ویرگول
ورودثبت نام
Hedieh
Hediehفرانت‌اند دولوپر | کد تمیز، طراحی دقیق
Hedieh
Hedieh
خواندن ۵ دقیقه·۳ ماه پیش

فصل ۶ – تایپ‌های Primitive و Built-in در جاوااسکریپت

تا اینجا بیشتر درباره اصول و فلسفه کد تمیز حرف زدیم. از این فصل وارد خود زبان میشیم. میخوایم ببینیم جاوااسکریپت از پایه چطور کار میکنه و چه جاهایی میتونه سورپرایزمون کنه.


تایپهای Primitive

جاوااسکریپت هفت تایپ primitive داره: Number، String، Boolean، Undefined، Null، BigInt، و Symbol.

یه ویژگی مشترک همهشون اینه که immutable هستن — یعنی مقدارشون رو نمیشه مستقیم تغییر داد. وقتی مینویسیم:

let name = 'simon'; name = name.toUpperCase();

داریم یه مقدار جدید میسازیم و به متغیر اختصاص میدیم، نه اینکه مقدار اصلی رو تغییر بدیم.

یه نکته جالب: primitives در لحظه دسترسی به property، بهصورت موقت توی یه wrapper object پیچیده میشن. به همین خاطره که میتونیم روی یه string متد فراخوانی کنیم — مثل 'hello'.toUpperCase().

Falsy Values

در جاوااسکریپت، هشت مقدار falsy وجود داره:
null، undefined، 0، -0، false، ""، 0n، و NaN

یه تله رایج اینه که برای چک کردن وجود یه مقدار، فقط به truthiness اتکا کنیم:

// خطرناک if (person.age) { ... } // اگه age برابر 0 باشه (مثلاً نوزاد)، این شرط اجرا نمیشه! // بهتر if (person.age !== null && person.age !== undefined) { ... }

Number

جاوااسکریپت اعداد رو با فرمت 64-bit floating-point ذخیره میکنه. این یعنی:

  • اعداد بزرگتر از Number.MAX_SAFE_INTEGER (حدود ۹ کوادریلیون) دقت ندارن

  • اعداد اعشاری میتونن غیرمنتظره رفتار کنن:

0.1 + 0.2; // => 0.3000000000000000

برای مقایسه اعداد اعشاری باید از Number.EPSILON استفاده کنیم:

if (Math.abs(someValue - 0.3) < Number.EPSILON) { // برابرن }

دو مقدار خاص هم هست: NaN (نتیجه عملیات ریاضی نامعتبر) و Infinity. هر دو از نوع number هستن — که کمی گیجکنندهست.

اگه به اعداد بسیار بزرگ یا دقت بالا نیاز دارید (مثلاً در اپلیکیشنهای مالی)، از BigInt استفاده کنید:

9007199254740991n + 2n; // => 9007199254740993n

String

رشتهها رو میشه با سه نوع delimiter نوشت: تککوتیشن، دابلکوتیشن، و بکتیک. بکتیکها (template literals) امکان چندخطی بودن و interpolation رو میدن:

const msg = `خریدم ${count} عدد نان به قیمت ${count * price} تومان.`

یه موضوع مهم که اغلب نادیده گرفته میشه اینه که جاوااسکریپت از UTF-16 استفاده میکنه. این یعنی بعضی کاراکترها (مثل ایموجیها) دو code unit اشغال میکنن — و length فقط code unitها رو میشماره:

'🐼'.length; // => 2 (نه 1!)

این موضوع وقتی داری متن رو truncate میکنی یا میخوای عرض یه رشته رو توی UI نشون بدی، میتونه مشکلساز بشه.


Boolean، null، و undefined

Boolean فقط دو مقدار داره: true و false. مراقب باشید که new Boolean(false) یه آبجکته — نه false — و در شرطها مثل true رفتار میکنه!

null یعنی «عمداً هیچی». وقتی میدونیم یه مقدار الان موجود نیست، از null استفاده میکنیم.

undefined یعنی «هنوز تعریف نشده». نباید مستقیم مقدار undefined بدیم — اگه میخوایم بگیم چیزی موجود نیست، از null استفاده کنیم.

یه تله مهم: typeof null برابر "object" برمیگردونه — این یه باگ تاریخی جاوااسکریپته و هیچوقت درست نشده.


