
خودباوری یکی از اساسیترین و مهمترین ارکانی است که یک انسان برای رسیدن به موفقیت واقعی به آن نیاز و احتیاج دارد. کسی که خودباوری داشته باشد در واقع به تواناییها و نیروهایی که در درونش وجود دارد ایمان آورده و میداند که از پس هر کاری که بخواهد، برمیآید. سوالی که بسیاری از افراد مطرح میکنند این است که واقعاً باور به خودمان چه نقشی در موفقیت ما ایفا میکند؟ چگونه میتوانیم به خودمان و توانمندیهایی که داریم ایمان بیاوریم؟
وقتی مشکل یا مسئلهای پیش روی شما قرار میگیرد، معمولاً چه موضعی میگیرید؟ آیا سینه سپر میکنید و با تمام قوا میکوشید که آن مسئله را حل کنید یا اینکه تلاش میکنید صورت مسئله را پاک کنید و به نوعی از کنار آمدن با مسئله و تلاش برای حل آن گریزان هستید؟ پاسخ شما به این مسئله، بیانگر خودباوری یا اتکا به نفس شما است. تعریفی که بزرگان روانشناسی جهان برای خودباوری ارائه میدهند، این است که:
"خودباوری به معنای باور و ایمان شخص به توانمندیهای خودش است. وقتی شخص در مورد خودش فکر میکند که میتواند در یک موقعیت و وضعیت مشخص، از پس مشکلات و سختیها بربیاید، روانشناسان میگویند که این شخص به توانمندیهای خودش در این زمینه مشخص باور دارد."
توجه داشته باشید که مسئله خودباوری (Self Efficacy) فقط محدود و منحصر به احساس و اندیشه ما در مورد خودمان نمیشود بلکه روی میزان دستیابی ما به موفقیت هم تأثیر دارد و عملگرایی ما را هم تحت الشعاع قرار میدهد. به عنوان مثال قرار است در یک سازمان، یک محصول خاص به فروش برسد. فروشندهای که به تواناییها و استعدادهای خودش باور دارد میگوید که من میتوانم این محصول را بفروشم ولی وقتی وارد میدان عمل میشود، در فروش محصول ناکام میماند و در نهایت تسلیم میشود. کسی که خودباوری دارد، هم به تواناییهای خود باور دارد و هم در میدان عمل آنقدر تلاش و کوشش میکند تا در نهایت موفق شود.
پس خودباوری و اتکا به نفس ما اجزا و عوامل مختلفی دارد که از جمله آنها میتوان به عملگرایی، مهارتهای شناختی، نگرشهای فردی و تواناییها اشاره کرد. سیستم اتکا به نفس ما نقش مهمی در درک ما از موقعیتهای مختلف و رفتار ما در واکنش به این موقعیتها دارد.
از نگاه آبراهام مزلو که یکی از مهمترین روانشناسان انسانگرا به حساب میآید و هرم مزلو یا همان هرم سلسله مراتب نیازهای انسان را مطرح کرده بر این باور است که خودباوری، یک گام قبل از خودشکوفایی (Self Actualization) که هدف غایی و نهایی هر انسان به حساب میآید. از نگاه آقای مزلو کسی که میخواهد به خودشکوفایی برسد باید ابتدا از مسیر احترام به خود بگذرد. کسی که خودش را دوست داشته باشد، به شخصیت خودش احترام بگذارد و به توانمندیهای خودش ایمان و باور داشته باشد، بدون شک میتواند به راحتی به خودشکوفایی دست پیدا کند.
عزت نفس احساس و ادراکی است که فرد در مورد خودش یا ارزشهایش دارد. یکی از سادهترین تعاریفی که برای حرمت نفس بیان میشود این است که کسی که عزت نفس دارد، خودش را خوب و دوستداشتنی میداند. در واقع اگر خودتان را دوست دارید و خودتان را همانگونه که هستید میپذیرید، بدانید که عزت نفس دارید. در واقع عزت نفس، همان امتیازی است که به ارزشمند بودن خودمان میدهیم.
منظور از خودباوری (Self Belief یا Self Efficacy) این است که شخص به تواناییها و قدرت خودش ایمان دارد. اگر دقت کنید ریشه دو بحث عزت نفس و اتکا به نفس یک چیز است و در هر حال هر کس که بخواهد به خودشکوفایی برسد، هیچ چارهای جز عبور از این دو مقوله و محقق کردن آنها در وجود خودش ندارد.
اولین مزیت باور به تواناییها و قدرتهایی که در درون آدمی وجود دارد این است که انسان عاشق زندگی میشود. وقتی کسی احساس کند که خودش و تواناییهایش برای رسیدن به موفقیت و ساختن یک زندگی زیبا و منحصر به فرد کافی هستند، قطعاً با علاقه و عشق بیشتر وارد میدان عمل میشود و در عرصه زندگی و کسب و کار خیلی بهتر و موفقتر عمل میکند.اولین مزیت باور به تواناییها و قدرتهایی که در درون آدمی وجود دارد این است که انسان عاشق زندگی میشود. وقتی کسی احساس کند که خودش و تواناییهایش برای رسیدن به موفقیت و ساختن یک زندگی زیبا و منحصر به فرد کافی هستند، قطعاً با علاقه و عشق بیشتر وارد میدان عمل میشود و در عرصه زندگی و کسب و کار خیلی بهتر و موفقتر عمل میکند.اولین مزیت باور به تواناییها و قدرتهایی که در درون آدمی وجود دارد این است که انسان عاشق زندگی میشود. وقتی کسی احساس کند که خودش و تواناییهایش برای رسیدن به موفقیت و ساختن یک زندگی زیبا و منحصر به فرد کافی هستند، قطعاً با علاقه و عشق بیشتری وارد میدان عمل میشود و در عرصه زندگی و کسب و کار خیلی بهتر و موفقتر عمل میکند.
کسی که به توانمندیها و استعدادهایی که خداوند در وجود او قرار داده، ایمان و اعتقاد داشته باشد، اعتقاد دارد که میتواند از پس هر مشکلی بربیاید و مسائلی که در زندگی پیش روی او قرار میگیرد را یکی پس از دیگری حل و فصل کند. فردی که چنین باوری دارد، هرگز ناامید نمیشود و آنقدر تلاش میکند تا هدفی که در زندگی برای خود تعیین کرده است را محقق کند. به همین خاطر است که نسبت به زندگی و فعالیتهای خودش تعهد کامل دارد و از هیچ تلاشی فروگذار نمیکند.
ما در همیار آکادمی به طور کامل در مورد خودباوری توضیح داده ایم که با مراجعه به صفحه خودباوری چیست؟ میتوانید آن را مطالعه کنید.