بر اساس کتابی جدید، بسیاری از چیزهایی که ما درباره‌یِ چگونه موفق شدن یاد میگیریم اشتباه است
نویسنده: کایرا ام. نیومن
۷ سپتامبر ۲۰۱۷، مرکز نیکیِ بزرگتر، دانشگاه برکلی، کالیفرنیا
مترجم: آگاه سیف
گروه علمی حکمت زندگی
چگونه از بیست عدد اسپاگتی، کمی نوارچسب و یک تکه نخ برای ساختن بزرگترین برجی که توانایی نگه داشتن یک تکه مارشملو را دارد استفاده میکنید؟ پیتر اسکیلمن، که یک طراح است، همه را به انجام دادنِ این چالش دعوت کرد، از دانشجویان استنفورد گرفته تا مهندسین تایوانی؛ و البته برنده‌یِ آشکار این چالش یک گروه بود: کودکستانی‌ها!
از قرار معلوم، این چالشِ مارشملو یک استعاره‌یِ خوب از زندگی است: راه موفقیت آن‌قدرها ساده و سرراست نیست (لااقل برای بزرگ‌سالان). خیلی اوقات ما حتا پیش از آنکه کاری را شروع کرده باشیم میبینیم که در آن گیر کرده‌ایم، یا خود را شاهد فروریختن همه چیز مییابیم.
اریک بارکر، وبلاگ‌نویس علمی، در کتاب جدیدِ خود با عنوان «راهِ عوضی رفتن» (Barking Up the Wrong Tree) تحقیقات زیادی را کنار هم میگذارد که میتوانند به شما کمک کنند تا به هر مدل موفقیتی که میخواهید برسید ـــ این میتواند به معنای افزایش بازدهی‌تان، یا کسب پولِ بیشتر یا متخصص شدن در حوزه‌یِ کاری‌تان باشد. در این راه او از شش افسانه درباره‌یِ چگونگی موفقیت در هدفها و کارمان که خیلی از ما به آنها باور داریم پرده میگشاید:
در دبیرستان، بیشترِ ما این پیام را دریافت میکنیم که اگر طبق قوانین پیش برویم، میتوانیم وارد دانشگاه خوبی شده، شغل پیدا کرده و راه‌مان را با بالا رفتن از نردبان موفقیت ادامه دهیم. این مسئله تا حدی هم حقیقت دارد: دانشجویان ممتازی که این مدل مسیر را ادامه میدهند به شغلهایی با مراتب بالاتر میرسند و معتمد، ثابت قدم و هماهنگ بودن از جمله ویژگیهای شخصیتی آنان است.
دانشجویان ممتاز راهی را انتخاب میکنند که گاتمن ماکاندا به آن «راه اصلاح شده‌یِ موفقیت» میگوید. آنها مراحل سختی را که جامعه به عنوان نشانگرهای موفقیت تعیین کرده است میگذرانند. ولی یک راه دیگر هم وجود دارد و آن: «راه اصلاح نشده» است.
رهبران اصلاح‌نشده ـــ کسانی مثل استیو جابز یا آبراهام لینکلن ـــ از تمامی این مراحل بدون انجام دادن آنها عبور میکنند و راه خودشان را میسازند. «آنها کارهای غیر منتظره انجام میدهند، پیشینه‌های مختلفی دارند و غالباً غیر قابل‌‌پیش‌بینی اند؛ با این حال دگرگونی به دنبال خود آورده و تفاوت ایجاد میکنند.»
دانشجویان ممتاز دنیا، به بیانی دیگر، چه‌بسا همیشه افرادی دوراندیش نشوند و تغییری در دنیا ایجاد نکنند. این قبیل موفقیتها ـــ خلق محصولات و یا ایده‌هایی که، همان‌طور که استیو جابز میگوید، «تاثیر قابل‌توجهی در جهان میگذارند» ـــ بیشتر در حد افراد انقلابی است تا کسانی که دنباله‌رو قانون اند.
آیا داشتن قلبی مهربان در این دنیای پر رقابت کسب‌و‌کار مایه‌یِ دردسر است؟ براساس تحقیق آدام گرنت باید گفت «خیر». این استاد مدرسه‌یِ وارتون به این نتیجه دست یافت که آدمهایی که معمولاً در محل کار افرادی بخشنده و اهلِ داد و دَهِش (Givers) اند ـــ کسانی که بیشتر کمک‌رسانی میکنند تا آنکه از دیگران کمک بگیرند ـــ موفقتر از افراد «اهل مسابقه» (Matchers) و افراد گیرنده (Takers) اند.
