دل زندگی

می‌گویند در دلِ قصه‌ ها، حقیقتی پنهان است که وقتی آدم آماده‌اش باشد، ناگهان خودش را نشان می‌دهد. یکی از همان افسانه‌ های قدیمی که لحنش شبیه نجواست و جانش مثل چراغی روشن، این‌طور می‌گوید: «اگر لایقش باشی، به تو تعلق می‌گیرد؛ و اگر لیاقتِ بیشتر از آن را داشته باشی، از تو گرفته می‌شود.»

این جمله شاید اولش برای بعضی‌ها سنگین باشد، چون وقتی چیزی را از دست می‌دهیم، بیشتر از هر چیز دنبالِ دلیل می‌گردیم؛ دلیلِ بی‌رحمی، دلیلِ بی‌عدالتی، دلیلِ این‌که چرا در لحظه‌ای که فکر می‌کردیم همه‌چیز قرار است درست پیش برود، ناگهان ورق برگشت. اما افسانه، پاسخ را با کلماتِ کوتاه و عمیق می‌دهد. انگار می‌خواهد بگوید: جهان همیشه ما را از ما جدا نمی‌کند؛ گاهی ما را از چیزی جدا می‌کند تا راهِ چیزِ درست را باز کند.

گاهی آدم به چیزی دل می‌بندد؛ به یک رابطه، یک رویا، یک فرصت، یک آدم، یا حتی یک نسخه از زندگی که خودش در ذهنش چیده است. دل می‌خواهد همان‌طور بماند، همان‌طور ادامه پیدا کند، همان‌طور ثابت باشد. اما زندگی، مثل رودخانه است؛ اگر مسیرش تغییر نکند، می‌ایستد و می‌گندد. پس گاهی “گرفتن” یعنی جابه‌جایی مسیر. یعنی برداشتن چیزی که به‌ظاهر برایمان عزیز بوده، ولی در واقع مانعِ رشدِ ما شده است. و شاید همان لحظه، دقیقاً همان‌قدر که درد می‌کشیم، داریم برای آینده‌ای بزرگ‌تر فضا درست می‌کنیم.افسانه می‌گوید: اگر لایقِ آن باشی، به تو می‌رسد. یعنی دنیا بی‌حساب‌ و کتاب نیست. یعنی رنجِ بی‌ معنا هم قرار نیست همیشه بماند. ولی در عین حال، یک شرط دیگر هم هست: اگر لیاقتِ بیشتر از آن را داشته باشی، از تو گرفته می‌شود. این قسمت، کل ماجرا را عوض می‌کند. یعنی ممکن است چیزی که از دستش دادیم، قرار نبوده “پایان” باشد؛ قرار بوده “دروازه” باشد. قرار بوده تجربه‌اش کنیم تا بفهمیم چه می‌خواهیم، چه نمی‌خواهیم، کجا درست ایستاده‌ایم و کجا فقط چشممان دنبال رؤیایی بوده که هنوز کامل نبود. پس برای همین است که نباید برای چیزهای از دست‌رفته بی‌وقفه عزاداری کنیم. گریه‌اش حق ماست؛ چون آدم هستیم. آدم‌ها هم دل دارند و دلشان می‌لرزد. اما افسانه می‌گوید: وقتی درد تبدیل به یادگیری شود، دیگر دشمنِ ما نیست. تبدیل می‌شود به نشانِ راه. یک علامت. یک “اینجا” در نقشه‌ی زندگی‌مان که نشان می‌دهد: اینجا به چیزی رسیدیم که شاید خوب بود، اما کافی نبود. و وقتی کافی نبود، زندگی ما را به سمتِ کافی‌تر برد. حتی اگر با سختی.

گاهی آدم‌ها فکر می‌کنند خدا یا سرنوشت با آن‌ها دشمن است. اما افسانه آرام آرام خلافش را ثابت می‌کند: اگر قرار باشد چیزی در زندگی‌مان بماند، آن‌قدر ریشه خواهد داشت که در طوفان هم تکان نخورد. اگر چیزی زودتر رفت، یعنی شاید ریشه‌اش برای خاکِ ما عمیق نبوده یا زمانش برای رسیدنِ ما هنوز فرا نرسیده است. و این، به معنی شکست نیست؛ به معنیِ برنامه داشتنِ مسیر است.

پس بیخود خودمان را در “چرا” گیر نیندازیم. بیاییم در “برای چه” فکر کنیم. برای چه این اتفاق افتاد؟ چه چیزی از من یاد گرفت؟ چه چیزی را در من بیدار کرد؟ چه درسی را باید بردارم تا دفعه بعد دستم محکم‌تر شود؟ گاهی یک جدایی، یک پایانِ کوچک است که راهِ یک شروعِ بزرگ را باز می‌کند. گاهی یک شکست، تبدیل به پله‌ای می‌شود که هرگز نمی‌دانستیم می‌توانیم از آن بالا برویم.

و در نهایت، همان جمله مثل قولِ یک دوستِ مهربان روی شانه‌مان می‌نشیند: حتماً قراره بهترش گیرتون بیاد. نه لزوماً همان شکلی که در ذهن داشتید، نه همان روزی که دل‌تان می‌خواست، نه با همان آدمی که تصورش را می‌کردید… اما بهتر، یعنی دقیق‌تر، درست‌تر، واقعی‌تر. بهتر یعنی مناسبِ کسی که بعد از این اتفاق، شما شده‌اید. کنم.