یکنواختی یکی از فشارهایی است که در جامعه ما کمتر بدان توجه میگردد و ما معمولا آن را تنها یک حالت آزار دهنده بیاهمیت و موقت تلقی میکنیم و معتقدیم که محرکی زود گذر است و یک کتاب خوب، یک مصاحبت جالب یا گردشی خوش آیند در خارج از شهر آن را برطرف مینماید. اما حقیقت چیز دیگری است زیرا شواهدی بسیار گواه بر این است که یکنواختی سبب اصلی تنش، اضطراب و افسردگی است.
به اعتقاد درمانگران پنچ گروه از مردم احتمالا از یکنواختی زندگی رنج می برند:
گروه اول افراد مستعد اعتیاد: افراد بیکار
یکی از این گروهها میلیونها نفر بیکاری است که برای یافتن کار حتی امیدی به آینده نیز ندارند. تقریبا در هر یک از کشورهای به اصطلاح متمدن تعداد روزافزونی از مردان و زنان بسر میبرند که میدانند هیچگاه موفق به یافتن کاری نخواهند بود. در حالیکه این شرایط خود به اندازه کافی ناامید کننده است، جوانانی که مدرسه را قبل از پایان رها مینمایند و در طول عمر خود بیکار خواهند ماند نیز زندگی وحشتناکی را میگذرانند. کمپ ترک اعتیاد اجباری
گروه دوم افراد مستعد اعتیاد: افرادی که دیگر تقاضایی برای کار و حرفه آنها وجود ندارد
همانطور که مشاوران و مددیاران کمپ ترک اعتیاد بارها در جلسات هفتگی با خانوادهها عنوان کردهاند،گروه دیگر افرادی هستند که تقاضایی برای کار آنان وجود ندارد و اگر کاری نیز داشته باشند بازدهی کافی ندارد و در نتیجه انگیزهای برایشان ایجاد نمیکند. تا چند سال پیش تقریبا تمام کارها نیاز به نوعی مهارت داشت. از یک صنعتگر انتظار میرفت که انگشتان چابک و دستهای ماهری داشته باشد. از یک کارمند انتظار میرفت که در بکارگیری لغات و محاسبه اعداد مهارت داشته باشد.
اما امروزه در ادارات و کارگاهها میلیونها نفر شاغلند که کار آنان بدون مسئولیت است. دستگاههای کامپیوتر و تبدیل لغاتی وجود دارد که نامه مینویسند و اعداد را با هم جمع کنند. دیکته لغات را تصحیح میکند. بایگانی را بسیار دقیقتر و سریعتر از هر کارمندی انجام میدهد. در کارخانجات هزاران نفر وجود دارند که کار آنان بیش از ایفای نقشی پرستار گونه برای ماشینهای پیچیده نیست. ماشینهایی که قادر است تعدادی بینهایت از محصولات بینقص را با آنچنان استانداردی تولید نماید که هیچ صنعتکاری هرگز نتواند با آن رقابت نماید.
اکنون ماشین تقریبا در هر گونه ارتباط کاری عامل اصلی شناخته شدهاست. کار به جای آن که ارضا کننده و غرور آفرین باشد برای مردانی که میتوانستند صنعتگرانی ماهر شناخته شوند، تنها به مراقبت از انبوه ماشینهایی که هیچگونه موقعیتی را برای نشان دادن استعداد، غرور و لذت آنان باقی نمی گذارد تبدیل گردیده است.
گروه سوم افراد مستعد اعتیاد: افرادی که زودتر از موعد بازنشسته میشوند
گروه دیگر را مردان و زنانی تشکیل میدهد که بنا به تقاضای خود زودتر از موعد بازنشسته شدهاند. در چندسال اخیر به گزارشات نشان میدهد افراد زیادی برای بازنشستگی زودتر از موعد تقاضا داردهاند.
