
من مثل همین کاراکتر ایستاده در عکس ام و قطار دوران در مقابلم میگذرد.
قبل از ما انسان بوده و بعد از ما هم انسان خواهد بود.
قبلی ها را میشناسم اما میخواهم بدانم در آینده فرزندانم چطور زیست میکنند.
من و بنی بشر همیشه از خود پرسیده ایم که چطور زندگی کردن، بهترین نوع زندگی کردن است؟
برای بحث از انسان و چگونگی زندگیاش در آینده و تمدن جدید قبل از هر چیز باید بدانیم که انسان کیست و منظور ما از تمدن چیست؟ ( چیستی تمدن بماند برای فرصت های بعد که چانهام برای پرچانه است)
چند تا کتاب را درباره شناخت انسان ورق زده ام که نتیجه اش را در ادامه می خوانید:
یک قطعه پازل هویت هر آدم آرمانگرایی است، آرمان به معنای حرکت به سمت اهداف.
انسان در دوره های مختلف تاریخ
برای این حرکت ابتدا از شناخت خودش شروع کرده
و درک او از خودش و
هستی او را به سمت حرکت
در یک مسیرخاص
با منتهی الیه متفاوت
حرکت داده است.
مراحل این سفر:
1.ابتدا باید بدانیم که چرا باید در زندگی حرکت کنیم
2.حرکت هایی که بشریت پیش از این داشته را بشناسیم
بهتر نیست ابتدا بدانیم که اصلا چرا حرکت؟
1. ساخت انسان :
فطرت انسان طوری است که امکان ایستایی ندارد. این فطرت اگر حرکت نکند خودش را درگیر تنوع می کند در همان جایی که هست و این مثل سیری کاذب بعد خوردن چیپس است.
و میل او به رفتن هیچگاه ارضا نمی شود.
2. قدر انسان :
ارزش خودش را بداند | آخر زندگانی اش را بشناسد
ببیند تفاوتش با یک درخت بید کنار رودخانه یا آجرپاره چیست؟
3. نیاز انسان :
آدم در مسیر حرکت نیازهایی دارد که نتیجه رابطه هایش است و باید بداند چطور آنها را مرتفع کند.
نتیجه اینکه :
از اینجا به بعد به گذشته زندگی آدم نگاه میکنیم، جایی که قطار از آن رد شده و خاطره هایی از آن دارد:
همیشه یکی از دستآویزهای افراد معتقد به دین و دیانت، افراد معتقد به اسلام اجتماعی کسانی که باور دارند که دین قابلیت حاکمیت و اداره جوامع را دارد این گزاره بوده است:
" بشر امروز در آرامش نیست، او از فطرت خودش دور افتاده و درگیر نیازهای کاذب متاثر از مدرنیته شده، انسان امروز بزرگترین چالش اش هویت اوست "
این دسته از افراد اعتقاد دارند که بشر از عالم معنا دور شده و ادعای این قشر این است که آدمی بعد از مدت ها زمین پرستی نیاز خود را به عالم معنا حس کرده و به تعبیر شهید آوینی این عالم را درون خود خواهد یافت.
همین دسته اول سعادت انسان را در دست کشیدن از سبک زندگی تعریف شده در زمانه می بیند و اعتقاد دارد که بشر برای نوع زندگی خود باید آزادانه فکر کند و تصمیم بگیرد و باید بتواند تمام ابعاد هستی را بشناسد.
به گفته شهیدآوینی تفکر نجات بخش تاریخ، تفکری است که لزوما خلاف آمد عادات و مشهورات باشد.
اینان اعتقاد دارند که بشر در تمدن امروز مسخ شده به گفته شهیدمطهری یکی از نیازهای انسان نیاز به آزادی است که از بشر امروز سلب شده و کارفرمایان به فکرفرما هم تبدیل شده اند و بی دلیل هم نیست چون انتشار واقعیت ها و ضریب اهمیت دهی به اخبار توسط رسانه ها مسخ و کنترل می شود.
اما در مقابل دسته ی دیگری هم هستند که عالم معنا را دروغ می دانند و تمام تلاش و زندگی خود را در دنیایی که می توانند آن را لمس کنند و باورش کنند به کار گرفته اند .
آن ها اعتقاد دارند انسان حیوانی است متمدن که در سیر تاریخ به فراستی رسیده است که بتواند طبیعت را تصرف کند و با ابزار خود را گسترش دهد.
