
دوران حاملگی، تغییرات زیادی در بدن مادر ایجاد میکند؛ اما مشکلات قلبی دوران بارداری نسبت به سایر عوارض آن، اهمیت بیشتری دارند. منظور از بیماریهای قلبی حاملگی، بیماریهایی هستند که میتوانند از قبل از این دوران وجود داشته باشند یا در طول دوران بارداری ایجاد گردند. در هر حال، بررسی وضعیت قلب و عروق در مادران باردار، از اهمیت بسیاری برخوردار است.
به طور کلی، تعداد تپش قلب در دوران بارداری، افزایش پیدا میکند. زیرا با رشد جنین، لازم است ضربان قلب بیشتر شود تا اکسیژن رسانی و تغذیه او به خوبی انجام گیرد. از این رو، احساس تنگی نفس، خستگی، سرگیجه و تپش قلب ممکن است باعث ناراحتی مادر شود. این علائم به خودی خود طبیعی بوده و جای نگرانی نیست. اما اگر ناشی از بیماریهای قلبی دوران بارداری باشند، پیگیری آنها ضرورت دارد.
مشکلات قلبی دوران بارداری به ناراحتیهای قلبی مربوط میشود که مادر در دوران بارداری با آنها روبرو است. در حالت کلی، بیماریهای قلبی حاملگی در دو گروه اصلی دستهبندی میشوند که در ادامه نام میبریم.
بیماریها میتوانند انواع نارساییهای قلب و عروق باشند که از قبل از بارداری ایجاد شدهاند. حتی ممکن است مادر پیش از بارداری، عمل قلب انجام داده باشد و بارداری بعد از عمل جراحی قلب را پشت سر بگذارد. ممکن است شرایط به گونهای باشد که بدون هیچ گونه خطری، بارداری خود را پشت سر بگذارید. اما این امکان نیز وجود دارد که دوران بارداری بر مشکلات و بیماریهای قلب و عروق شما تاثیر بگذارد. در چنین مواردی، ممکن است بارداری پرخطری داشته باشید که نیاز به مراقبتهای ویژه دارد.

گروه دوم بیماریهایی هستند که در زمان بارداری ایجاد میگردند. این گونه بیماریهای قلبی دوران بارداری نیز میتوانند بیضرر یا خطرناک باشند. بهتر است با مشاهده علائم این گونه بیماریها، حتما با پزشک متخصص در تماس باشید.
بسیاری از افراد، بدون آنکه مشکلات قلبی دوران بارداری را تجربه کنند، بچه سالمی به دنیا میآورند. اما در برخی دیگر، وجود بیماریهای قلبی دوران بارداری، باعث بروز عوارض جدی میگردد. پیگیری علائم و نشانههای انواع بیماریهای قلبی، به حفظ سلامت مادر و جنین کمک خواهد کرد. این مساله، حتی میتواند بر حفظ سلامت قلب بعد از دوران بارداری نیز تاثیر بگذارد.
پیش از این اشاره کردیم که مشکلات قلبی دوران بارداری میتوانند به قبل یا حین حاملگی مربوط شوند. هر یک از این گونه مشکلات در نوع خود، میتوانند عوارضی را برای مادر یا جنین ایجاد نمایند. برخی از مهمترین بیماریهای قلبی حاملگی که از قبل ممکن است وجود داشته باشند، عبارتند از:
گروه دیگری از بیماریها هستند که در طول دوران حاملگی به وجود میآیند. توجه به علائم این گونه بیماریها نیز برای حفظ سلامت مادر و جنین بسیار مهم است. برخی از مهمترین بیماریهای قلبی دوران بارداری که در حین حاملگی ایجاد میشوند، عبارتند از:
مصرف داروهای قلبی در حاملگی میتوانند بر سلامت جنین تاثیرگذار باشند. با این حال، فواید این داروها برای رفع مشکلات قلبی در دوران بارداری بسیار بیشتر از مضرات آنها خواهد بود. به این ترتیب، پزشک متخصص بر اساس وضعیت بیماری مادر، بهترین دارو را با مناسبترین دوز تجویز خواهد کرد. دقت کنید که دارو باید دقیقا بر اساس دستور پزشک مصرف شود. به هیچ عنوان نباید خودسرانه مصرف داروهای قلبی در حاملگی را قطع کرده یا دوز آن را تغییر دهید.

