دوستی یک کوششِ همیشگی است

دوستان‌تان مهمتر از آنی هستند که فکر میکنید

مصاحبه با لیدیا دنورث
۷جولای ۲۰۲۰، مجله‌یِ نیکیِ بزرگتر، دانشگاه برکلی، کالیفرنیا

مترجم: هستی حق‌دادیان
گروه علمی حکمت زندگی

محققین و فیلسوفان ماجراهای عاطفی عشق و خانواده را به تفصیل بررسی کرده‌اند. اما زمان بسیار کمتری را صرف اندیشیدن در مورد رضایت عمیق ناشی از یک دوستِ خوب کرده‌اند.

لیدیا دنورث، روزنامه‌نگار علمی، مینویسد که مورد مشابهی نیز در زندگیِ خود ما اتفاق می‌افتد. وقتی قرار باشد که چیزی به نفع سایر چیزها کنار گذاشته شود، اغلب این دوستیهای ما هستند که به نفع خانواده و وظایفِ کاری ما ـــ یا رابطه‌یِ عاشقانه اخیرمان ـــ کنار گذاشته میشوند. او در کتابِ جدیدش، با عنوان دوستی: تکامل، زیست‌شناسی، و قدرت استثناییِ پیوندهایِ بنیادین زندگی استدلال میکند که چنین کاری اشتباه است: در واقع، پژوهش نشان میدهد که دوستیها می‌توانند به ما کمک کنند که هدف و معنا پیدا کنیم، سالم بمانیم، و طولانیتر زندگی کنیم. صمیمت، حمایت، برابری، و پیوندهایِ عاطف‌ای که در روابط دوستانه‌یِ خود داریم منحصر به فرد اند.

کتاب او روابطی را که از راه دورهمی‌های شبانه‌یِ دختران، سنگ صبور شدن، و محبتهای بی‌چشمداشت ایجاد شده‌اند ارج مینهد. وی میگوید، «علم دوستی به شما اجازه میدهد تا با دوستان خود معاشرت کنید و آن را سالم بدانید.» دنورث در گفت‌وگویی با مجله‌یِ نیکیِ بزرگتر توضیح میدهد که چرا ما به دوستان‌مان احتیاج داریم و چگونه این ارتباطات را قوی نگه داریم ـــ حتا در طی یک دوره‌یِ همه‌گیری.

کایرا نیومن: چگونه دوستی‌ برای افراد در طول زندگی‌شان تغییر میکند؟

لیدیا دنورث: زمانی که بسیار جوان اید اولین ارتباط اجتماعی شما با والدین یا مراقبان‌تان است. اما زمانی‌ که کودکان به مدرسه میروند، شروع به برقراری دوستیهایِ عمیقتری میکنند که، اولاً، شامل انجام کارها با یک‌دیگر، و بعد شامل یک عنصر عاطفی عمیقتر و مشترک میشود. سپس در نوجوانی، این دوستیها حتا بیشتر انتزاعی و نسبی میشود. در تمام طول دوران دبیرستان و کالج، روابط دوستانه میتواند آسان باشد زیرا به محیطی فرستاده میشوید که در آن هم‌سن‌و‌سال‌های زیادی دارید و مجموعه‌یِ دوستان بالقوه‌، بزرگ است. هم‌چنین، زمانی که نوجوان اید، مغز شما در هماهنگ‌ترین شکل ممکن با سیگنالها و ارتباطات اجتماعی است. در واقع بیش از حد به فعالیتهایِ اجتماعی علاقه‌مند اید. سپس در بزرگ‌سالی، هنگامی که افراد شروع به کار می‌کنند و ممکن است ازدواج کنند و تشکیل خانواده بدهند، گذراندن وقت با دوستان میتواند دشوار‌تر شود. در اواخر عمر، زمانی ‌که بچه‌ها بزرگ شدند و پستها و مقامها کمتر خواهان دارند، معمولاً میخواهیم به عقب بازگردیم و اندکی بیشتر زمان داشته باشیم.

در زندگی مراحل گذاری وجود دارند که وقت گذراندن با دوستان آسانتر یا دشوار‌تر است، اما چیزی که مهم است که افراد بدانند این است که دوستی یک کوشش همیشگی است و این چیزی است که افراد باید در تمام مراحل زندگی به آن توجه کنند. من گمان میکنم که افراد گاهی اوقات (به خصوص طی سالهای سی و چهل سالگی‌شان) میپندارند که «من فقط فعلاً برایِ دوستان وقت ندارم»، و این یک اشتباه بزرگ است. اگر به ۶۵ سالگی برسید و آن گاه تازه حاضر به توجه کردن به دوستان بشوید، خب، این کمی مانند آن است که سیگار را در ۶۵ سالگی ترک کنید. اگر شما از ۱۵ تا ۶۵ سالگی به طور مداوم سیگار کشیده باشید، هم‌چنان بهتر است که آن را متوقف کنید، اما دیگر برخی صدمات وارد شده است. همین امر اگر در تمام طول راه به دوستان توجه نکنید، صادق است.