در تحقیقی، افرادی که دارای بالاترین میزان درآمد بودند امتیازی بالا، یعنی هشت از ده، به میزانِ اعتمادِ خود به دیگران دادند. افرادی که نسبت به دیگران اعتماد اندک یا کمی بیشتر از اندک داشتند معمولاً درآمد کمتری داشتند. به عبارت دیگر، افراد خوب در نهایت در محیط کار پیش می‌افتند ـــ البته تا زمانی که اعتماد افراطی و زیاده از حد به دیگران نکنند و هالو نشوند.
برای آنکه نشان بدهیم که خوب بودن به چه معنا است، نه زیادی خوب بودن، بارکر به تمرینی به نام «این به آن در»، که یکی از تاثیرگذارترین استراتژیها در بازی دونفره‌یِ «دوراهیِ پیشِ روی زندانی» است اشاره میکند. (در این بازی، دو بازیکن حق انتخاب این را دارند که یا با دیگری همکاری کنند و یا یکدیگر را شکست بدهند؛ با همکاری دو نفره بیشترین جوایز را به دست می‌آورید، ولی اگر به شریک خود اعتماد نداشته باشید ایمنتر آن است که در راندی که نوبت شما است به او پشت کنید.) از طریق همکاری کردن با شریک خود، و بعد به سادگی از رفتارهای او تقلید کردن و گاه و بیگاه پاسخ طرد شدگی را با بخشایش و همکاریِ بیشتر دادن، بازیکنان در طول زمان بهترین نتیجه را میگیرند.
بارکر میگوید، وقتی ما با دیگران مکررا تعامل داریم به نفع‌مان است (در معنای حقیقی کلمه) که به عنوان فردی دهنده و بخشنده شناخته شویم ــ که انتظار رفتار دوستانه‌ای دارد.
... و بازنده‌ها هیچوقت برنده نمیشوند، نه؟ به یاد دارم که در مدرسه یاد میگرفتیم که توماس ادیسون قبل از آنکه به‌طور موفقیت‌آمیز لامپ را اختراع کند هزار مدل اولیه را امتحان کرد، و این انگار از این افسانه (که برنده‌ها هیچوقت تسلیم نمیشوند) پشتیبانی میکند.
بارکر میگوید: «ولی تسلیم شدن ممکن است بخشی اساسی از موفقیت باشد. هر وقت که شما آرزو میکنید که زمان بیشتری، پول بیشتری و ... داشتید، تسلیم شدنِ استراتژیک جواب این مشکل شما است؛ و اگر خیلی سرتان شلوغ است چه‌بسا تنها جوابِ شما باشد.»
به عبارت دیگر، ما نمیتوانیم همه کار انجام دهیم ـــ و تنها راهی که میتوانیم متوجه بشویم که چه کاری را باید انجام داد آن است که چند کار را انجام دهیم و هرچه را که موثر واقع نمیشود متوقف کنیم. به طور مثال، مردمی که در آغاز مسیر حرفه‌ایِ خود کارهای مختلفی را امتحان میکنند با سپری شدن زمان معمولاً درآمد بیشتری حاصل میکنند و رتبه‌یِ بالاتری میگیرند. دست کشیدن از اهدافی که هیچوقت به آنها نمی‌رسیم ما را خوش‌حال‌تر و استرس‌مان را کمتر میکند. دلیل آنکه کودکستانی‌ها در چالش مارشملو خیلی موفق بودند این است که آنها به جای آنکه بر یک استراتژیِ بازنده پافشاری کنند دائم استراتژیهای متفاوتی را امتحان میکردند.