Symbol

Symbol یه مقدار کاملاً یکتا میسازه. بیشتر برای نگهداشتن متادیتای پنهان روی آبجکتها استفاده میشه — کلیدهایی که توی iteration عادی نشون داده نمیشن:

const obj = {}; obj[Symbol(999)] = 'یه چیز مخفی'; for (let key in obj) console.log(key); // چیزی چاپ نمیشه

Objects

هر چیزی که primitive نیست، object هست — حتی توابع. سادهترین راه ساختن آبجکت، object literal است:

const animal = { name: 'Duck', hobby: 'Paddling' };

Property Descriptors

هر property سه ویژگی داره: configurable، enumerable، و writable. میشه اینا رو با Object.defineProperty کنترل کرد — ولی مراقب باشید چون تغییرشون میتونه رفتار غیرمنتظره بسازه.

Prototype

جاوااسکریپت یه زبان prototype-based هست. هر بار که به یه property دسترسی پیدا میکنید و روی آبجکت وجود نداره، جاوااسکریپت توی [[Prototype]] دنبالش میگرده. همین مکانیزمه که وراثت رو در جاوااسکریپت ممکن میکنه.

کلاسهای مدرن جاوااسکریپت هم در واقع روی همین prototype کار میکنن — فقط syntax شیرینتریه:

class Engineer { sayHello() { return `Hello, I'm ${this.name}`; } }

یه قانون مهم: هرگز native prototypeها رو تغییر ندید. اگه میخواید رفتار یه تایپ رو گسترش بدید، یه subclass بسازید:

class HeartArray extends Array { join() { return super.join(' ❤ '); } }

Functions

توابع در جاوااسکریپت چند شکل مختلف دارن:

// Function Declaration (hoisted) function myFunc() {} // Function Expression const myFunc = function() {}; // Arrow Function const myFunc = () => {}; // Method Definition const obj = { myFunc() {} };

نکات مهم:

this توی توابع معمولی به آبجکتی که تابع روش فراخوانی شده اشاره میکنه. توی arrow functions، this از scope بیرونی به ارث میرسه — پس برای event handlerهایی که به instance نیاز دارن، arrow function انتخاب خوبیه:

class MyComponent { constructor() { this.bindEvents({ : () => { this; // به instance اشاره میکنه ✓ } }); } }

Async Functions

توابع async همیشه یه Promise برمیگردونن و میتونیم توشون از await استفاده کنیم:

const userDetails = await getUserDetails('user1');

Generator Functions

generatorها توابعی هستن که میتونن چند بار مقدار برگردونن و بین هر بار pause کنن:

function* threePiggies() { yield 'This little piggy went to market.'; yield 'This little piggy stayed home.'; yield 'This little piggy had roast beef.'; }

Arrays و Iterables

آرایهها سادهترین راه نگهداشتن مجموعهای از مقادیر هستن. برای iteration، امروزه for...of و forEach به جای for سنتی ترجیح داده میشن:

for (let friend of friends) { ... } friends.forEach((friend, index) => { ... });

Set و WeakSet برای نگهداری مقادیر یکتا استفاده میشن:

new Set([1, 2, 3, 3, 2, 1]); // => Set{ 1, 2, 3 }

Iterable Protocol بهتون اجازه میده آبجکتهای custom رو قابل iterate کنید — با تعریف [Symbol.iterator]:

const words = { values: ['Coffee', 'Tea'], [Symbol.iterator]: function*() { for (let word of this.values) { yield word.toUpperCase(); yield word.toLowerCase(); } } }; [...words]; // => ["COFFEE", "coffee", "TEA", "tea"]

Regular Expressions

RegExp برای تعریف patternهای متنی استفاده میشه:

'Orders: #92838 #02812'.match(/\d+/g); // => ["92838", "02812"]

یه تله مهم: اگه RegExp شما global (g) باشه، متدهای exec() و test() بعد از هر match، lastIndex رو آپدیت میکنن. اگه روی چند string مختلف اجراشون کنید بدون reset کردن، نتایج غیرمنتظره میگیرید:

const regex = /[a-z]+/g; regex.exec('monkeys laughing'); // => ["monkeys"] regex.exec('birds flying'); // => ["lying"] ← اشتباه! // راهحل: قبل از هر exec جدید، lastIndex رو ریست کنید regex.lastIndex = 0; regex.exec('birds flying'); // => ["birds"] ✓

جمعبندی

این فصل نشون داد که جاوااسکریپت در ظاهر ساده به نظر میرسه، ولی لایههای زیرینش پر از جزئیاتیه که اگه ندونیم، میتونن باعث باگهای عجیب بشن. دقت اعداد اعشاری، Unicode در رشتهها، رفتار prototype، و lastIndex در regex — همه اینا چیزاییه که یه برنامهنویس جاوااسکریپت باید بدونه.

clean codejavascript
۰
۰
Hedieh
Hedieh
فرانت‌اند دولوپر | کد تمیز، طراحی دقیق
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید