
در تمام طول تاریخ، ترس عاملی بوده که از بشر محافظت و مراقبت کرده و باعث شده است که نسل بشر به حیات خودش ادامه دهد. در دنیای امروز، هنوز ترسهای دوره غارنشینی درون بشر وجود دارد و وقتی که انسان میخواهد دست به یک کار بزرگ و مهم بزند، همان ترسها به سراغش میآید و اجازه حرکت در مسیر تعالی، رشد و پیشرفت را به او نمیدهد.
بسیاری از تاریخشناسان و روانشناسان پس از مطالعات فراوان روی حیات بشر به این نتیجه رسیدند که ترس در تمام طول تاریخ، حافظ و مراقب انسان بوده و اگر نسل انسان تاکنون ادامه پیدا کرده، باید قدردان عاملی به نام «ترس» باشیم. بنابراین ترس در حد معقول و منطقی خوب است و از انسان حفاظت میکند ولی مشکل این است که ترسهای بشر در دوران غارنشینی، هنوز در وجود انسانهای امروزی وجود دارد و به همین خاطر گاهی اجازه رشد، پیشرفت و توسعه را به آنها نمیدهد. اینجاست که انسان باید دست به کار شود و روشی برای مقابله با ترس های خودش پیدا کند.
مهارتهای رشد فردی بسیار وسیع و گسترده است و مفاهیم گوناگونی را دربرمیگیرد. یکی از مفاهیم اصلی توسعه فردی، مقابله با ترس است. کسی که میخواهد در مسیر رشد و پیشرفت گام بردارد، باید با ترسهای خودش مقابله کند؛ چون ترسها مانند غُل و زنجیر به دست و پای فرد بسته میشود و اجازه حرکت به سمت رشد و تعالی را به او نمیدهد. کسی که میخواهد با ترسهای خودش مقابله کند، باید ابتدا بداند که ترس چیست و چه مواردی را دربرمیگیرد؛ زیرا کسی که ترس را نشناسد، چگونه میخواهد با آن مقابله کند؟
مطالعات روانشناسی نشان میدهد که ترس یک احساس اساسی و کاملاً عادی در وجود انسان است. این احساس در موقعیتها و شرایطی به وجود میآید که ناشناخته، کنترلنشده، ناخوشایند یا تهدیدآمیز باشد. در واقع مطالعات زیستشناختی هم ترس را واکنشی خوب و عادی توصیف میکنند که به صورت ذاتی در وجود انسان گنجانده شده است. ترس وظیفه دارد که از انسان در شرایط تهدیدآمیز محافظت کند و به شکلهای مختلفی مثل تپش قلب، عرق کردن، لرزش صدا و بدن، سرخ شدن صورت و غیره خودش را نشان میدهد.
جالب است بدانیم که ترس در اغلب موارد در درون ماست و هیچ نمود بیرونی ندارد. مثلاً برخی افراد میترسند که یک رویداد یا اتفاق خاص، رخ دهد و به آنها آسیب برساند. ممکن است این اتفاق هرگز نیفتد ولی این افراد باز هم نگران هستند و همین نگرانی است که آسیب زیادی به جسم و روان انسان میزند. مطالعات روانشناسی نشان میدهد که 98 درصد اتفاقاتی که از آنها میترسیم و از وقوع آنها نگران هستیم، هیچ وقت اتفاق نمیفتند. به عنوان مثال خیلی از افراد از پیر شدن و بیماریها و ناتوانیهای آن بیم و هراس دارند. در حالی که ممکن است اصلاً به سنین پیری نرسند یا در دوران پیری به چنین مشکلاتی دچار نشوند. مارک تواین، نویسنده معروف آمریکایی در مورد ترسهای خودش مینویسد:
"من در زندگی خود سختیهای زیادی را تحمل کردهام درحالیکه تعداد کمی از آنها واقعاً رخدادهاند."
منظور او از بیان کردن این جمله آن است که بسیاری از سختیها و مشکلاتی که در زندگی تحمل کرده، فقط در ذهن او و در قالب ترس بودهاند و هیچگاه در دنیای بیرونی او ظاهر نشدهاند. این موضوع برای اکثریت قریب به اتفاق انسانها حقیقت دارد.
ما در همیار آکادمی به طور کامل در مورد راه های غلبه بر ترس توضیح داده ایم که با مراجعه به صفحه مقابله با ترس میتوانید آن را مطالعه کنید.