امیدواری چیزی فراتر از مثبت‌اندیشی است.
نویسنده: اِوِرِت ال. وُرسینگتُنِ پسر
۱۷ ژوئن ۲۰۲۰، مجله‌یِ نیکیِ بزرگتر، دانشگاه برکلی، کالیفرنیا
مترجم: دکتر فرهاد فریدحسینی
گروه علمی حکمت زندگی
زمانی که تهدیدهایی در خصوص شیوه‌یِ زندگی خود ادراک میکنیم، که این روزها این قبیل تهدیدها کم هم نیستند، امید میتواند تحلیل رود و افول یابد. پا به سن که میگذاریم، ممکن است با یک ضایعه‌یِ مصیبت‌بار [مثلاً، مرگ عزیزان] یا بیماریی مزمن دست و پنجه نرم کنیم. هنگام تماشای اخبار، میبینیم که سیستم سیاسی ما دو قطبی و به طرز ناامیدکننده‌ای در هرج و مرج محصور شده است. ویروس کرونا هر روز گسترده و گسترده‌تر میشود. با سقوط آزاد داو جونز بازارهای ایالات متحده نشانه‌های امیدوارکننده‌ای نشان نمیدهند. از دست دادنِ امید گاهی منجر به خودکشی میشود.
وقتی که کورسوی امیدی وجود نداشته باشد ـــ وقتی که مردم نتوانند آخر و عاقبت خوشی برای مبارزات خود تصور کنند ـــ انگیزه‌یِ ایستادگی و پای‌داری را از کف میدهند. به عنوان استادی برجسته در دانشگاه مشترک‌المنافع ویرجینیا، افزون بر ۴۰ سال است که در زمینه‌های روان‌شناسی ایجابی (positive psychology)، بخشایش (forgiveness)، به‌زیستی(wellness) و علمِ امید مطالعه کرده‌ام. وب‌سایت من منابع و ابزارهایی رایگان را برای کمک به خوانندگان برای داشتن زندگیی امیدوارانه‌تر ارائه میکند.
در ابتدا باید در نظر داشت که امید خوش‌بینی غیرواقع‌بینانه ـــ یعنی این پیش‌فرض که که همیشه نتیجه‌ای مثبت در انتظار ما است ـــ نیست. در عوض، امید انگیزشی برای پای‌داری در جهت رسیدن به یک هدف یا وضع نهایی است، حتا اگر به احتمال وقوع نتیجه‌یِ مثبت تردید داشته باشیم. روان‌شناسان به ما میگویند امید شامل است بر کُنِش، نوعی نگرشِ «میتوانم ــ و انجام میدهم» (can-do attitude)، و اعتقاد به این‌که راهی برای رسیدن به نتیجه‌یِ مطلوبِ خود داریم. امید، نیروی اراده (willpower) برای تغییر و نقشه‌یِ راه ذهنی (way-power) برای ایجاد آن تغییر است.
برای نوجوانان و بزرگ‌سالان جوان یا میان‌سال داشتن امید کمی راحتتر است. اما برای افراد مسن کمی سختتر است. پیری غالباً به معنای چالش با موانعی است که عبورناپذیر مینُمایند ـــ مانند مشکلات مکرر بهداشتی، مالی یا خانوادگی که به نظر نمیرسد از بین بروند. امید برای افراد مسن باید «دشوار»، مجدانه و «امید بالغانه» باشد.
خبرِ خوب این است که اخیراً مطالعه‌ای از «برنامه‌یِ شکوفایی انسان» دانشگاه هاروارد منتشر شده است. محققان تأثیر امید را در نزدیک به ۱۳۰۰۰ نفر با میانگین سنی ۶۶ سال بررسی کردند و دریافتند کسانی که در طول زندگی خود امید بیشتری داشته‌اند از سلامت جسمی بهتر، رفتارهای سلامتی بیشتر، حمایت اجتماعی قویتر و زندگی طولانیتری برخوردار اند. امید همچنین موجب کاهش مشکلات مزمن در سلامتی، کاهش افسردگی و اضطراب و کاهش خطر ابتلا به سرطان میشود.
بنابراین اگر حفظ امید در درازمدت برای ما بسیار مفید است، چه‌گونه آن را افزایش دهیم؟ یا اگر امید مفقودالاثر باشد چه‌گونه آن را ایجاد کنیم؟ در این‌جا چهار پیشنهاد ارائه میکنم:
در یک سخن‌رانیِ انگیزشی شرکت کنید ـــ حضوری یا آنلاین از طریق تماشای ویدیوی یوتیوب، خواندن وبلاگ یا گوش‌دادن به پادکست یک نفر. این کار امیدواری را افزایش میدهد، گرچه معمولاً اثرِ آن کوتاه‌مدت است. چه‌گونه میتوانید امید طولانی‌مدت ایجاد کنید؟
با یک اجتماع مذهبی یا معنوی درگیر شوید. این کار قرنها سودمند بوده است. در میان جمعیت مؤمنان، اشخاص فقط با دانستنِ وجودِ چیزی یا کسی بسیار بزرگتر از خودشان نیرو گرفته‌اند، آرامش یافته‌اند، و اعتلاء روحیه‌یِ انسانی را تجربه کرده‌اند.
[خطاهای خود و دیگران را] ببخشایید؛ دانشمندان میگویند شرکت در یک گروه بخشایش یا تکمیل‌کردنِ یک کتابِ‌کار بخشودنِ خودتان، امید میسازد. همچنین افسردگی و اضطراب را کاهش میدهد و توانایی شما برای بخشایش را افزایش میدهد (شاید این بدیهی باشد). این امر حتا در مورد کینه‌های دیرینه هم صدق میکند. من شخصاً دریافته‌ام که بخشایشِ موفقیت‌آمیزِ یک شخص هم نیروی اراده و هم نقشه‌یِ راه ذهنیِ تغییر را فراهم می‌آورد.
یک «قهرمان امید» را برگزینید. برخی از آنان تاریخ را دگرگون کرده‌اند: نلسون ماندلا ۲۷ سال زندان را تاب آورد و با این حال برای ساختن یک ملت جدید پای‌داری کرد. فرانکلین دلانو روزولت در طول رکود بزرگ اقتصادی به مدت یک دهه امید را برای میلیونها نفر به ارمغان آورد. رونالد ریگان امید را به دنیایی آورد که به نظر میرسید برای همیشه در جنگ سرد فرو رفته است. او در چهارمین سخن‌رانی سالانه‌یِ خود در کنگره میگوید: «امشب من از برنامه‌های بزرگ و رؤیاهای بزرگی سخن گفته‌ام. آنها رؤیاهایی اند که میتوانیم آنها را به واقعیت تبدیل کنیم. دویست سال تاریخ آمریکا باید به ما آموخته باشد که هیچ چیز غیرممکن نیست.»
امید سیستمهای گیر افتاده [در رکود] را تغییر میدهد. کاترین جانسون، ریاضیدان سیاه‌پوستی که نقش بسیار مهم‌اش در روزهای ابتدایی تشکیل سازمان ناسا و مسابقه‌یِ فضایی در فیلم «چهره‌های پنهان» (Hidden Figures) به تصویر کشیده شده است، اخیراً در سن ۱۰۱ سالگی درگذشت. در این فیلم، و در کتابی که فیلم از آن اقتباس شده است، نشان داده شده که او چه‌گونه در برابر سیستمی که برای همیشه راکد و صلب به نظر میرسید بر تغییر پافشاری میکرده است. برایان استیونسون، مبدع طرح عدالتِ برابر که موضوع فیلم «فقط رحمت» (Just Mercy) بود، برای کمک به گرفتارانِ محکومیتهای نابه‌حق یا برای بیرون آوردن افرادی که به دلیل لایحه‌یِ دفاعی ناقص در انتظار مجازات اعدام بودند، با موفقیت مبارزه کرده است. استیونسون ابراز تاسف میکند که نمی تواند به همه‌یِ کسانی که به وی نیاز دارند کمک کند. او نتیجه گرفت که در یک سیستم معیوب زندگی میکند و در واقع، خودِ او نیز عاری از عیب نیست. با این حال او دائماً سخنی را که به هرکسی که سعی در کمک به او داشته است میگفته، به خود نیز یادآوری میکرد: «هر یک از ما چیزی فراتر از بدترین کاری هستیم که تابه‌حال کرده‌ایم.» امید همه‌یِ ما را دگرگون میسازد. نمونه‌ای چون برایان استیونسون ، با به دست آوردنِ دوباره‌یِ امیدِ خود، به ما الهام میبخشد که امیدِ خود را بازیابیم.
با صرف‌نظر از این‌که تا چه اندازه سخت تلاش میکنیم، نمیتوان تهدیدهای امید را نادیده گرفت. اتفاقات بدی رخ میدهند. اما نتایج امیدِ مداوم باید در مدنظرمان باشد: زندگی سالمتر و روابط شادتر. ما میتوانیم با تقویت نیروی اراده‌مان، پای‌داری ورزیدن، یافتن مسیرهایی به سوی اهداف و رویاهامان، و جست‌وجوی قهرمانانِ امید، این امید را ایجاد کنیم. و شاید یک روز ما هم بتوانیم چنین قهرمانی باشیم.
لینک این مقاله در سایت مجله‌یِ نیکیِ بزرگتر:
How Hope Can Keep You Happier and Healthier (berkeley.edu)