برای آنکه نابه‌هنگام منصرف نشویم بارکر فرایند ووپ (WOOP) را پیشنهاد میکند. (این کلمه از حرف نخست کلماتی که در ادامه می‌آیند ساخته شده است ـــم.) به این صورت که وقتی که شما یک خواسته (Wish) دارید (هرچیزی که میخواهید به آن برسید)، نتیجه‌یِ (Outcome) مثبتی را که از موفق شدن در آن راه میگیرید و مشکلات و موانعی (Obstacles) را که ممکن است بر سر ِراه شما بایستند پیدا کنید؛ سپس برای آنکه بر آنها غلبه کنید برنامه (Plan) بریزید. [طبعاً] در خیلی از مواقع، این فرایند انرژی شما را برای تلاش کردن برای هدفی ارزشمند افزایش میدهد. [اما نکته این‌جا است که] بارکر میگوید، اگر این فرایند شما را بی‌انگیزه میکند، [باید آن را نشانه‌ای بدانید از این‌که] هدفِ شما حتماً امکان‌پذیر نیست ـــ و این به آن معنا است که زمانِ آن رسیده است که هدف دیگری پیدا کنید.
اگر شبکه سازی (networking) برای موفقیت حیاتی باشد افراد برونگرا باید مزیتی واضح داشته باشند. و در واقع آنها، بر اساس برخی از معانی موفقیت، واقعاً چنین مزیتی را دارند: افراد برونگرا، معمولاً درآمد بالاتر و رضایت شغلی بیشتری دارند و بیشتر ترفیع کاری میگیرند، در حالی که درونگرایان بیشتر محتمل است که مدرک فارغ‌التحصیلی بگیرند و در زمینه‌یِ کاری خود خبره شوند.
خوش‌بختانه، در مورد اکثریت ما واقعاً نیازی نیست که دست به انتخاب بزنیم، چون دو سوم اشخاص میانگرا هستند، و در جایی بین درونگرایی و برونگرایی قرار میگیرند. و این بدان معنا است که ما میتوانیم از نقاط قوت هر دو تیپ شخصیتی استفاده بکنیم: در تنهاییِ خود چمباتمه بزنیم تا مقام استادی را اخذ کنیم و بعد ارتباطات اجتماعی‌مان را در محل کارمان گسترش دهیم.
زمانی که میخواهیم اجتماعی باشیم، بارکر پیشنهاد میدهد که بهتر است به جای شبکه‌سازی، که (پژوهشها نشان میدهند که) حقیقتاً حس چِندش‌آور [منفعت‌طلب‌بودن] به آدم میدهد، روابط دوستانه بسازیم. در حالی که تمرکز شبکه‌سازی روی آن چیزی است که میتوانید از دیگران بگیرید، روابط دوستانه روی آن‌چه میتوانید به دیگران بدهید تمرکز میکند ـــ آیا منافع آدمِ خوب بودن را یادتان هست؟
تحقیقات این را هم نشان داده‌اند که به نظر میرسد که دوستان دست در دست یکدیگر به سوی موفقیت گام برمیدارند: به عنوان مثال، در وهله‌یِ اول، نه‌تنها دوستان نزدیک داشتن بل‌که آشنایان بیشتری هم داشتن میتواند به شما کمک کنند تا شغل پیدا کنید. اما همین‌که شغل پیدا کردید اگر در محل کارتان از توسعه‌دادنِ روابط دوستانه استقبال کنید، بیشتر محتمل است که ترفیع کاری بگیرید. حتا نشستن پشت میزهای بزرگ ناهارخوری در محل کار به عمل‌کرد شغلی بالاتر ربط دارد!
برای همه‌یِ این مقالات، ویدیو ها و کارگاههایی که راجع به اعتمادبه‌نفس اند دلیلی وجود دارد: خیلی از ما باور داریم که جسارت و جربزه‌یِ بیشتر داشتن به حرفه‌یِ ما کمک میکند.
اگرچه اعتمادبه‌نفس قطعاً با درآمد بالاتر، عمل‌کرد مثبت در محل کار و مورد احترامِ دیگران بودن ارتباط دارد، جنبه‌های منفی‌ای هم دارد. اعتماد به نفس بالا بعضی اوقات به این معنا است که بیشتر محتمل است که ما به جای آنکه اشتباه خود را بپذیریم بقیه را مقصر بدانیم. بارکر توضیح میدهد که از سوی دیگر، فروتنی میتواند ما را به سمت خودسازی سوق دهد و در نهایت از ما رهبری محبوبتر بسازد.