ممکن است شما از قبل بارداری داروهایی را مصرف کنید. لازم است به محض شروع دوران بارداری، نوع داروی مصرفی خود را به پزشک گزارش دهید. زیرا مصرف برخی داروهای قلب و عروق برای بانوان باردار ایمن نیستند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
غیر از روشهای درمانی پزشکی، رعایت برخی مراقبتها به کاهش علائم مشکلات قلبی دوران بارداری کمک میکند. در واقع، مواردی مانند اصلاح سبک زندگی میتوانند عوارض بارداری در بیماران قلبی را کاهش دهند. برخی از مراقبتهایی که برای کنترل بیماریهای قلبی حاملگی به کار میروند، عبارتند از:
علائم و نشانههای مربوط به مشکلات قلبی دوران بارداری، معمولا بعد از هفته بیستم حاملگی ظاهر میشوند. علائم مربوط به بیماریهای قلبی حاملگی بسیار شبیه به تغییرات مربوط به دوران بارداری هستند. برای مثال، علائم زیر در زنان باردار بدون مشکلات قلبی نیز مشاهده میشوند:
این علائم در دوران بارداری، بدون ضرر هستند. اما در هفته 20 بارداری به بعد، اگر با مشکلات زیر همراه گردند، میتوانند نشانهای از بیماریهای قلبی دوران بارداری تلقی گردند:
به محض مشاهده علائم یاد شده، باید حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید. معمولا برای تشخیص مشکلات قلبی دوران بارداری، انجام برخی آزمایشهای تشخیصی و تخصصی لازم است. برای مثال، اکو کاردیوگرافی و نوار قلب به پزشک کمک میکند تا وضعیت سلامت قلب مادر را بررسی نماید. برای کنترل مشکلات قلبی دوران بارداری، مادر باید در دورههای منظم، اکوکاردیوگرافی و نوار قلب را انجام دهد.
یکی از اقداماتی که برای کاهش یا کنترل مشکلات قلبی دوران بارداری توصیه میشود، رعایت مراقبتها برای آغاز بارداری است. بانوان مبتلا به بیماریهای قلب و عروق، باید قبل از اقدام برای بارداری، به یک متخصص قلب مراجعه نمایند. همچنین یک متخصص زنان و زایمان نیز باید در جریان نتیجه ملاقاتهای فرد با پزشک متخصص قلب قرار گیرد. ممکن است لازم باشد یک مراقب بهداشتی در طول دوران بارداری از مادر مراقبت کند. تصمیمگیری در این باره، به عهده متخصص زنان و زایمان و متخصص قلب و عروق است.
قبل از بارداری فرد، پزشک باید معاینات قلبی را به طور کامل انجام دهد. این کار به پزشک کمک میکند تا سلامت قلب وی را بررسی نماید. چنانچه تجربه بارداری داشتهاید، باید پرخطر یا بیخطر بودن حاملگی و مشکلات قلبی دوران بارداری قبلی خود را با پزشک در میان بگذارید. در صورت حاملگی ناخواسته نیز در اسرع وقت به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید.
برخی از داروهایی که در زمان غیر بارداری برای درمان بیماریهای قلبی مصرف میشوند، برای دوران بارداری ممنوع هستند. در چنین مواردی، پزشک درباره نوع دارو و میزان دوز مصرفی آن تصمیم میگیرد.
برگرفته از وبسایت دکتر علیرضا علیزاده قویدل | doctorghavidel.ir