
بن جانسون نویسندهی معروف انگلیسی معتقد است که سخنرانی و فن بیان به هیچ عنوان یک مفهوم نیستند، در حقیقت صحبت کردن با خوب صحبت کردن کاملا فرق میکند. همهی ما در کودکی و در سنین پایین صحبت کردن را یاد میگیریم؛ با این وجود یادگیری مهارت فن بیان ممکن است سالها از ما وقت بگیرد، چرا که این مهارت هیچ وقت در مدرسه یا دانشگاه به ما آموزش داده نشده است.
اگر با خواندن عبارت بالا نگران شدید، باید به شما این نوید را بدهیم که شما همواره ظرفیت و استعداد بهبود مهارتهای ارتباطی و فن بیان خود را دارید؛ چرا که این مهارت اکتسابی است و با تمرین بسیار حاصل میشود. زبان و ارتباط دو مقولهی مهمی هستند که همواره جای رشد و بهبود دارند؛ از این رو فارغ از اینکه ما چقدر در این دو حوزه مهارت داریم، باید سعی کنیم تا هرگز تلاش برای یادگیری بیشتر و تمرین آنها را متوقف نکنیم.
در هنگام صحبت کردن، صدا و آهنگ (tone) صدای ما به اندازهی کلماتی که استفاده میکنیم، اهمیت دارد. سبک ارتباطی ما در بسیاری از اوقات حتی بدون اینکه ما متوجه باشیم، حقایق بسیاری را دربارهی ما برای مخاطب آشکار میکند. هر شخصی که به صدا و تن صدای ما دقت کند، متوجه احساسات درونی ما در آن لحظه میشود. سطح اعتماد به نفس، میزان تسلط ما به زبانی که صحبت میکنیم و محل تولد ما بر اساس لهجهای که داریم، تنها بخشی از اطلاعاتی است که مخاطب با گوش فرا دادن به ما دربارهی مان کسب میکند. تمام این نکات باعث میشود تا به اهمیت فن بیان هر چه بیشتر پی ببریم و بخواهیم روی این مهارت به بهترین نحو کار کنیم.
ما هیچگاه نمیتوانیم قدرت فن بیان را دست کم بگیریم. سخنرانیهای معروفی مثل “سخنرانی گیتسبورگ” توسط آبراهام لینکلن، اولین سخنرانی وینستون چرچیل به عنوان نخست وزیر بریتانیا و سخنرانی معروف “من رویایی دارم” توسط مارتین لوتر کینگ جزو سخنرانیهایی هستند که دنیا را تغییر دادند. این تغییر و شهرت تا حد زیادی به خاطر فن بیان قوی این سخنرانان بوده است؛ چرا که اگر این سخنرانان به محتوای متن سخنرانی خود تسلط نداشتند و نمیدانستند چگونه صحبت کرده و چه احساساتی را بروز دهند، دیگر آوازهی این سخنرانیها به گوش هیچکس نمیرسید. در واقع این افراد با توانایی ارتباط برقرار کردن با شفافیت، شجاعت، باور و تعهد باعث ایجاد انقلاب و جنبشهای بزرگی در جهان شدند.
بنابراین علاوه بر پیام و خود کلمات، احساسات مؤثر بر صدای ما، لحن، بالا و پایین بودن صدا و اعتماد به نفسی که در پیام ما وجود دارد، میتواند تا حد زیادی بر تأثیرگذاری، انگیزهبخشی و حتی درست فهمیده شدن سخنرانی ما اثر بگذارد و ما باید همهی این موارد را برای تقویت فن بیان خود در نظر بگیریم.
جملهی معروفی هست که میگوید خداوند به ما دو گوش و یک دهان عطا کرده تا دو تا بشنویم و یکی بگوییم و بر شنیدن بیش از گفتن مشتاق باشیم. این موضوع اهمیت شنیدن را بر ما آشکار میکند. در حقیقت تا زمانی که ما مهارت شنیدن خود را تقویت نکنیم، قادر به بهبود فن بیان و قدرت صحبت کردن خود نیز نیستیم. بنابراین اولین گام برای تغییر وضعیت فن بیانمان این است که یاد بگیریم بهتر به سخنان دیگران گوش دهیم.
یک ارتباط خوب شامل شنیدن با ذهن باز و داشتن ذهنیتی شفاف دربارهی پیامی است که به ما منتقل میشود. ما در حین انتقال این پیام باید کاملا آماده باشیم تا آن را بپذیریم یا رد کنیم و توانایی بحث و مذاکره دربارهی آن را داشته باشیم. اگر به اصول مذاکره آگاه نیستید، پیشنهاد میکنیم مقاله اصول و فنون مذاکره را در همیار آکادمی مطالعه کنید. به یاد داشته باشید که باید با چشم و گوش سخنان مخاطب خود را درک کنید و متوجه تمام سیگنالها و نشانههایی که از سمت او دریافت میکنید، باشید. سعی کنید فعالانه گوش کنید و در حین گوش کردن قضاوت و تعصب را کنار بگذارید تا فحوای کلام مخاطب خود را بفهمید و از این طریق احترام متقابل خود را به او نشان دهید.
ما در همیارآکادمی به طور کامل در مورد مهارت فن بیان توضیح داده ایم که با مراجعه به صفحه فن بیان چیست؟ میتوانید آن را مطالعه کنید.