اینان هیچ گاه حقیقت و برنامه زندگی شان را از عوالم انتزاعی نگرفته اند و حقیقت را از آنچه می بینند برداشت کرده اند.
سوال من همیشه پیدا کردن راه های دقیق برای اثبات ادعاهای گروه اول بود که با طرح تاریخچه انسان شناسی و تاریخ حرکت بشر که به بی راهه رفته اند میتوانیم به این سوال پاسخ دهیم.
در هر عصر و دوره ای انسان به چیستی خودش و چگونگی زندگی اش و نوع حرکتش فکر می کرده است.
بعد از آنان سوفسطائیان مثل سقراط و ارسط و افلاطون نگاه عقلی به انسان داشتند و معیار حقیقت را انسان و حواس او می دانستند.
در قرون وسطا مسیحیت یک دید متحجرانه ای به انسان داشتند و انسان را ذاتا گناهکار و شرور می دانست که وظیفه اش تنها گوشه نشینی و ترک دنیاست.
در عصر رنسانس اومانیسم متولد شد که باز ریشه در فرهنگ سوفسطایی و یونان داشت که از فرهنگ و هنر گرفته که به اندام انسان متوجه بودند تا سقراط که همه را به خودشناسی دعوت میکرد.
و در این میان قرآن انسان را دارای عقل + اختیار و جسم + روح می داند
می توان نتیجه گرفت که :
در اینجا می توانیم به اهمیت خودشناسی و شناخت انسان های هر جامعه از خودشان برای ساخت جامعه ای قوی اشاره کنیم.
دعوا بر سر تکامل است اینکه انسان چه سرحدی را برای خود باید تعیین کند و هر مکتبی آمده تا آرمانی را به تصویر بکشد.
در ادامه من خلاصه ای از مکاتب فکری را جمع آوری کرده ام که خواندنش خالی از لطف نیست و هرکس با قوه تعقل خود می تواند سمت و سوی حرکت خود را از میان تاریخ انتخاب کند:
1. مکتب عقل : انسان حکیم و کامل کسی است که هستی را درست شناخته باشد.
2. مکتب عشق : تکامل در رسیدن به ذات حق است و عقل و خرد را تحقیر می کند.
3. مکتب قدرت : زور را تصدیق میکند( سوفسطائیان) مکتبی که نیچه تاییدش کرده و گفته کسی که ضعیف گناهکار است را باید یک لگد هم به او زد.
نیچه میگوید دین رو ضعفا درست کردند تا اقویا را با مفاهیمی مقل رحم و جود و بخشش آشنا کنند و آنها را محدود کنند.
4. مکتب ضعف : دقیقا مقابل مکتب قدرت است.
من آن مورم که در پایم بمالند نه زنبورم که از نیشم بنالند
5. مکتب معرفت : بر خودشناسی بسیار تاکید داشتند، گاندی و سقراط از طرفداران این مکتب بودند و میگفتند خود را بشناسید و بر خود مسلط شوید و به دیگران محبت کنید.
6. مکتب برخورداری: انسان کامل حکیم است حکمت به معنای تسلط بر طبیعت و عالم و تصرف در آن.
7. مکتب اگزیستانسیالیسم : طرفداران این مکتب می گویند آزادی را مادر تمام ارزش های انسانی می دانند، آزادی بی قیدی که حتی موجب عصیان و پرخاشگری نیز می شود.
8. مکتب سوسیالیسم : در این مکتب من نداریم و همه چیز برای ماست
معتقد به زندگی اشتراکی برای انسان هستند و اعتقاد دارند که انسان باید توبه ی مالکیت کند.
به وضوح می توان فهمید که خودشناسی و درک چیستی خود، تا چه اندازه می تواند در ساختارها و نظامات یک اجتماع تاثیر بگذارد.
من به عنوان جوانی که چندسالی بیشتر از مراحله ی شناخت خود و پیدا کردن سکوی خود در این هستی نگذشته به جرات می گویم که اصلی ترین بینش ای که باید سیستم آموزشی در مخاطبانش ایجاد کند؛ پرورش قوهی عقل است، یا بهتر بگویم عاقل پروری است!
اینکه فرد بتواند بین جهانی از مفاهیم، حق را بشناسد و نسبت خودش را با آن پیدا کند.
درباره سیستم الکن آموزشی و تفاوت عالم پروری و عاقل پروری اینجا نوشته ام .
این نوشته ادامه دارد...