ک.ن: شما در کتاب‌تان اظهار داشته‌اید که معمولاً زمانی که سرمان شلوغ است بیشتر از سایر روابط از دوستیهای خود غافل می‌شویم. امکان دارد بیشتر درباره‌یِ آن بگویید؟

ل.د: دلیل این که این کار را میکنیم این است که احساس میکنیم بیش از آن که بدانیم مدیون خانواده هستیم و این بسیار منطقی است ـــ ما از لحاظ قانونی و زیست‌شناختی با اعضایِ خانواده‌یِ خود پیوند داریم. بنابراین، من نمیگویم که ما باید زمان بسیار کمتری را با خانواده بگذرانیم. بلکه احساس میکنیم که گذراندن وقت با دوستان، به جای کار کردن، سهل‌انگاری است. پیام من این است که چنین کاری الزاماً سهل‌انگاری نیست، زیرا داشتنِ دوستیهای خوب و قوی به اندازه‌یِ رژیم غذایی و ورزش برای شما مهم است، و بنابراین این چیزی است که باید در اولویت قرار دهید. اگر همیشه دوستان‌تان را خط میزنید یا موفق به دیدن‌شان یا صحبت کردن یا تعامل با آنها نمیشوید، پس دوستِ خوبی نیستید و رابطه‌یِ محکمی را حفظ نمیکنید. شما به دوستان‌تان نیاز دارید تا در آینده در کنارتان باشند. اما باید کارهایی را در طول مسیر انجام دهید، در غیر این صورت آنها هرگز در کنارتان نخواهند بود. دوستی قطعاً وقت زیادی میطلبد، اما این به نوعی خبر خوبی است زیرا معاشرت با دوستان اغلب امری مفرح است.

با این حال، نیمه‌یِ دوم داستان این است که تغییر در روابط دوستانه‌یِ ما در طول زندگی کاملاً طبیعی است و این هیچ اشکالی ندارد. دوستی باید رابطه‌ای طولانی‌مدت باشد، اما شما میتوانید چندین رابطه‌یِ دوستی طولانی‌مدت را در طول زندگی خود طی کنید. بنابراین، البته که این طور نیست که شما فقط بتوانید با افرادی‌ که از جوانی میشناخته‌اید دوست بمانید، زیرا بسیاری از افراد در بزرگ‌سالی دوستانی پیدا میکنند که میتوانند به دوستان صمیمیتری تبدیل شوند.

اگر یک رابطه‌‌یِ دوستانه‌ سالم نیست یا حتا اگر صرفاً برای شما سودمند نیست ـــ اگر مثبت نیست، اگر واقعاً تحلیل‌برنده است، یا اگر نامتعادل است و یکی از شما همیشه به دیگری کمک میکند اما نه برعکس ـــ این چیز خوبی نیست. من فکر میکنم که مردم باید بدانند که کنار کشیدن از دوستیهایی که خوب نیستند هیچ اشکالی ندارد.

ک.ن: به نظر میرسد که این درست بر عکس تمام مزایایِ شگفت‌انگیزی است که وقتی روابط دوستانه‌یِ محکمی داریم به دست می‌آوریم: زمانی که روابط دوستانه‌یِ دشوار و پُرتعارض داریم، امکان آزار دیدن بسیار وجود دارد.

ل.د: درست همان‌ طور که یک رابطه‌‌یِ قوی برای شما خوب است، یک رابطه‌یِ منفی نیز برایِ شما بد است. از لحاظ زیست‌شناختی ثابت شده است که، حتا یک رابطه‌یِ دوسوگرا نیز برایِ شما مضر است. یک رابطه‌یِ دوسوگرا رابطه‌ای است که شما هم احساسات مثبت و هم احساسات منفی درباره‌یِ آن فرد یا درباره‌یِ تعاملات خود با آنها دارید. و این در خصوص بسیاری از روابط ما صحیح است ـــ در واقع، تقریباً در خصوص نیمی از روابط‌مان.

