
ثروتمند شدن در دنیای امروز با پسانداز صرف ممکن نیست. در دنیای امروز تنها کسانی توفیق پیدا میکنند که به ثروت دست پیدا کنند که هوش مالی خود را پرورش دهند. این موضوع را افراد زیادی مطرح میکنند ولی کسی دقیق و شفاف توضیح نمیدهد که هوش مالی (Financial Intelligence) چیست و چگونه میتوانیم به آن دست پیدا کنیم و آن را در وجود خود پرورش دهیم. هوش مالی همان چیزی است که هر کسی داشته باشد به راحتی میتواند به درآمد مورد نظر خودش دست پیدا کند و زندگی خوبی از نظر مالی و اقتصادی برای خودش رقم بزند.
اگر بخواهیم هوش مالی را به سادهترین شکل ممکن تعریف کنیم باید بگوییم که توانایی افراد در حل مسائل و مشکلات مالی خودشان و دیگران است. البته توجه داشته باشید در این نوع از هوش، مسئله اولویتبندی اهمیت زیادی دارد؛ چون ممکن است مسئله مالی یک نفر افزایش درآمد باشد ولی فرد دیگر از نظر درآمدی عالی است ولی مشکلات هزینهای وی را تحت فشار قرار داده است. پس مسئله مالی فرد دیگر، کاهش هزینه است. این نوع از هوش را عده کمی از افراد دارند و به همین خاطر هم تعداد ثروتمندان در این جهان کم است. کسانی که چنین هوشی داشته باشند، به راحتی میتوانند به رشد و پیشرفت برسند.
در بسیاری از مواقع افراد فقیر و ثروتمند تفاوت چندانی با هم ندارند. گاهی تنها تفاوت آنها در هوش مالی آنها است. کسانی که این هوش را در خود پرورش دهند خیلی راحتتر میتوانند به سطح درآمدی ایدهآل خود برسند. با استفاده از این نوع هوش میتوانیم کاری کنیم که پول برای ما کار کند؛ به جای اینکه بخواهیم تمام عمر دنبال پول بدویم.
چیزی که مایه خوشحالی و مسرت است، آن است که هوش مالی یک مسئله ارثی نیست و هر کسی که بخواهد میتواند آن را کسب و از آن استفاده کند. اساس این هوش، درک درست ورودیها و خروجیهای مالی است. حال ممکن است این ورودی و خروجی مربوط به یک شخص خاص یا یک مجموعه سازمانی بزرگ باشد. بسیاری از متخصصان بر این باور هستند که این هوش، یک مهارت رهبری است و کسی که میخواهد به عنوان یک رهبر نمونه شناخته شود باید این هوش را در نهاد خود پرورش داده باشد.
رابرت کیوساکی یکی از ثروتمندان خودساخته است. در واقع او در ابتدا از نظر مالی زندگی سختی داشت ولی به واسطه همین هوش مالی توانست به سرمایه زیادی دست پیدا کند و کتاب پدر پولدار پدر بی پول او به بسیاری از زبانهای دنیا ترجمه شده است. او کتابی با عنوان «هوش مالی خود را افزایش دهید یا Increase your Financial IQ» را نوشته و در آن توضیحات مفصلی در مورد این نوع از هوش و روش پرورش آن داده است. وی بر این باور است که این نوع از هوش پنج جنبه دارد:
وی در این کتاب توضیحات مفصلی در مورد هر کدام از این پنج جنبه میدهد. وی در این کتاب یک مسئله بسیار مهم را مطرح میکند. وی بر این باور است که همه افراد جامعه (دارا و ندار) با مسائل و مشکلات مالی دست و پنجه نرم میکنند ولی نوع نگاه این دو دسته از افراد به مسائل مالی فرق میکند. دسته ثروتمند از حل مسائل مالی لذت میبرند و وقتی بر یک مسئله فائق میآیند، احساس خوشحالی میکنند و احساس میکنند چیزهای زیادی یاد گرفتهاند و اکنون میتوانند با مسائل پیچیدهتری روبرو شوند. کیوساکی هوش مالی یا همان شم اقتصادی را به صورت زیر تعریف میکند:
"هوش مالی (Financial Intelligence)، مجموعهای از تشخیص، تصمیم و اقداماتی است که یک فرد در جهت مدیریت مالی زندگی و کسب و کار خود به کار میگیرد."
این در حالی است که افراد فقیر نگاه متفاوتی دارند و پس از حل یک مسئله مالی، تصمیم میگیرند که دیگر زندگی خود را از نظر مالی به خطر نیندازند و در دایره امنیت و راحتی خود باقی بمانند.
اولین مسئلهای که برای رسیدن به ثروت باید روی آن تمرکز کنید، کسب پول بیشتر است. کسی که درآمد پایینی دارد، مسلماً مجبور میشود بخش زیادی از آن را برای مخارج روزمره خودش هزینه کند و در نتیجه وقتی صحبت از پسانداز و سرمایهگذاری به میان میآید، حرف زیادی برای گفتن نخواهد داشت. در صورتی که درآمد سالیانه شما 200 میلیون تومان باشد، مسلماً هوش مالی شما خیلی بیشتر از کسی است 100 میلیون تومان در سال درآمد کسب میکند.
برخی از افراد هستند که در زمینه کسب درآمد بیشتر واقعاً حرفهای هستند. به عنوان مثال این توانایی را دارند که سال به سال درآمد خودشان را بیش از دو برابر افزایش دهند ولی مشکل آنها این است که هر چه درآمدشان افزایش مییابد، هزینههایشان هم به صورت سرسامآوری بیشتر میشود و همین مسئله است که کار را خراب میکند. اگر هزینهها به درستی مدیریت نشود، جنبه محافظت از پول تخریب میشود و شخص به هیچ عنوان نمیتواند ثروتمند شود. فردی که هوش مالی بالایی دارد باید بتواند در کنار افزایش دادن درآمد، هزینهها را هم به خوبی مدیریت و کنترل کند.
سومین جنبه مهم از پنج جنبه اصلی هوش مالی این است که برای پول خودتان برنامهریزی کنید. منظور از بودجهبندی، ایجاد یک برنامه برای مدیریت منابع مالی است. اگر پول خود را مدیریت کنید، میتوانید از راههای مختلف مثل سرمایهگذاری درآمد خود را افزایش دهید و با بودجهبندی و ایجاد یک برنامه عالی برای خرج کردن، جلوی خرج اضافی و بیهوده را بگیرید. در صورتی که در مدیریت منابع مالی به کسری بودجه خوردید؛ به این معنا که مخارجتان نسبت به درآمدتان بیشتر شد، بهتر است به فکر افزایش درآمد باشید. بسیاری از افراد تصمیم میگیرند مخارج را کاهش دهند ولی افراد دارای شم اقتصادی بالا ترجیح میدهند که تا حد امکان درآمد را افزایش دهند.
ما در همیار آکادمی به طور کامل، هوش مالی را معرفی کرده ایم که با مراجعه به صفحه هرآنچه که باید درباره هوش مالی بدانید، می توانید آن را مطالعه کنید.