
اولین گام در هدف گذاری شناختن خودتان، علایق یعنی هرآنچه که به شما توان بلند شدن و ادامه دادن در دل سختیها را میدهد و شناخت استعدادها و مهارتهایتان هست. استعداد یعنی گوهر وجودی شما که وقتی در جریان آن قرار میگیرید، با صرف زمان و انرژی کمتری به نتیجه میرسید و خودتان متوجه میشوید که زمانی که در جریان این گوهر وجودی قرار دارید، سرحالتر هستید و منبع شارژ شماست. مهارت یعنی میزان آموزشی که در زمینه علایقتان دیدهاید و قادر به انجام دادنش هستید. این شناخت به شما کمک میکند تا هدف گذاری درستی داشته باشید و بدانید که به کجا میخواهید بروید. یک دید روشن نسبت به شناخت خودتان و مسیر پیش رو را نشان میدهد. بارها تجربه کردهاید که هدفی را انتخاب میکنید ولی پایبند و متعهد به ادامه راه نمیمانید. یک دلیلش این هست که شناخت کافی نسبت به علایق و توانمندیهای خودتان ندارید. مانند این هست که نگاه کردهاید ببینید کدام هواپیما مسافر بیشتری برایش صف گرفتهاند و شما هم خواستید تو صفی که بیشتر طرفدار داشته بروید بدون آنکه بدانید هدفتان از سوار شدن چیست و مقصدتان کجاست ؟!
این روزها انواع تستهای استعدادیابی و شخصیت شناسی نظیر MBTI، هالند، نئو، دیسک، آزمون سبک یادگیری، نیازهای مازلو و غیره وجود دارند که به فرد کمک میکند تا بتواند دید بهتری نسبت به خودش، نقاط قوت و ضعفش، علایق و استعدادش داشته باشد.
مکتوب کردن نقشه راه به شما کمک میکند تا بتوانید متوجه شوید که در کجای مسیر قرار دارید و اقدامات لازم کدامند. در نوشتن نقشه راه خود ۵ عامل را نیاز هست که درنظر داشته باشید:
رویا، اهداف، ارزشها، برنامههای اجرایی و فعالیتهای روزانه
پس یک دفتر بردارید و آن را به ۵قسمت گفته شده تقسیم کنید. بخش اول را به مکتوب کردن رویاهای خود اختصاص دهید.
فارغ از میزان درآمد، زمان لازم، مهارتها فقط بنویسید که دوست دارید به کجا برسید. بگذارید که پرنده خیالتان به هرجایی که دوست دارد پرواز کند. بگذارید از تلههای ذهنی رها شوید. همان نمیتوانهایی که نسل به نسل از روان پدران و مادران منتقل شده و ما را در محدودیتهای خودساخته ذهنی اسیر کرده است و نمیگذارد که فرصتهای جدیدی را ببینید و تجربه کنید. بگذارید قوه تخیل و احساس با حواس شما درهم آمیزد و باورش کنید. ما بیش از هر محدودیتی، اسیر محدودیتهای ذهنی خودمان هستیم. بهترین راه برای تغییر الگوهای ذهنی نادرست، تصویر سازی مثبت در جهت تحقق خواستههاست بجای تمرکز بر نگرانیها و محدودیتها. رویاهای شما میتواند همه ابعاد زندگی شما را در برگیرد. بعد مالی و میزان درآمد، نوع شغل شما، روابط کاری و عاطفی، میزان وزن و سلامتی، نوع خانه و ماشین، موقعیت مکانی و جایی که دوست دارید زندگی کنید. هرچه که فکر کردن بهش به زندگی شما معنا میبخشد برای تلاش کردن. هرآنچه که فکر کردن بهش حالتان را عوض میکند.
مرحله بعد نوشتن اهداف هست. یعنی تعریف دقیق و واقعی به آینده ای که میخواهید بهش برسید و اقداماتی که لازم هست انجام دهید. هدفهای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تعیین کنید و زمان رسیدن به هرکدام را واقع بینانه تعیین کنید. در این حالت رویاهایی که دور از دسترس مینمودند، به اهدافی دست یافتنی و ملموس تبدیل میشوند. اهدافی با جزئیات و دقیق که مسیر را روشن میکند و نیاز به تعهد برای دنبال کردن آن و پایداری دارید. برای داشتن این تعهد حتماً دلایل خودتان را یادداشت کنید. چرا میخواهید به ثروت زیادی دست یابید؟ چه بسیار افرادی بودهاند که در مسیر تلاش زیاد، برای رسیدن به ثروت از جنبه خانوادگی دچار چالش شدند یا سلامتی خود را از دست دادند. کسب درآمد بالا عالیست اما حواستان باشد که در نوشتن اهداف همه جنبههای مختلف زندگی را در نظر بگیرید. دلایل خواستههایتان هرچه قدر روشنتر و با جزئیات بیشتری باشد، احتمال دستیابی به آنها بیشتر است. دلیلی که هروقت به آن رجوع میکنید شور زندگی را دوباره در شما احیا میکند.
مرحله سوم شناخت ارزشها و ارتباطشان با اهداف و رویاهای شماست. ارزشهای شما چیزیست که بیشترین دغدغه های فکری شما را به خود مشغول کرده است. اطلاعاتی که بیشتر در طول روز دنبال میکنید. مثلاً یکی از دوستان من چنان اخبار محیط زیست را دنبال میکرد و عاشق حیوانات بود که تعجب ما را بر میانگیخت. در فرایند خودشناسی ارزشهای خوتان را میتوانید بشناسید. اینجاست که اهمیت خودشناسی باز پررنگ میشود. اگر اهداف شما با ارزشهایتان هماهنگ نباشد، پس از مدتی احساس پوچی میکنید.
اینکه بخواهید صبر کنید تا همه چیز در حد کمال و بدون مشکل برایتان فراهم شود، اقدامی ناپخته و بیثمر هست. به قول عطار نیشابوری تو پای به راه نه خود راه بگویدت که چون باید رفت.
بعد از تعیین اهداف و ارزشها و هماهنگ ساختن آنها با یکدیگر نقشه راه تقریباً مشخص هست اما بسیاری از سوالات و راه حلها هم در طی کردن این مسیر پیدا میشوند. شما یاد گرفتید که خودتان را به خوبی شناخته، ارزشهایتان را اولویت بندی کنید و با اهدافتان مطابقت دهید. سپس اقداماتی که لازم هست در مسیر رسیدن انجام دهید مشخص میشود خب پس وارد عمل بشوید و منتظر کامل شدن خودتان و شرایط نمانید. برای اهداف منطبق با ارزشهایتان برنامههای اجرایی بنویسید و زمان تعیین کنید و وارد عمل شوید.