محققین یک مقیاس از عدد ۱ تا عدد ۵ داشتند: پرسش از افراد این بود که این رابطه چقدر احساس مثبت، و چه‌قدر احساس منفیِ در شما ایجاد می‌کند؟ رابطه‌یِ هر کسی که در هر دو مورد عدد ۲ یا بالاتر بود، دوسوگرا محسوب میشد. مثلاً شما میتوانید ۵ در احساس خوب و ۲ در احساس بد باشید [و به این ترتیب رابطه‌تان دوسوگرا محسوب میشود]. نکته‌یِ جالب این بود که هر رابطه‌ای که به عنوان دوسوگرا طبقه‌بندی میشد به نظر میرسید که باعث مشکلات قلبی‌عروقی و انواع دیگر مشکلات سلامتی میشود. تعجب‌آور نیست که یک رابطه‌یِ سمی میتواند برایِ سلامتیِ شما مضر باشد. اما من فکر میکنم که مشکل روابط دوسوگرا، که عده‌یِ زیادی از ما بسیاری از این گونه روابط را داریم، بیشتر تعجب‌آور است. من فکر میکنم اغلب مردم میپندارند که خوبیها بر بدیها میچربد، اما تاکنون (که روزهای نخستین تحقیق است) این‌طور به نظر نمیرسد. من فکر میکنم که همه‌یِ اینها یادآور اهمیت کار کردن رویِ روابط است ـــ همه‌یِ آنها، به ویژه روابط دوستانه‌یِ شما. در یک دوستیِ مثبت ارزشِ حقیقی وجود دارد. اگر مثبت نیست، میتوانید چند کار را انجام دهید. اول این ‌که باید سعی کنید آن را بهتر کنید، رویِ آن کار کنید؛ شاید باید یک گفت‌وگویِ سخت داشته باشید. دوم این‌ که دست بکشید و بگویید «من دیگه قرار نیست این فرد را در زندگی‌ام داشته باشم». و سوم این‌ که آن دوست را به حلقه‌های بیرونی‌ زندگیِ اجتماعیِ خود منتقل کنید. شاید این کسی نباشد که بتوانید به راحتی از دیدنش صرف‌‌نظر کنید، اما اگر از لحاظ احساسی بیش از این به آنها تکیه نکنید، برایِ شما بهتر است.

ک.ن: آیا تمرینهایی وجود دارد که پیشنهاد میکنید و یا قدمهایی که در زندگی خود به منظور این که زمان و انرژیِ بیشتری را صرف دوستی کنید برمیدارید ؟

ل.د: این کار واقعاً به سادگیِ توجه کردن و اولویت‌بندی شروع میشود. من مرتباً سعی میکنم تا با دوستان نزدیکم و افرادی‌که برای‌شان اهمیت زیادی قائل ام، دور هم جمع شویم. همه‌یِ ما زندگیِ نسبتاً پر مشغله‌ای داریم، اما من، اول از همه، سعی میکنم برنامه‌ریزی کنم، و بعد سعی می‌کنم به آن جا بروم ـــ به خاطر حضور پیدا کردن. من فکر میکنم حضور پیدا کردن یک بخش واقعاً حساس از دوستی است، از هر لحاظ.

ممکن است هفته‌ها وقت نداشته باشید که برایِ صرفِ شام با کسی دور هم جمع شوید، در این صورت تلفنی تماس میگیرید و از این طریق جبران میکنید. وقت گذاشتن به منظور در جریان زندگیِ دیگری قرار گرفتن و شنیدن آن‌ چه بر آنان می‌گذرد مقیاس مهمی از «این که بدانم در زندگی‌ تو چه می‌گذرد ارزش زمان مرا دارد» است.

علاوه بر این، فکر میکنم خوب است که به خاطر داشته باشیم که علم تکلیف یک رابطه‌یِ باکیفیت را روشن کرده است. رابطه‌یِ باکیفیت باید این حداقل سه قلم را داشته باشد: یک پیوند پای‌دار و طولانی‌مدت است؛ مثبت است؛ و مشارکتی است ــــ سودمند است، و متقابل است، من پشت تو هستم و تو پشت منی.

هنگامی که با دوستان خود تعامل دارید، باید به موضع خود فکر کنید. آیا من در آن سهیم هستم؟ آیا اخیراً مفید بوده‌ام؟ آخرین باری که چیز خوبی گفتم یا به کسی گفتم که چرا از آنان قدردانی میکنم یا برایِ کسی کار خوبی انجام دادم کِی بود؟ آیا من یک شخصیت قابل اعتماد در زندگیِ آن فرد هستم؟ شما میتوانید در مورد نحوه‌یِ تعامل خود با دوستان‌تان به عنوان ضرورتی برای قرار گرفتن در یک رابطه‌یِ باکیفیت فکر کنید، در یک [سطح] حداقل.