برای آنکه از دو طرفِ ماجرا سود کنیم، او پیشنهاد میدهد که ما شفقت‌ورزی به خود (self-compassion) را در خود پرورش دهیم، یعنی تمرینِ به کاستیهای خود با مهربانی جواب دادن و بازشناسیِ این نکته که هیچ‌کس کامل نیست. شفقت‌ورزی به خود نه‌تنها با سلامتِ بیشتر ارتباط دارد، بل‌که انسانهایی که شفقت‌ورزی به خود دارند کمتر در کار خود تعلل میکنند، پشتکار بیشتر و ترس کمتری از شکست دارند. این همان اتفاق خوبی است که وقتی می‌افتد که شما تصمیم میگیرید که هر چیزی را ـــ از جمله عیوب‌تان را ـــ همان طوری که واقعاً هست ببینید، ولی به آن با خودسرزنشگریِ فرساینده پاسخ ندهید.
بارکر میگوید: «با بیرحمی خود را به عنوان خوب یا بد قضاوت کردن، یا به سرعت قضاوت کردن راجع به این‌که موفق اید یا نه، بیش از اندازه تفکر صفر یا صدی و تنگ‌نظرانه است. برای آنکه به خردمندی برسید کمی بیشتر به انعطاف‌پذیری، پذیرش، و یادگیریی که همراه با رشد به دست می‌آید نیاز دارید.»
آخرین افسانه از موفقیت احتمالاً یکی از موذیانه‌ترین آنها است: با این‌که ما نمی‌خواهیم تا سر حد مرگ کار کنیم، خیلی از ما در نهایت خود را مدام متصل به پریز برق (در حال کار کردن) و دچار خواب ناکافی و با این همه، همچنان عقبتر از برنامه‌یِ کاری‌مان مییابیم.
در عین حال، ما میدانیم که کار بیش از حد زیان آور است: تحقیقات حاکی از آن اند که ما زمانی که بیشتر از پنجاه و پنج ساعت در هفته کار میکنیم حقیقتاً بازدهی‌مان پایین می‌آید. افرادی که بیش از اندازه کار میکنند معمولاً کمتر ورزش میکنند، بیشتر سیگار میکشند و بیشتر به مطب دکتر مراجعه میکنند. گروهی از محققان حتا نظریه‌ای پرداختند مبنی بر این‌که خستگی مفرط (burnout) ـــ کلمه‌ای که برای استرس بیش از اندازه و از پا افتادگی استفاده میشود ـــ ممکن است در حقیقت فقط افسردگی (depression) باشد.
برای آنکه با میل به کار بیش از اندازه انجام دادن بجنگیم بارکر پیشنهاد میدهد که ما مدل موفقیتی که به دنبالش هستیم را در درجه‌یِ اول مشخص کنیم. در حالی که بیشترِ تحقیقاتی که او استناد میکند روی افزایش درآمد و عمل‌کرد تمرکز دارد، در آخر او پیشنهاد میکند که ما معنی شخصی‌مان از موفقیت (success) را با متعادل ساختن این چهار شاخص بسازیم:
- شادکامی (Happiness): احساس خوبی داشتن.
- دست‌یابی(Achievement): رسیدن به اهداف‌مان.
- اهمیت و معنا (Significance): تأثیری مثبت روی دیگران داشتن.
- یادگار (Legacy): تثبیت کردنِ دست‌آوردها یا ارزشهایی که در آینده برای بقیه سودآور است.
کتابِ راهِ عوضی رفتن مثل خیلی از کتاب های دیگرِ این ژانر، کتابی است دل‌پذیر، که در میان آن داستانهایی و اندکی هم مزاح پراکنده است. گاه آن‌همه تحقیقات و نکات، مثلا وقتی که شما از مزایای خوش‌بینی و قصه‌گویی (storytelling) میروید به سوی روش بازی‌وارسازیِ زندگی خود، که همه‌ی اینها در یک فصل درباره‌یِ تسلیم شدن استراتژیک آمده‌اند، میتوانند قدری نامتمرکز احساس شوند؛ ولی ۲۵۰ صفحه افسانه‌شکنیِ این کتاب میتواند شما را به رشد دادنِ روحیه‌ای که درباره‌یِ این که چگونه به موفقیت برسیم متفکرانه پرسشگری میکند، ترغیب کند؛ همان چیزی که مقصود اصلی ما است.
لینک این مقاله در سایت مجله‌یِ نیکیِ بزرگتر:
Six Myths about Success That Can Hold You Back (berkeley.edu)
