرار دادنِ خود در معرض رنجِ بیعدالتی به اندازه‌یِ کافی ناراحت‌کننده است، اما [شرایط] با واکنشِ نفرت‌انگیز از جانب صاحبانِ قدرت که بیوقفه با تلاشهای شما مبارزه میکنند، بدتر نیز میشود. این [امر] شرایطِ بینقصی را برای فرسودگی ایجاد میکند و سبب میشود بسیاری از افراد به طور کلی فعالیت خود را کنار بگذارند.
متأسفانه، کنش‌گرایی نیز میتواند با این باور همراه باشد که مراقبت میبایست تنها از یک طریق انجام بگیرد: نسبت به دیگران. کاتلین راجرز مصاحبه‌هایِ عمیقی را با [حضور] ۵۰ کارمند عفو بین الملل انجام داد و دریافت که فرهنگ ایثار و از خود گذشتگی سازمان را به گونه‌ای فراگرفته است که مستقیماً فرسودگی را افزایش میدهد. چنان که یکی از کارکنان اظهار داشت، «یک پتانسیلِ درونی برای احساس گناه وجود دارد، [احساسِ] انجام ندادن اقدامات کافی در مورد افرادی که قربانی تعدی هستند، که «لایق» یا «نیازمند» توجه اند یا «بایستی» به آنها توجه شود، و هر ذره‌ای از توجه، و هر ذره‌ای از انرژی که امکان دارد را به این [مسأله] معطوف کنیم.»
این دیدگاه نمیتواند مشخص کند که چگونه شفقت‌ورزی بر خود در واقع منبعِ نیرویی است که توانایی ما جهت کمک به دیگران را تقویت میکند. با اهمیت دادن به نیازهایِ خود، کمتر خسته میشویم یا استرسِ آسیب‌زایِ ثانویه‌ای را که میتواند به هنگام مبارزه با بیعدالتی ایجاد شود، تجربه میکنیم. تحقیقات من نشان میدهد که آموزشِ شفقت‌ورزی بر خود فرسودگی و استرس را کاهش میدهد و در عین حال رضایتِ شفقت‌ورزی را افزایش میدهد ـــ احساساتِ مثبتی که از عملِ فرد تجربه میشود، مانند احساس نیرومندی، شادی و سپاس‌گزاری به این خاطر که قادر است تغییری را در جهان ایجاد کند.
شفقت‌ورزی بر خود ممکن است برای کسانی که ناآگاهانه مرتکب بیعدالتی میشوند نیز مفید باشد. افراد سفیدپوست اغلب در برابر پذیرشِ کلیشه‌هایِ منفیِ خود در مورد افراد رنگین‌پوست به دلیل شرمساری‌ای که ایجاد میکند، مقاومت میکنند. هیچ کس نمیخواهد باور کند که نژادپرست است. شرمساری‌ای که به صرفِ کنایه‌هایِ نژادپرستانه فوران میکند در توانایی ما در تصدیق سوگیری‌هایِ ناخودآگاهی که زمینه‌ساز نژادپرستی فراگیری است، اختلال ایجاد میکند.
مهربانی و همدلی نسبت به خود، توانایی درک این موضوع را تسهیل میکند که حتا زمانی که آگاهانه دیدگاههایِ نژادپرستانه نداریم، نژادپرستی به طور ناخودآگاه بر تعاملات‌مان با دیگران تأثیر میگذارد که صرفاً به دلیل بزرگ شدن در یک جامعه‌ی نژادپرست است. اگر بتوانیم این سوگیری‌ها را بدون قضاوت بیرحمانه‌یِ خود بپذیریم، فرصتی جهت اصلاح آنها پیدا میکنیم. یک مطالعه‌یِ رساله‌ای در دانشگاه کنتاکی این موضوع را در میان ۲۴۰ بزرگ‌سالِ سفیدپوست بررسی کرد. افرادی که شفقت بیشتری نسبت به خود داشتند از سفیدپوست بودن شرم کمتری داشتند و همچنین ترس و بی‌اعتمادی کمتری نسبت به رنگین‌پوستان داشتند.
اگر میخواهیم عدالتِ را در جامعه‌ای نابرابر برقرار کنیم، باید مطمئن شویم که شفقتِ ما آن‌قدر که به دیگران معطوف است به سمت خودمان نیز معطوف باشد. ما میتوانیم به شفقت‌ورزی خشم‌آگین بر خود به منظور فراهم آوردنِ تمرکز و انرژی جهت تلاشهایمان و [نیز] شفقت‌ورزی‌ای محبت‌آمیز بر خود جهت بالندگیِ خود طی مسیر تکیه کنیم.
منبع:
https://greatergood.berkeley.edu/article/item/four_ways_self_compassion_can_help_you_fight_for_social_justice