این امر بخوبی در مورد آنلاین بودن نیز صدق میکند: مثبت بودن، مفید بودن، از راه دور حضور پیدا کردن، خواه صرفاً اعلام حضور از طریق پیام باشد یا فرستادن یک جوک خنده‌دار یا ارسال یک مقاله و یا تماس گرفتن ـــ زمان گذاشتن. مردم اخیراً تحت فشار و اضطراب قرار گرفته‌اند، بنابراین ما باید پیش آنها باشیم و گوشی برایِ شنیدن و شانه‌ای برایِ گریه کردن فراهم کنیم، حتا به صورت مجازی.

ک.ن: در حال حاضر، مردم در بسیاری از نقاط ماهها است که دوستان خود را ندیده‌اند. وقتی نمیتوانیم شخصاً و حضوری در کنار دوستان خود باشیم، چه چیزی را از دست میدهیم؟

ل.د: در محضر دوستان خود حضور یافتن غنا دارد، و تمام حواس شما را تحت تاثیر قرار میدهد. در شراط کنونی همه‌گیری، ما از بودن با دوستان خود هیچ حس لامسه‌ای دریافت نمیکنیم، و زمانی که آنها را رویِ نمایشگر میبینید در مقایسه با وقتی ‌که آنها را حضوری میبینید تفاوتی وجود دارد، اگرچه ما هنوز به طور کامل از نظر عصب‌شناسی نمیدانیم که این تفاوتها چیست. یکی از مواردی که مغز ما به طور خودکار هنگام گفت‌وگوی حضوری با دیگری انجام میدهد این حس «تماس و پاسخ» طبیعی است؛ من صحبت میکنم و شما پاسخ می‌دهید، و سپس شما صحبت میکنید و من پاسخ میدهم. ما اشارات یکدیگر را به گونه‌ای میخوانیم که این امر را آسانتر میکند. اما وقتی آنلاین هستید، گاهی اوقات نه‌تنها کمی تصنعی بودن در تعامل وجود دارد بلکه به معنایِ واقعیِ کلمه تأخیری وجود دارد که از ناشی از فن‌آوری است، و برایِ مغز ما کاملا آزاردهنده است. مغز ما آن را به عنوان نوع متفاوتی از تعامل تشخیص میدهد و آن را زیاد دوست ندارد. من فکر میکنم این یکی از دلایلی است که چرا محیط نرم‌افزار زوم (Zoom) برخی افراد را کلافه کرده است. و اگر در زوم گروهی دارید، تشخیص این‌ که نفر بعدی که قرار است صحبت کند کیست بسیار دشوار است. راهی وجود دارد که ما حضوراً آن را با نشانه‌های غیر کلامی شخصاً اداره میکنیم که به‌طور مجازی انجام آن سختتر است.

هنگامی که حضور دارید، می‌توانید یک گفت‌وگوی بسیار طبیعیتر داشته باشید. وقتی با دوستان خود هستیم، یک [حس] آسودگی، گرمی، و بی‌پیرایگی به ما دست میدهد، و من فکر میکنم ما واقعاً در حال از دست دادن تواناییِ در آغوش گرفتن آنها و بزن قدش هستیم ـــ این توانایی چیز بزرگی است که اهمیت بسیاری دارد. بنابراین، این یک فقدان است.

با این وجود، افراد تجربه‌هایِ مثبت بسیاری را گزارش میکنند، حتا از راه دور. ما وادار به تعامل مجازی شده‌ایم، اما مزایایِ زیادی از قِبَل آن به دست می‌آوریم. این [مزایا] یکسان نیست، اما در کل بسیار بهتر از هیچ است. اگرچه محدود است، اما فن‌آوری در این لحظه نجات‌بخش بوده است. من نمیتوانم تصور کنم که اگر آن را نداشتیم چگونه بود.

ک.ن: بیشتر امیدوار اید که مردم چه چیزی را از کتاب بیرون بکشند؟

ل.د: این‌ که آنها دوستی را در اولویت قرار دهند، این که با یک دوست تماس بگیرند و بیشتر به اهمیت یک دوست خوب بودن فکر کنند، این که والدین به فکر صحبت کردن با کودکان درباره‌یِ اهمیت دوستی بیفتند و یک دوست خوب بودن و در اولویت قرار دادن آن را برای‌شان الگو‌سازی کنند. والدین مملو از پیامهایی در رابطه با موفقیت هستند، و پیامهایِ زیادی در مورد معنیِ دوستِ خوب بودن وجود ندارد، اما من فکر میکنم این یکی از مهمترین مهارتهایی است که کودک میتواند پرورش دهد. در تمام زندگی ما، اهمیت دوستی از دیدِ عموم پنهان مانده است.

https://greatergood.berkeley.edu/article/item/why_your_friends_are_more_important_than_you_think