پزشکان و روانشناسان مختلف نیز اذعان داشتهاند، افرادی که زودتر از موعد بازنشسته شدهبودند از وضعیت خود ناراضی بوده و شکایت کردهاند. زیرا حتی سادهترین کارهایی که به مهارت کمی نیاز دارد، هنوز نوعی قدرت، مفهوم، هدف و تماس اجتماعی را به فرد ارائه میکنند. انسان ممکن است راجع به کار، شرایط کار و کارفرمای خود شکوه نماید. اما حداقل موضوعی برای شکوه کردن دارد فردی که زودتر از موعد بازنشسته شده حتی این لذت ساده و این دلگرمی ابتدایی را نیز ندارد.
گروه چهارم افراد مستعد اعتیاد: جوانانی که آینده روشنی برای خود نمیبینند
چهارمین گروه جوانانی هستند که بدون هدف زندگی میکنند و بنابراین تلاش و انگیزهای نیز برای رسیدن به موفقیت ندارند. آنان هیچگونه آیندهی روشنی ندارند، در رویا نیز پناهگاهی برای خود نمییابند و آرزوهایشان تحقق نمییابد. بدین ترتیب آموزش در مدارس برایشان بیاندازه خسته کننده و غیر قابل تحمل میشود زیرا امید خود را از دست داده و دلیلی برای تلاش در راه انجام وظایف تحصیلی که آنان را به جایی نمیرساند نمیبینند.
گروه پنجم افراد مستعد اعتیاد: زنان خانه دار
بالاخره در میان زنان خانه دار افرادی هستند که شاید بیش از هر گروه دیگری در جامعه ما قربانی نظام یکنواختی عصر مدرن شدهاند. اگرچه آنان ممکن است در خانههای راحت و در نواحی خوب شهر زندگی نمایند و با مردان مناسبی ازدواج کرده باشند که شغل آنان از بازنشستگی و امتیازات خاص برخوردار است، اما به علت اینکه زندگی آنها بر محور ماشینهایی مانند ماشین لباس شویی، خشک کن، فریزر، فر برقی و توسترهای اتوماتیک (دستگاه هایی که نان را گرم می کند) برنامه ریزی شدهاست، موقعیتی برای ابراز استعدادها و تواناییهای واقعی خود ندارند.
یکنواختی نیروی محرکه برای افراد مستعد اعتیاد
به اعتقاد ما یکنواختی زندگی برای تمام این افراد نیروی محرکی است که بدون وقفه آن ها را به سوی نوعی اعتیاد میکشاند. البته این شرایط روز است که نوع اعتیاد آنان را تعیین مینماید.
ما در کمپ ترک اعتیاد حیات نو میبینیم که یکنواختی زندگی به عنوان یک عامل محرک همواره دست کم گرفته شده است و واقعیت آن در کتابی که توسط ویلیام بوروز تحت عنوان "عملی" برشته تحریر در آمد شاید به بهترین وجه تشریح گردیده باشد. نویسنده بنا به اظهار خود در سالهای اخیر تحت تاثیر شدید زندگینامه یک دزد تحت عنوان "شما نمی توانید موفق باشید" قرار گرفته که مدعی است سالهائی از عمر خود را در زندان گذرانده است. ویلیام بوروز زندگی این دزد در زندان را در تشابه با بی رنگی زندگی در شهرکی واقع در غرب مرکزی ایالات متحده که فاقد هرگونه برخورداری از یک زندگی واقعی است قابل توجه میداند.
قصد ما این بود که در این مقاله هشداری در رابطه با یکنواختی زندگی بدهیم. باید سعی کرد با برنامه، هدف و آرزوهای خوب، از بروز یکنواختی در زندگی جلوگیری کرد. در میان مراجعینی که برای ترک اعتیاد به مرکز ترک اعتیاد ما مراجعه میکنند بارها و بارها دیده شده که افراد فقط به خاطر تجربه چیز جدید و یا هیجان تازه شروع به مصرف مواد مخدر کرده اند. چه بسا این افراد اگر آگاهی بیشتری در مورد وضعیت موجود خود داشتند، انتخابهای بهتری را انجام میدادند. آنها بعد از استفاده از جلسات مشاوره با روانشناسهای متخصص حوزه اعتیاد، دریافتند که میتوانستند انتخابهای بهتر و سالمتری داشته باشند.