چند وقتیست برخی از همکارانم دغدغهای را مطرح میکنند که توسعه محصول در عصر AI پیشرفت زیادی داشته و اگر در قدیم توسعه و بخش فنی باتلنک بوده، در حال حاضر بخش شناخت و دیسکاوری و ارائه راه حل باتلنک است و این جلوی سرعت 10x ما را برای عرضه محصول میگیرد! نگرانی من به شخصه صرفا کندی در اقدامات سایر بخشهای تخصصی نیست بلکه نداشتن تامل کافی روی موضوع کیفیت عرضه و مسئولیت پذیری است.
بدیهی که هوش مصنوعی توان ساختن ما را گسترش داده و میتوانیم سریعتر تحلیل اولیه آماده کنیم، گزینههای مختلف بسازیم، نمونهای را اجرا کنیم و بخشهایی از کار را پیش ببریم که قبلا به زمان یا مهارت بیشتری نیاز داشتند. قطعا این فرصت بزرگی است.
اما همزمان یک سؤال برای من جدیتر شده، آیا کیفیت قضاوت ما هم بهاندازه توان اقدامکردنمان رشد کرده است؟
بنظرم هوش مصنوعی بیشتر از آنکه ما را خردمندتر کند، قدرتمندتر میکند. طبعا دامنه کارهایی که میتوانیم انجام دهیم و مقیاس اثری که میتوانیم بگذاریم، بزرگتر میشود. خردمندانهبودن این اثر، به تصمیمهای ما و شیوه استفاده ما از این ظرفیت وابسته است.
نگرانی من همین فاصله است، قدرتی که از خرد و مسئولیت جلو میافتد!
در طراحی و توسعه محصول، چنین فاصلهای میتواند به تصمیمهایی تبدیل شود که با سرعت بیشتری اجرا میشوند، اما مسئله را درست نفهمیدهاند، کیفیت کافی ندارند یا پیامدهایشان برای کاربر دیده نشده است.

تعریفی که من از خرد میدانم، توانایی قضاوت سنجیده و انتخاب اقدام مناسب با توجه به موقعیت، محدودیت دانستهها، ارزشها و پیامدهای تصمیم است. در این تعریف، دانش و تجربه مواد اولیهاند. شاید بعضی از دوستان ما ذهنیت این را داشته باشند که دانش را خود AI دارد و تجربه هم به مرور با آزمون و خطای ما بدست میآید، پس مسیر درستی پیش گرفتیم! این نگاه بنظرم سمی و آسیب زننده است. نظرم این است که من بتوانم درباره تصمیمهایی که با آنها مواجه میشوم سؤال کنم، دیدگاه دیگران را جدی بگیرم، محدودیت دانستههایم را ببینم و بپذیرم و وقتی شواهد تغییر میکند، تصمیمم را بازنگری کنم. همچنین بفهمم منفعت یک گروه ممکن است چه هزینهای برای گروه دیگر داشته باشد!
در مسیر توسعه محصول، این قضاوت گاهی به ساختن یک قابلیت میرسد، گاهی به سادهکردن یک فرایند و گاهی به این تصمیم که فعلا چیزی نسازیم.
سرعت و مهارت اجرا به ما امکان اقدام میدهد و در کنارش، خرد کمک میکند درباره جهت و پیامد اقداممان دقیقتر فکر کنیم.
آیندهای که برای طراحی و توسعه محصول متصورم، به افرادی نیاز دارد که از قدرت ابزار استفاده کنند و نسبت به اثر کارشان هم حساس بمانند. کسانی که در قید و بند عناوین جدید شغلی در عصر AI نباشند و بتوانند بگویند چه مسئلهای را فهمیدهاند، چرا این راهحل را انتخاب کردهاند، کیفیتش را چگونه سنجیدهاند و از نتیجه چه چیزی یاد گرفتهاند و قرار است چه ارزشی را به کاربر خود عرضه کنند.
سعی دارم در پست بعدی بیشتر درمورد مسئولیتپذیری و چرخهی توسعه محصول در عصر AI بنویسم.